Cuma Suresi: Revizyonlar arasındaki fark

Nurpedia.org - İman ve İslam Hakikatlerine Dair Nur Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Turker (mesaj | katkılar)
Turker (mesaj | katkılar)
Değişiklik özeti yok
4. satır: 4. satır:
''Bu sureyi [[Kuran:Cuma|Cuma suresi okuma sayfasında]] mealiyle beraber okuyabilirsiniz''
''Bu sureyi [[Kuran:Cuma|Cuma suresi okuma sayfasında]] mealiyle beraber okuyabilirsiniz''


'''Cuma ({{Arabi|الجمعة}}) Suresi''' Kur'ân-ı Kerim'in 62. suresi olup Saff ve Münafikun sureleri arasında yer alır. Hz. Peygamber yatıp uyumadan önce Müsebbihât’ı (tesbihle başladıkları için bu adla anılan beş sûre (Hadid, Haşr, Saf, Cuma ve Tegābün); bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure)) okur ve bunlarda bin âyetten daha faziletli bir âyetin bulunduğunu söylerdi.
''Sureye adını veren gün için [[Cuma]], surede bahsi geçen namaz için [[Cuma Namazı]] sayfasına gidin''


'''Cuma ({{Arabi|الجمعة}}) (veya Cumua) Suresi''' Kur'ân-ı Kerim'in 62. suresi olup Saff ve Münafikun sureleri arasında yer alır. Hz. Peygamber yatıp uyumadan önce Müsebbihât’ı (tesbihle başladıkları için bu adla anılan beş sûre (Hadid, Haşr, Saf, Cuma ve Tegābün); bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure)) okur ve bunlarda bin âyetten daha faziletli bir âyetin bulunduğunu söylerdi. Sûrenin konusu, peygamber göndermenin ilâhî hikmet ve faydaları, vahyin yol gösterici etkinliği ve cuma namazıyla ilgili bazı hükümlerden ibarettir.


<ref name='a'>Cuma</ref>
 
<ref name='a'>https://islamansiklopedisi.org.tr/cuma-suresi</ref>


'''Risale-i Nur'da Cuma Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler:'''
'''Risale-i Nur'da Cuma Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler:'''


Akla Havale
* İlk inen Alak suresinde sin harfi 8 defa geçer. Sin ile başlayan İsra dahil 8 sure (Yasin, A'la, Cuma, Hadid, Haşir, Saff, Teğabun ve İsra) vardır (Yasin'in ilk ayetindeki sin harfi adıyla zikredildiğinden sin ile başlayan surelerden kabul edilir).
 
* Bediüzzaman Kur’an’ın her bir âyetinin hidayet nurunu neşredip küfür karanlığını nasıl dağıttığını görmek isteyenlerin kendisini Kur’an’ın inmeden önceki cahiliyet asrında farzetmelerini ve her şey gaflet karanlığı altındayken Kur’an’ın ulvi lisanından göklerde ve yerde bulunan her şeyin Allah'ı tesbih ettiğini beyan eden [[Hadid 1|Hadid suresinin 1. ayeti]], [[Cumua 1|Cuma suresinin 1. ayeti]], [[Haşir 1|Haşir suresinin 1. ayeti]], [[Teğabun 1|Teğabun suresinin 1. ayeti]], [[Saff 1|Saff suresinin 1. ayeti]] ve [[İsra 44|İsra suresinin 44. ayeti]] gibi âyetlerin o ölmüş mevcudatı işitenlerin zihninde nasıl dirilttiğini görmelerini ister. Yoksa o zamandan beri nurunu neşredip Kur’an’ın güneşiyle gündüz rengini alan bir vaziyet ile veya bu zamandan ülfet perdesiyle bakıldığında görülemeyeceğini hatırlatır. Bu hakikatın izahı [[Risale:25._Söz#.C4.B0kinci_Nokta|25. Söz'dedir]].
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette Kur'an kudsî havaleler ile aklı şahit tutuyor, ikaz ediyor ve akla havale ediyor. Bu konudaki bahisleri [[:Kategori:Akla Havale Eden Ayetler|bu sayfada]] topluca okuyabilirsiniz.
 
Hayvan gibi hatta daha sapıktırlar
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette geçen "(kafirler) hayvan gibi hatta daha sapıktırlar" mealindeki ibare hakkında Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[:Kategori:Hayvan Gibi Hatta Daha Sapıktırlar Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
 
Alak Suresi 17 sure tevafuk
 
* Kur'an'ın ilk inen suresi olan Alak suresinin medde, şedde, tenvin ve besmele dâhil olmakla beraber 328 harfi vardır. '''Cuma''' suresi dahil 13 surenin 300 küsur kelime sayısına ve ayrıca 4 surenin harf sayısına tevafuk eder. Bu 17 sure, Alak suresinin 300 tarihinden 351 tarihine kadar hâdisat-ı İslâmiyeye işaret ettiğine şahit olup onu teyit eder.  
 
