İnşirah Suresi
Önceki Sure: Duha Suresi ← Kur'ân → Tin Suresi: Sonraki Sure
Bu sureyi İnşirah suresi okuma sayfasında mealiyle beraber okuyabilirsiniz
İnşirah (الانشراح) Suresi Kur'ân-ı Kerim'in 94. suresi olup Duha ve Tin sureleri arasında yer alır. Duhâ gibi İnşirâh sûresi de Hz. Peygamber’in tebliğin ilk dönemlerinde mâruz kaldığı sıkıntılar karşısında kendisini teselli etmek amacıyla indirilmiştir.[1] Özellikle Mekke halkının uygulamasını esas alan kıraat âlimlerinin çoğunluğu Duhâ ve Nâs sûreleri arasındaki bütün sûrelerin arkasından tekbirin sünnet olduğu görüşündedir.[2]
Risale-i Nur'da İnşirah Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler
- İlk inen Alak suresinde sin harfi 8 defa geçer. Sin ile başlayan A'la dahil 8 sure (Yasin, A'la, Cuma, Hadid, Haşir, Saff, Teğabun ve İsra) vardır (Yasin'in ilk ayetindeki sin harfi adıyla zikredildiğinden sin ile başlayan surelerden kabul edilir).
- Kur'an'ın ilk nazil olan suresi olan Alak suresinin harfleri gibi kelimeleri de bazı Kur'an surelerine işaret eder. Mesela Alak suresinde رَبّ, اَلْاِنْسَان ve اَرَاَيْتَ kelimeleri 3'er defa geçerek dokuz mühim Kur'an suresinin başına işaret eder:
3 defa geçen رَبِّكَ kelimesi:
اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ ile başlayan Alak, سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ ile başlayan A'la ve كٓهٰيٰعٓصٓ - ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ ile başlayan Meryem surelerine işaret eder.
3 defa geçen اَلْاِنْسَان kelimesi:
يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذٖى خَلَقَكُمْ ile başlayan Nisa, يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ ile başlayan Hacc ve هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حٖينٌ مِنَ الدَّهْرِ ile başlayan İnsan surelerine işaret eder.
3 defa geçen اَرَاَيْتَ kelimesi:
اَرَاَيْتَ الَّذٖى يُكَذِّبُ بِالدّٖينِ ile başlayan Maun, اَلَمْ تَرَ كَيْفَ ile başlayan Fil ve اَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ ile başlayan İnşirah (istifham ile) surelerine işaret eder. Bu parçayı Rumuzat-ı Semaniye'de okuyabilirsiniz.
- Kadir Suresinin 120 harfi vardır. Telaffuz edilmeyen hemzeler sayılmazsa 114 harf Kur'an'daki surelerin sayısı olan 114'e tevafuk eder. Kadir suresiyle beraber toplam 10 surenin (Duha, İnşirah, Zilzal, Tekâsür, Maun, Alak (ilk inen kısmı), Tin, Karia ve Hümeze) harf sayısına, Kadir suresiyle beraber toplam 11 surenin (Fecr, Abese, Mürselât, Buruc, Mutaffifîn, İnşikak, Naziat, Nebe, Münafıkûn ve Cuma) kelime sayısına ve toplam 11 surenin (İsra, Kehf, Tâhâ, Yusuf, Hud, Yunus, Nahl, Enbiya, Mü'minûn, Tevbe ve Maide) ayet sayısına tevafuk etmesi hikmetsiz tesadüfün işi olamaz.
- Bediüzzaman Kastamonu Lahikası'daki bir mektubunda bir talebesinin her musibetzedeye ve hüzün ve kederlere düşenlere işari manasıyla meded veren ve şifa olan "Biz senin göğsünü açıp genişletmedik mi?" mealindeki İnşirah suresinin 1. ayeti ile ve "Gerçekten, zorlukla beraber bir kolaylık daha vardır." mealindeki İnşirah suresinin 6. ayetinin her musibetzedeye baktığı gibi bu geçen hastalık cihetiyle üdtadına da baktığını yazdığını hatırlatır.