Efela ta'kilun
 
* Kur'an'da [[Cuma x|Cuma suresinin x.]] ve daha pek çok ayetin sonunda akla havale eder ve araştırmaya sevk eder. Bu hususta Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[:Kategori:Efela Ta'kilun Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
 
İşaratül İ'cazda misal olarak verilen ayetler
 
* Cuma suresinin [[Cuma x|x.]], [[Cuma x|Cuma suresinin x.]] ve [[Cuma x|Cuma suresinin x.]] ayetlerini Bediüzzaman [[Risale:Bakara_17-18:_Münafıklar_Hakkında_Ateş_Temsili_(İ.İ._Badıllı)#Kelamın_tabakalarını_tavsif_makamı_hakkında_"Temsil"_misallleri|İşaratül İ'caz (Badıllı tercümesi) tefsirinde]] kelamın tabakalarını tavsif makamı hakkında "Temsil" misalllerine örnek olarak verir.
 
Kun Feyekun
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayeti]] dahil toplam 8 ayette geçen '''Kün Feyekun''' ({{Arabi|كُنْ فَيَكُونْ}}) (Meali: (Allah) "Ol!" (der ve) "Olur") ibaresi hakkında Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[Kün Feyekun]] sayfasında okuyabilirsiniz.
 
Erhamürrahimin
 
* [[Cuma xx|Cuma suresinin xx. ayetinde]] ve daha başka ayetlerde geçen geçen "Allah doğru hüküm verenlerin en hayırlısıdır", "Allah yapıp-yaratanların en güzelidir", "Allah merhametlilerin en merhametlisidir" mealindeki ibarelerin kapsamlı bir izahı [[Risale:32._Söz#.C3.9C.C3.A7.C3.BCnc.C3.BC_Maksat|32. Söz'dedir]].
 
Tahaddi ayetleri
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayeti]] Kur'an'ı (haşa) insan sözü diye iddia edenlere meydan okuyan ayetlerden biridir. Kur'an'ın meydan okuması husustaki dersleri topluca [[:Kategori:Tahaddi (Meydan Okuma) Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
 
7 Kat Sema Ayetleri
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette geçen "7 kat sema" mealindeki ibare hakkında Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[:Kategori:7 Kat Sema Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
 
Tefekkür
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] diğer birçok ayette olduğu gibi tefekkür tavsiye edilir. Risale-i Nur'un acz, fakr ve şefkat ile birlikte 4 esasından biri olan tefekkür hakkında [[:Kategori:Tefekkür Etmeye (Üzerinde Düşünmeye) Dair Ayetler|bu sayfaya]] bakın.
 
Huruf-u Mukataa
 
* Cuma suresinin de içinde olduğu 29 surenin başında geçen kesik harfler (huruf-u mukattaa) hakkında tüm dersler ve izahlar için [[Huruf-u Mukattaa]] maddesine bakılabilir.
 
Kafirlerin Cehenneme Atılması
 
* Bediüzzaman, Kur'an'da zalimlerin ve kafirlerin cehenneme atılıp azap göreceği tehditinde bulunan [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayeti]] ve daha pek çok ayetin hikmetini [[Risale:11._Şuâ#Onuncu_Mesele|izah ederken]] insanların küfrünün kâinatın ve ekser mahlukatın hukukuna çok büyük bir tecavüz olduğunu ve semavatı ve arzı kızdırdığını söyler.  
 
İman Edip Salih Amel İşleyenler
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette geçen "İman edip salih amel işleyenler" mealindeki ibare hakkında Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[:Kategori:Amenu Ve Amilussalihati Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.


Dönüş O'nadır
* İhlas Suresinin harflerinin ebcedî makamı 1003'tür. İçinde Kehf suresinin de olduğu 14 veya 15 surenin her birinin 1000 küsur kelime sayısına tevafuk eder.


* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette geçen "Dönüş(ünüz) O'nadır (Allah'adır)" mealindeki ibare hakkında Risale-i Nur'da geçen dersleri topluca [[:Kategori:Dönüş O'nadır Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
* [[Cumua 5|Cuma suresinin 5. ayetini]] Bediüzzaman [[Risale:Bakara_17-18:_Münafıklar_Hakkında_Ateş_Temsili_(İ.İ._Badıllı)#TEMSİLİN_MEVKİİ_VE_TE'SİR_SAHASI_HAKKINDA_BİR_FASIL|İşaratül İ'caz (Badıllı)|İşaratül İ'caz (Badıllı tercümesi) tefsirinde]] kelamın tabakalarını tavsif makamı hakkında "Zemm" misallerine örnek olarak verir.
 
* Bediüzzaman [[Risale:29._Mektup#.C4.B0kinci_Desise|29. Mektup'ta]] insanda en mühim ve esaslı bir his, korku hissi olduğunu izah ederken en ziyade yaralananların siperini bırakıp kaçanlar olduğunu, dolayısıyla ehl-i dalaletten korkup iman hizmetini bırakmamak gerektiğini ve [[Cumua 8|Cumua suresinin 8. ayetinde]] geçen "De ki: Sizin kendisinden kaçtığınız ölüm, muhakkak sizi bulacaktır." mealindeki ibarenin firar edenlerin kaçmalarıyla ölümü daha ziyade karşıladıklarını beyan eder.
Halidine fiha ebeda
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette (Kur'an'da toplam 40 ayette) bazen cennetlikler bazen de cehennemlik için kullanılan "Hâlidîne Fîhâ (Ebedâ)" ([Orada] ebedi kalırlar) ifadesinin izahına ve ayrıca kafirlerin sınırlı dünya hayatını kafir olarak geçirmelerine karşılık cehennemde daimi kalmalarının Allah'ın hikmeti açısından uygun olduğu ve Allah'ın merhametine aykırı olmadığının izahına dair bahisleri topluca [[:Kategori:Halidine Fiha Ayetleri|bu sayfada]] okuyabilirsiniz.
 
İn ecriye illa alellah
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha pek çok ayette Peygamberlerin tebliğ vazifesi karşılığında Allah'tan başka kimseden ücret istemediklerini ifade edilir. Bu konuda Risale-i Nur'da geçen bahisler [[:Kategori:İn Ecriye İlla Alellah Ayetleri|bu sayfada]] okunabilir.
 
O, her şeye kadirdir
 
* Hud suresinin 4. ayetinde ve daha başka pek çok ayette geçen "O, her şeye kadirdir." mealindeki ibarenin Risale-i Nur'da izah edildiği yerleri [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayeti sayfasında]] görebilirsiniz.
 
Rabbus Semavati Vel Ard
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha başka pek çok ayette geçen "Göklerin ve yerin Rabbi" mealindeki ibarenin Risale-i Nur'da izah edildiği yerleri [[:Kategori:Rabbi/Rabbussemavati Vel Ard/Rabbissemavati Ve Rabbil Ard Ayetleri|bu sayfada]] görebilirsiniz.
 
Halakas Semavati Vel Ard
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha başka pek çok ayette geçen "Gökleri ve yeri yarattı/yaratan ve göklerin ve yerin yaratılışı" mealindeki ibarenin Risale-i Nur'da izah edildiği yerleri [[:Kategori:Halaka/Halku/Halkissemavati_Vel_Ard_Ayetleri|bu sayfada]] görebilirsiniz.
 
Lafzullah
 
* Kur'an'da Lafzullah'ın (Allah kelimesinin) tekrarında çok sırlar vardır. Ayet sayısı ve lafzullah sayısı tevafuktadır. Bakara'da ayet sayısı 286, lafzullah sayısı 282 (Allah lafzı yerinde geçen dört Hû lafzı olduğundan tam tevafuk eder); Al-i İmran'da ayet sayısı 200, lafzullah sayısı 210; Nisa+Maide+En'am toplam ayet sayısı 176+120+165=461, lafzullah sayısı 229+148+87=464. Besmele sayılırsa tam tevafuk eder. Böyle meziyetlerde küçük farklar zarar vermez. İzleyen 5 suredeki (A'raf, Enfal, Tevbe, Yunus ve Hud) Allah lafızları sayısı baştaki 5 büyük suredekilerin yarısıdır. Sonra gelen 5 sure (Yusuf, Ra’d, İbrahim, Hicr ve Nahl) onun yarısıdır. Sonra gelen 6 sure (İsra, Kehf, Meryem, Taha, Enbiya ve Hacc) onun yarısıdır. Sonra Sonra gelen her beşerli sure grubu bu şekilde gider. Zuhruf suresinden başlayan 5'li sure grubunda onun yarısı olur. Necm suresinden başlayan 5'li sure grubunda onun yaklaşık yarısı olur. Sonra gelen küçük 5'li sure gruplarında yalnız üçer adet Allah lafzı vardır. Bu vaziyet gösteriyor ki Allah lafzının adedine tesadüf karışmamış, bir hikmet ve intizam ile adetleri tayin edilmiş.
 
Yasin, Furkan, Fatır, Sebe, Saffat, Sad, Ra'd, Rum, Zuhruf, Şura ve İbrahim
 
* Kur'an'ın en kısa suresi olan Kevser suresinin harflerinin ebcedi makamı 3.000 küsur olduğu gibi Yasin, Furkan, Fatır, Sebe, Saffat, Sad, Ra'd, Rum, Zuhruf, Şura ve İbrahim, Al-i İmran ve Nisa surelerinin harf sayıları ile Bakara suresinin örfi kelime sayısı da 3.000 küsur eder.
 
Ey Ehl-i Kitap
 
* Bediüzzaman [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha başka ayetlerde geçen "Ey Ehl-i Kitap" hitabına bu asrın ve bu asırdaki ehl-i kitabın çok muhtaç olduğunu, güya o hitabın doğrudan bu asra baktığını ve bu ifadenin "Ey Ehl-i Mektep" manasını da içerdiği söyler.
 