Bilgiler
İsminin Anlamı ve Kaynağı: Adını 1. ayette geçen "Biz senin göğsünü açıp genişletmedik mi?" mealindeki “elem neşrah leke” ifadesinden almıştır.
Diğer İsimleri: Elem neşrah, Elem neşrah leke ve Şerh sûresi olarak da anılmaktadır.
Kur'ân'daki Sırası: 94
Kur'ân'daki Yeri: 30. cüz, 596. sayfa
Mekkî/Medenî: Mekkî[1]
Nuzül (İnme) Sırası: 12
Kendisinden Önce Nazil Olan Sure: Duha Suresi
Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure: Asr Suresi
Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler: Duhâ gibi İnşirâh sûresi de Hz. Peygamber’in tebliğin ilk dönemlerinde mâruz kaldığı sıkıntılar karşısında kendisini teselli etmek amacıyla indirilmiştir.[1]
Uzunluğu: 0,3 sayfa
Ayet Sayısı: 8
Satır Sayısı: 4
Kelime Sayısı: 27 (Rumuzat-ı Semaniye)[3], 27[4]
Harf Sayısı: 123 (Rumuzat-ı Semaniye)[5], 102[4]
Fasıla Harfleri: Elif, Be, Kef
Bölüm (Ayn Durakları) Sayısı: 1
Secde Ayeti: -
Allah lafzı sayısı (Besmele hariç): 0
Rahman ismi sayısı (Besmele dahil): 1
Rahim ismi sayısı (Besmele dahil): 1
Rab ismi sayısı: 1
İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler: -
Hizb-ül Kur'an'da Geçen Ayetler Listesi: İnşirah Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri (8 ayet) (surenin tamamı alınmıştır)
Bu ayetleri okumak için: Hizb-i Azam-ı Kur'an, İnşirah Kısmı
Münâcât-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetler: 1.-2. ve 5. ayetler (3 ayet)
Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı: 2 (Bkz. İnşirah Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi)
Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler: 1. ve 6. ayetler (Toplam 2 ayet)
Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği
Sure-i اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ nasıl ki hurufatıyla sair suver-i Kur'aniyeye işaret ediyor. Öyle de kelimatıyla da çok esrara işaret ile beraber, suver-i Kur'aniyenin bir kısmına dahi manidar işaret ediyor.
Mesela: Şu surede Lafz-ı رَبّ üç defa, اَلْاِنْسَان dahi üç defa, اَرَاَيْتَ yine üç defa tekerrürüyle dokuz mühim suver-i Kur'aniyenin başlarına parmak basıyor.
Mesela: Üç رَبِّكَ:
suresine
Ve سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ suresine
Ve
surelerine işaret ettiği gibi; اَلْاِنْسَان 'ın üç defası:
يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذٖى خَلَقَكُمْ
Ve
يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ
Ve
هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حٖينٌ مِنَ الدَّهْرِ
surelerine parmak basmakla işaret ettiği misillü;
Üç اَرَاَيْتَ dahi:
اَرَاَيْتَ الَّذٖى يُكَذِّبُ بِالدّٖينِ
Ve
Ve اَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ surelerinin başlarına istifham ile işaret ediyor.
Şu surede altı kelime ikişer defa zikriyle, Fatiha-i Şerife'nin altı kelimesinin ikişer defa tekerrürüne tevafukla, mühim esrara medardırlar.
Bu surede اِقْرَاْ iki, خَلَقَ iki, عَلَّمَ iki, يَعْلَمُ iki, نَاصِيَة iki, نَدْعُ، يَدْعُ ile iki.
İşte bu altı ikiler sırsız ve hikmetsiz değiller.