Akşam ile yatsı arası
 
* Bediüzzaman'ın akşam ile yatsı arasında [[Risale:Namaz_Tesbihatı#Bundan_sonra_isteyen_mağrib_ile_işa_yani_akşam_namazı_ile_yatsı_namazı_arasında_bu_gelen_dua_ve_tesbihleri_okuyabilir|33'er defa tekrar ettiği dua ve tesbihlerden]] birisi [[Al-i İmran 173]]'te geçen "Hasbunallahi ve ni'mel vekil" ifadesidir. Bir diğeri 1 defa [[Al-i İmran 174]] ayetini okuduktan sonra yine 33 defa tekrarladığı "Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîm" ifadesidir. Bir diğeri ise 1 defa [[Al-i İmran 185]] ayetinin başını ve başka bazı ayetleri okuduktan sonra yine 33 defa tekrarladığı "Yâ Bâkî Entel Bâkî, Yâ Bâkî Entel Bâkî" ifadesidir.
 
Sırât-ı Müstakîm
 
* Cuma suresinin [[Cuma x|x. ayetinde]] ve [[Cuma x|x. ayetinde]] ve daha başka pek çok ayette geçen "Sırât-ı Müstakîm" (Dosdoğru yol) mealindeki ibarenin bu dehşetli ve fırtınalı asırda o doğru yolu şaşırtmayacak bir surette en başta gösteren Risale-i Nur olduğuna dair [[:Kategori:Sırat-ı Müstakim Ayetleri|işaretler mevcuttur]].
 
Rumi 1316-1317
 
* Bediüzzaman çeşitli ilimleri nurlanmak için okuyup okuturken Rumi 1316-1317 (Miladi 1900) yılında Avrupa’nın Kur’an’a karşı müthiş bir sû-i kastı olduğunu anlar ve merakını değiştirip tüm bilgisini Kur’an’ı anlamaya basamaklar yapmaya başlar. Daha pek çok ayette olduğu gibi [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] geçen "Onlardan uzak dur (yüz çevir)" mealindeki ibarenin ebcedi de 1316 edip buna bakar. Bu konuların izahı 1. Şua'daki [[Risale:1._Şuâ#Yirmi_Birinci_Âyet_veya_Âyetler|21. Ayetin]] ve [[Risale:1._Şuâ#Yirmi_Yedinci_Âyet|27. Ayetin]] izah edildiği kısımlardadır.
 
Hiçbir suçlu başkasının suçunu yüklenmez
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha başka ayetlerde geçen "Hiçbir suçlu başkasının suçunu yüklenmez." mealindeki ibarenin iki cihetle Risale-i Nur'a ve müellifine işareti için kapsamlı bir izahı için [[:Kategori:La Teziru Vaziretun Vizra Uhra Ayetleri|La Teziru Vaziretun Vizra Uhra Ayetleri kategorisi sayfasına]] başvurun.
 
Altı gün
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] geçen "Altı günde gökleri ve yerleri yarattık" mealindeki ibarenin [[Risale:14._Söz#Birincisi|14. Söz'de]] izahı vardır. Yine aynı ayete dair bir nükte [[Risale:25._Söz#D.C3.B6rd.C3.BCnc.C3.BC_N.C3.BCkte-i_Bel.C3.A2gat|25. Söz'de]] okunabilir.
 
Allah doğru hüküm verenlerin en hayırlısıdır
 
* [[Cuma x|Cuma suresinin x. ayetinde]] ve daha başka ayetlerde geçen geçen "Allah doğru hüküm verenlerin en hayırlısıdır", "Allah yapıp-yaratanların en güzelidir", "Allah merhametlilerin en merhametlisidir" mealindeki ibarelerin kapsamlı bir izahı [[Risale:32._Söz#.C3.9C.C3.A7.C3.BCnc.C3.BC_Maksat|32. Söz'dedir]].
 
 
 
 
 
 
* İlk inen Alak suresinde sin harfi 8 defa geçer. Sin ile başlayan İsra dahil 8 sure (Yasin, A'la, Cuma, Hadid, Haşir, Saff, Teğabun ve İsra) vardır (Yasin'in ilk ayetindeki sin harfi adıyla zikredildiğinden sin ile başlayan surelerden kabul edilir).
* Bediüzzaman Kur’an’ın her bir âyetinin hidayet nurunu neşredip küfür karanlığını nasıl dağıttığını görmek isteyenlerin kendisini Kur’an’ın inmeden önceki cahiliyet asrında farzetmelerini ve her şey gaflet karanlığı altındayken Kur’an’ın ulvi lisanından göklerde ve yerde bulunan her şeyin Allah'ı tesbih ettiğini beyan eden [[Hadid 1|Hadid suresinin 1. ayeti]], [[Cumua 1|Cuma suresinin 1. ayeti]], [[Haşir 1|Haşir suresinin 1. ayeti]], [[Teğabun 1|Teğabun suresinin 1. ayeti]], [[Saff 1|Saff suresinin 1. ayeti]] ve [[İsra 44|İsra suresinin 44. ayeti]] gibi âyetlerin o ölmüş mevcudatı işitenlerin zihninde nasıl dirilttiğini görmelerini ister. Yoksa o zamandan beri nurunu neşredip Kur’an’ın güneşiyle gündüz rengini alan bir vaziyet ile veya bu zamandan ülfet perdesiyle bakıldığında görülemeyeceğini hatırlatır. Bu hakikatın izahı [[Risale:25._Söz#.C4.B0kinci_Nokta|25. Söz'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] geçen "" mealindeki ibarenin kapsamlı bir izahı [[Cuma'dedir]].
* [[Cuma |Cuma suresinin . ayetinde]] ve daha pek çok ayette geçen "" ifadesi hakkında Risale-i Nur'da geçen bahisleri [[:Kategori:|bu sayfada]] topluca okuyabilirsiniz.


==Bilgiler==
==Bilgiler==


'''İsminin Anlamı ve Kaynağı:'''  
'''İsminin Anlamı ve Kaynağı:''' Adını, cuma namazı için ezan okunduğunda camiye gitmeyi emreden 9. âyetinden alır.


'''Diğer İsimleri:''' Tesbihle başladıkları için “Müsebbihât” denilen beş sûrenin dördüncüsüdür (diğerleri Hadid, Haşr, Saf ve Tegābün sûreleridir; bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure olarak belirtilmiştir)).
'''Diğer İsimleri:''' Tesbihle başladıkları için “Müsebbihât” denilen beş sûrenin dördüncüsüdür (diğerleri Hadid, Haşr, Saf ve Tegābün sûreleridir; bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure olarak belirtilmiştir)).
165. satır: 39. satır:
'''Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure:''' [[Fetih Suresi]]
'''Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure:''' [[Fetih Suresi]]


'''Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler:''' <ref name='a' />  
'''Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler:''' Medine devrinde, muhtemelen hicretin birinci yılında nâzil olmuştur. Süleyman b. Yesâr’dan Mekkî olduğuna dair bir rivayet nakledilirse de Buhârî, Müslim ve diğer kaynaklarda yer alan hadisler, ayrıca sûrenin muhtevası onun Medenî olmasını gerektirir; âlimler çoğunluğunun görüşü de budur.<ref name='a' />  


'''Uzunluğu:''' 1,2 sayfa
'''Uzunluğu:''' 1,2 sayfa
193. satır: 67. satır:
'''İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler:''' -
'''İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler:''' -


'''[[Hizb-i_Azam-ı Kur'an|Hizb-ül Kur'an]]'da Geçen Ayetler Listesi:''' [[:Kategori:Cuma_Suresindeki_Hizb-ül_Kur%27an_Ayetleri|Cuma Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri ( ayet)]]
'''[[Hizb-i_Azam-ı Kur'an|Hizb-ül Kur'an]]'da Geçen Ayetler Listesi:''' Yok
 
Bu ayetleri okumak için: [[Risale:Hizb-i_Azam-ı_Kur%27anî#._Cuma|Hizb-i Azam-ı Kur'an, Cuma Kısmı]]
 
'''[[Münacat-ül Kur'an|Münâcât-ül Kur'an]]'da İktibas Edilen Ayetler:''' [[Risale:Münacat-ül_Kur%27an_(Hizb-ül_Hakaik)#Cuma_Suresi|. ayetler ( ayet)]]


'''Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı:''' (Bkz. [[:Kategori:Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri|Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi]])
'''[[Münacat-ül Kur'an|Münâcât-ül Kur'an]]'da İktibas Edilen Ayetler:''' [[Risale:Münacat-ül_Kur%27an_(Hizb-ül_Hakaik)#Cumua_Suresi|2., 4. ve 11. ayetler (3 ayet)]]


(Not: Cuma 'dan bir ifade [[:Kategori:Risale-i Nur'da İktibas Edilen Ayetler|iktibas]] suretinde geçer)
'''Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı:''' 3 (Bkz. [[:Kategori:Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri|Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi]])


'''Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler:''' . ayetler (Toplam ayet)
'''Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler:''' 1. ayet (Toplam 1 ayet)


==Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği==
==Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği==
211. satır: 81. satır:
([[Risale:12._Söz#D.C3.B6rd.C3.BCnc.C3.BC_Esas|12. Söz]])
([[Risale:12._Söz#D.C3.B6rd.C3.BCnc.C3.BC_Esas|12. Söz]])
----
----
[[Kadir Suresi|Sure-i Kadr]]'ın yüz yirmi hurufu var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa yüz on dörttür. En evvel nâzil olan [[Sure-i Alak]] küsuratından kat'-ı nazar nısf-ı evvelin hurufatı ve tam surenin kelimat-ı nahviyesi yüz küsur olmakla; [[Sure-i Duha]], [[İnşirah Suresi|Sure-i Elem Neşrah Leke]] ve [[Sure-i Zilzal]] ve [[Tekasür Suresi|Sure-i Tekâsür]] ve [[Maun Suresi|Sure-i El-Maun]] ve [[Alak Suresi|Sure-i El-Alak]]'ın nısf-ı evveli ve [[Tin Suresi|Sure-i Vettîn]] ve [[Karia Suresi|Sure-i El-Karia]] ve [[Sure-i Hümeze]]'nin her birinin yüz aded-i hurufuna tevafuku ve o on surenin küsuratından kat'-ı nazar birbiriyle manidar muvafakatı tesadüfî olamaz.


 
Aynen öyle de: [[Kadir Suresi|Sure-i El-Kadr]]'in mütevafıkları olan o on surelerin her biri yüz adet hurufu ise, kelimat noktasında da [[Sure-i Fecr]], [[Sure-i Abese]], [[Mürselat Suresi|Sure-i El-Mürselât]], [[Buruc Suresi|Sure-i El-Buruc]], [[Mutaffifin Suresi|Sure-i El-Mutaffifîn]], [[İnşikak Suresi|Sure-i El-İnşikak]], [[Naziat Suresi|Sure-i En-Naziat]], [[Nebe Suresi|Sure-i Nebe']], [[Münafikun Suresi|Sure-i Münafikûn]] ve [[Cumua Suresi|Sure-i Cumua]]'nın her birinin yüz küsur örfî aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafukları tesadüfî olmadığı gibi...
([[|]])
----
 
 
([[|]])
----
----
[[Kadir Suresi|Sure-i Kadr]]'in 120 harfi var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa, 114 suver-i Kur'aniyeye tevafukla işaret eden 114'tür. İşte bu adetle {{Arabi|اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ}} kendiyle beraber 10 surenin hurufatının adetlerine ve 10 surenin kelimatının adetlerine ve 10 surenin âyetlerinin adetlerine tevafuku, her halde şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi olamaz. Belki manevî ve lafzî bir i'caz-ı Kur'anînin bir şuaı hurufata aksedip tanzim ile yaldızlanmış.


Evet {{Arabi|اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ}} ile beraber [[Duha Suresi|Duha]], [[İnşirah Suresi|Elem Neşrah Leke]], [[Zilzal Suresi|Zilzal]], [[Tekasür Suresi|Tekâsür]], [[Maun Suresi|El-Maun]], en evvel nâzil olan nısf-ı evvel-i [[Alak Suresi|Alak]], [[Tin Suresi|Ve't-tîn]], [[Karia Suresi|El-Karia]] ve [[Hümeze Suresi|Hümeze]] olan 10 surenin -tevafuku bozmayan küçük küsurattan kat'-ı nazar- 100 adedinde tevafukları olduğu gibi; yine Sure-i {{Arabi|اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ}} [[Fecr Suresi|El-Fecr]], [[Abese Suresi|Abese]], [[Mürselat Suresi|El-Mürselât]], [[Buruc Suresi|El-Buruc]], [[Mutaffifin Suresi|El-Mutaffifîn]], [[İnşikak Suresi|El-İnşikak]], [[Naziat Suresi|En-Naziat]], [[Nebe Suresi|En-Nebe']], [[Münafıkun Suresi|El-Münafıkûn]], [[Cumua Suresi|Cumua]] olan 10 surenin 100 küsur aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafuk etmekle beraber; yine {{Arabi|اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ}} hurufatı [[Sure-i İsra]], [[Kehf Suresi|Kehf]], [[Taha Suresi|Tâhâ]], [[Yusuf Suresi|Yusuf]], [[Hud Suresi|Hud]], [[Yunus Suresi|Yunus]], [[Nahl Suresi|Nahl]], [[Enbiya Suresi|Enbiya]], [[Mü'minun Suresi|Mü'minûn]], [[Tevbe Suresi|Tevbe]], [[Maide Suresi|Maide]] olan 10 surenin her birinin 100 küsur adet âyetlerine manidar tevafukları ve bu surelerin de bu tevafuk-u acibe zımnında birbiriyle tevafukları içinde binler tevafuk bulunduğu halde hiç mümkün olur mu ki, tesadüf içine girebilsin? Hiç mümkün müdür ki, bu ittifakın uçlarında mühim nükteler, işaretler bulunmasın?