Hem en kısa sure olan Sure-i Kevser'den bahsettiğimiz münasebetiyle Sure-i اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ فٖى لَيْلَةِ الْقَدْرِ 'in[6] bir tek tevafukundan bahsedeceğiz. Şöyle ki:
Sure-i Kadr'ın yüz yirmi hurufu var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa yüz on dörttür. En evvel nâzil olan Sure-i Alak küsuratından kat'-ı nazar nısf-ı evvelin hurufatı ve tam surenin kelimat-ı nahviyesi yüz küsur olmakla; Sure-i Duha, Sure-i Elem Neşrah Leke ve Sure-i Zilzal ve Sure-i Tekâsür ve Sure-i El-Maun ve Sure-i El-Alak'ın nısf-ı evveli ve Sure-i Vettîn ve Sure-i El-Karia ve Sure-i Hümeze'nin her birinin yüz aded-i hurufuna tevafuku ve o on surenin küsuratından kat'-ı nazar birbiriyle manidar muvafakatı tesadüfî olamaz.
Aynen öyle de: Sure-i El-Kadr'in mütevafıkları olan o on surelerin her biri yüz adet hurufu ise, kelimat noktasında da Sure-i Fecr, Sure-i Abese, Sure-i El-Mürselât, Sure-i El-Buruc, Sure-i El-Mutaffifîn, Sure-i El-İnşikak, Sure-i En-Naziat, Sure-i Nebe', Sure-i Münafikûn ve Sure-i Cumua'nın her birinin yüz küsur örfî aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafukları tesadüfî olmadığı gibi...
Evvelki huruf cihetinde de on adet sure-i mütevafıkanın ve kelimat cihetinde son on adet suver-i mütevafıkanın küsurattan kat'-ı nazar tevafuklarıyla beraber o iki kabile olan onar adet sureler müttefikan âyet nokta-i nazarında Sure-i İsra, Sure-i Kehf, Sure-i Tâhâ, Sure-i Yusuf, Sure-i Hûd, Sure-i Yunus, Sure-i Nahl, Sure-i Enbiya, Sure-i Mü'minûn, Sure-i Tevbe, Sure-i Maide her birinin yüz küsur adet âyetlerine manidar tevafukları elbette bir hikmeti var. Ve her halde şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi değildir.[7]
Sure-i Kadr'in 120 harfi var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa, 114 suver-i Kur'aniyeye tevafukla işaret eden 114'tür. İşte bu adetle اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ kendiyle beraber 10 surenin hurufatının adetlerine ve 10 surenin kelimatının adetlerine ve 10 surenin âyetlerinin adetlerine tevafuku, her halde şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi olamaz. Belki manevî ve lafzî bir i'caz-ı Kur'anînin bir şuaı hurufata aksedip tanzim ile yaldızlanmış.
Evet اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ ile beraber Duha, Elem Neşrah Leke, Zilzal, Tekâsür, El-Maun, en evvel nâzil olan nısf-ı evvel-i Alak, Ve't-tîn, El-Karia ve Hümeze olan 10 surenin -tevafuku bozmayan küçük küsurattan kat'-ı nazar- 100 adedinde tevafukları olduğu gibi; yine Sure-i اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ El-Fecr, Abese, El-Mürselât, El-Buruc, El-Mutaffifîn, El-İnşikak, En-Naziat, En-Nebe', El-Münafıkûn, Cumua olan 10 surenin 100 küsur aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafuk etmekle beraber; yine اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ hurufatı Sure-i İsra, Kehf, Tâhâ, Yusuf, Hud, Yunus, Nahl, Enbiya, Mü'minûn, Tevbe, Maide olan 10 surenin her birinin 100 küsur adet âyetlerine manidar tevafukları ve bu surelerin de bu tevafuk-u acibe zımnında birbiriyle tevafukları içinde binler tevafuk bulunduğu halde hiç mümkün olur mu ki, tesadüf içine girebilsin? Hiç mümkün müdür ki, bu ittifakın uçlarında mühim nükteler, işaretler bulunmasın?
Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler
İlgili Resimler/Fotoğraflar
Ayetlerdeki Kelime ve Harf Sayıları
| Genel Ayet No | Sure No | Sure Ayet No | Kelime Sayısı | Harf Sayısı |
|---|---|---|---|---|
| 6091 | 94 | 1 | 4 | 13 |
| 6092 | 94 | 2 | 3 | 13 |
| 6093 | 94 | 3 | 3 | 12 |
| 6094 | 94 | 4 | 3 | 12 |
| 6095 | 94 | 5 | 4 | 14 |
| 6096 | 94 | 6 | 4 | 13 |
| 6097 | 94 | 7 | 3 | 13 |
| 6098 | 94 | 8 | 3 | 12 |
| Toplam | - | 8 | 27 | 102 |
İlgili Maddeler/Sayfalar
İlgili Kategoriler
Kaynakça
- ↑ 1,0 1,1 1,2 https://islamansiklopedisi.org.tr/insirah-suresi
- ↑ https://islamansiklopedisi.org.tr/tekbir
- ↑ https://nurpedia.org/wiki/Risale:29._Mektubun_8._K%C4%B1sm%C4%B1_(Rumuzat-%C4%B1_Semaniye)#Birinci_Par%C3%A7as%C4%B1
- ↑ 4,0 4,1 4,2 https://binimad.com/wp-content/uploads/2020/11/Letters-and-Word-Count-of-The-Entire-Quran.pdf
- ↑ https://nurpedia.org/wiki/Risale:29._Mektubun_8._K%C4%B1sm%C4%B1_(Rumuzat-%C4%B1_Semaniye)#Birinci_Par%C3%A7as%C4%B1
- ↑ اِنَّا اَنْزَلْنَاهُ suresinin hurufatı tekerrürde terakkiyatı muntazamdır. Şöyle ki: ذ،ط،ع،ش،س،خ،ج birbiriyle müttefik birerdir. ح iki. ق،ب،و üçer, birbiriyle müttefik. Tenvin ف،د dörder, birbiriyle müttefiktir. ه beş. ى،ت yedişer, birbiriyle müttefik. ن sekiz. sakin elif م dokuz, birbiriyle müttefik. و on, ن (tenvin) ile on bir, (hemze) on iki.
İşte bir'den on ikiye kadar muntazaman terakkisi, şu hurufat tesadüfe tabi olmadığına letafetli bir işarettir. اِنَّا اَنْزَلْنَاهُ nün makam-ı ebcedîsi, dokuz bin yedi yüz ondur (9710).
Surenin hurufatı işaretli olduğuna işaret eden, Leyle-i Kadr'in üç defa tekerrürüyle yirmi yedi huruf olup, Ramazan'ın yirmi yedinci gecesindeki Leyle-i Kadr'in tevafuk sırrıyla kat'î işaretidir.
Sair işaratı, inşâallah başka vakitte meşiet-i İlahiye taalluk etse yazılacaktır. - ↑ Elhasıl: Sure-i Kadr harfleri ve Sure-i Alak'ın kelimat-ı nahviyesi ve en evvel nâzil olan nısf-ı evvelin hurufatı yüz küsur hurufuyla, on surenin hurufatına manidar tevafuk ediyor. Ve diğer on surenin kelimatına manidar tevafuk ediyor, hem uzun diğer on surenin âyâtına gayet manidar tevafuk ediyor. Demek bu otuz sureden her birisi yirmi dokuz sureye tevafuk ediyor. Demek bu küçük tevafuk-u Kur'aniyede dokuz yüz tevafuk var. Küsurattan kat'-ı nazar edilmiş. Çünkü münasebat-ı tevafukiyeyi bozmaz. Bu tarzdaki tevafuka hiç mümkün müdür ki tesadüf içine karışsın? Hem hiç mümkün müdür ki mühim hikmetleri bulunmasın?