([[|]])
([[Risale:Rumuzat-ı_Semaniye_Fihristi#İkinci_Remzin_mühim_bir_zeyli|Rumuzat-ı Semaniye]])
----


==Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler==
==Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler==
314. satır: 181. satır:


*[[Risale:Münacat-ül_Kur%27an_(Hizb-ül_Hakaik)#Cuma_Suresi|Cuma Suresinin Münacat-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetleri]]
*[[Risale:Münacat-ül_Kur%27an_(Hizb-ül_Hakaik)#Cuma_Suresi|Cuma Suresinin Münacat-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetleri]]
*[[Cuma]]: Sureye adını veren gün
*[[Cuma Namazı]]: Surede bahsi geçen ibadet


==İlgili Kategoriler==
==İlgili Kategoriler==


*[[:Kategori:Cuma Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri|Cuma Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri]]
*[[:Kategori:Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri|Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri]]
*[[:Kategori:Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri|Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri]]


==Kaynakça==
==Kaynakça==

10.45, 19 Kasım 2024 tarihindeki hâli

Önceki Sure: Saff SuresiKur'ânMünafikun Suresi: Sonraki Sure

Bu sureyi Cuma suresi okuma sayfasında mealiyle beraber okuyabilirsiniz

Sureye adını veren gün için Cuma, surede bahsi geçen namaz için Cuma Namazı sayfasına gidin

Cuma (الجمعة) (veya Cumua) Suresi Kur'ân-ı Kerim'in 62. suresi olup Saff ve Münafikun sureleri arasında yer alır. Hz. Peygamber yatıp uyumadan önce Müsebbihât’ı (tesbihle başladıkları için bu adla anılan beş sûre (Hadid, Haşr, Saf, Cuma ve Tegābün); bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure)) okur ve bunlarda bin âyetten daha faziletli bir âyetin bulunduğunu söylerdi. Sûrenin konusu, peygamber göndermenin ilâhî hikmet ve faydaları, vahyin yol gösterici etkinliği ve cuma namazıyla ilgili bazı hükümlerden ibarettir.


[1]

Risale-i Nur'da Cuma Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler:

  • İlk inen Alak suresinde sin harfi 8 defa geçer. Sin ile başlayan İsra dahil 8 sure (Yasin, A'la, Cuma, Hadid, Haşir, Saff, Teğabun ve İsra) vardır (Yasin'in ilk ayetindeki sin harfi adıyla zikredildiğinden sin ile başlayan surelerden kabul edilir).
  • Bediüzzaman Kur’an’ın her bir âyetinin hidayet nurunu neşredip küfür karanlığını nasıl dağıttığını görmek isteyenlerin kendisini Kur’an’ın inmeden önceki cahiliyet asrında farzetmelerini ve her şey gaflet karanlığı altındayken Kur’an’ın ulvi lisanından göklerde ve yerde bulunan her şeyin Allah'ı tesbih ettiğini beyan eden Hadid suresinin 1. ayeti, Cuma suresinin 1. ayeti, Haşir suresinin 1. ayeti, Teğabun suresinin 1. ayeti, Saff suresinin 1. ayeti ve İsra suresinin 44. ayeti gibi âyetlerin o ölmüş mevcudatı işitenlerin zihninde nasıl dirilttiğini görmelerini ister. Yoksa o zamandan beri nurunu neşredip Kur’an’ın güneşiyle gündüz rengini alan bir vaziyet ile veya bu zamandan ülfet perdesiyle bakıldığında görülemeyeceğini hatırlatır. Bu hakikatın izahı 25. Söz'dedir.
  • İhlas Suresinin harflerinin ebcedî makamı 1003'tür. İçinde Kehf suresinin de olduğu 14 veya 15 surenin her birinin 1000 küsur kelime sayısına tevafuk eder.

Bilgiler

İsminin Anlamı ve Kaynağı: Adını, cuma namazı için ezan okunduğunda camiye gitmeyi emreden 9. âyetinden alır.

Diğer İsimleri: Tesbihle başladıkları için “Müsebbihât” denilen beş sûrenin dördüncüsüdür (diğerleri Hadid, Haşr, Saf ve Tegābün sûreleridir; bazı rivayetlerde İsra ve A'lâ suresi dahil edilerek 7 sure olarak belirtilmiştir)).

Kur'ân'daki Sırası: 62

Kur'ân'daki Yeri: 28. cüz, 552. sayfa

Mekkî/Medenî: Medenî[1]

Nuzül (İnme) Sırası: 110

Kendisinden Önce Nazil Olan Sure: Saff Suresi

Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure: Fetih Suresi

Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler: Medine devrinde, muhtemelen hicretin birinci yılında nâzil olmuştur. Süleyman b. Yesâr’dan Mekkî olduğuna dair bir rivayet nakledilirse de Buhârî, Müslim ve diğer kaynaklarda yer alan hadisler, ayrıca sûrenin muhtevası onun Medenî olmasını gerektirir; âlimler çoğunluğunun görüşü de budur.[1]

Uzunluğu: 1,2 sayfa

Ayet Sayısı: 11

Satır Sayısı: 18

Kelime Sayısı: 180 (Rumuzat-ı Semaniye)[2], 175[3]

Harf Sayısı: 784 (Rumuzat-ı Semaniye)[4], 755[3]

Fasıla Harfleri: Mim, Nun

Bölüm (Ayn Durakları) Sayısı: 2

Secde Ayeti: -

Allah lafzı sayısı (Besmele hariç): 22

Rahman ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rahim ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rab ismi sayısı: -

İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler: -

Hizb-ül Kur'an'da Geçen Ayetler Listesi: Yok

Münâcât-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetler: 2., 4. ve 11. ayetler (3 ayet)

Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı: 3 (Bkz. Cuma Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi)

Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler: 1. ayet (Toplam 1 ayet)

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

Hem başlarında اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ veyahut سَبَّحَ ve يُسَبِّحُ bulunan surelerin başlarına dikkat et. Tâ bu sırr-ı azîmin şuâını göresin. Hem الٓمٓ lerin ve الٓرٰ ların ve حٰمٓ lerin fatihalarına bak; Kur’an’ın, Cenab-ı Hakk’ın yanında ehemmiyetini bilesin.

(12. Söz)


Sure-i Kadr'ın yüz yirmi hurufu var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa yüz on dörttür. En evvel nâzil olan Sure-i Alak küsuratından kat'-ı nazar nısf-ı evvelin hurufatı ve tam surenin kelimat-ı nahviyesi yüz küsur olmakla; Sure-i Duha, Sure-i Elem Neşrah Leke ve Sure-i Zilzal ve Sure-i Tekâsür ve Sure-i El-Maun ve Sure-i El-Alak'ın nısf-ı evveli ve Sure-i Vettîn ve Sure-i El-Karia ve Sure-i Hümeze'nin her birinin yüz aded-i hurufuna tevafuku ve o on surenin küsuratından kat'-ı nazar birbiriyle manidar muvafakatı tesadüfî olamaz.

Aynen öyle de: Sure-i El-Kadr'in mütevafıkları olan o on surelerin her biri yüz adet hurufu ise, kelimat noktasında da Sure-i Fecr, Sure-i Abese, Sure-i El-Mürselât, Sure-i El-Buruc, Sure-i El-Mutaffifîn, Sure-i El-İnşikak, Sure-i En-Naziat, Sure-i Nebe', Sure-i Münafikûn ve Sure-i Cumua'nın her birinin yüz küsur örfî aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafukları tesadüfî olmadığı gibi...


Sure-i Kadr'in 120 harfi var. Gayr-ı melfuz hemze sayılmazsa, 114 suver-i Kur'aniyeye tevafukla işaret eden 114'tür. İşte bu adetle اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ kendiyle beraber 10 surenin hurufatının adetlerine ve 10 surenin kelimatının adetlerine ve 10 surenin âyetlerinin adetlerine tevafuku, her halde şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi olamaz. Belki manevî ve lafzî bir i'caz-ı Kur'anînin bir şuaı hurufata aksedip tanzim ile yaldızlanmış.

Evet اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ ile beraber Duha, Elem Neşrah Leke, Zilzal, Tekâsür, El-Maun, en evvel nâzil olan nısf-ı evvel-i Alak, Ve't-tîn, El-Karia ve Hümeze olan 10 surenin -tevafuku bozmayan küçük küsurattan kat'-ı nazar- 100 adedinde tevafukları olduğu gibi; yine Sure-i اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ El-Fecr, Abese, El-Mürselât, El-Buruc, El-Mutaffifîn, El-İnşikak, En-Naziat, En-Nebe', El-Münafıkûn, Cumua olan 10 surenin 100 küsur aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafuk etmekle beraber; yine اِنَّٓا اَنْزَلْنَاهُ hurufatı Sure-i İsra, Kehf, Tâhâ, Yusuf, Hud, Yunus, Nahl, Enbiya, Mü'minûn, Tevbe, Maide olan 10 surenin her birinin 100 küsur adet âyetlerine manidar tevafukları ve bu surelerin de bu tevafuk-u acibe zımnında birbiriyle tevafukları içinde binler tevafuk bulunduğu halde hiç mümkün olur mu ki, tesadüf içine girebilsin? Hiç mümkün müdür ki, bu ittifakın uçlarında mühim nükteler, işaretler bulunmasın?

(Rumuzat-ı Semaniye)

Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler

İlgili Resimler/Fotoğraflar

Ayetlerdeki Kelime ve Harf Sayıları

Cuma Suresinin Ayetlerindeki Kelime ve Harf Sayısı[3]
Genel Ayet No Sure No Sure Ayet No Kelime Sayısı Harf Sayısı
5178 62 1 12 50
5179 62 2 21 90
5180 62 3 8 38
5181 62 4 10 39
5182 62 5 23 104
5183 62 6 17 69
5184 62 7 9 44
5185 62 8 18 76
5186 62 9 21 88
5187 62 10 15 72
5188 62 11 21 85
Toplam - 11 175 755

İlgili Maddeler/Sayfalar

İlgili Kategoriler

Kaynakça