Risale:Fihrist (Sözler) (Kur'an Hattı)

Nurpedia.org - İman ve İslam Hakikatlerine Dair Nur Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Önceki Risale: Lemaat (Sözler)Sözler

Bu risale hakkında bilgi edinmek için Fihrist Risalesi sayfasına ve bu risaleyi Latin harfleri ile okumak için Fihrist (Sözler) okuma sayfasına gidin

‌‌‌فهرست‌

آياتِ قرآنيه‌نڭ بر نوع تفسيرى اولان رسالهٔ‌ِ نور أجزالرندن‌ "سوزلر مجموعه‌سى"نڭ مجمل بر فهرسته‌سيدر.‌

برنجى سوز

‌﴿بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌﴾ ڭ چوق أسرارِ مهمّه‌سندن بر سرّينى گوزل بر تمثيل ايله تفسير ايدر. و "بسم اللّٰه‌" نه قدر قيمتدار بر شعائرِ إسلاميه اولديغنى گوسترييور.

اون دردنجى لمعه‌نڭ ايكنجى مقامى

‌﴿بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌﴾ ڭ أڭ مهمّ بش آلتى سرلرينى تفسير ايدييور. و ﴿بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌﴾ قرآنڭ بر خلاصه‌سى و بر فهرسته‌سى و مفتاحى اولديغنى گوسترديگى گبى، عرشدن فرشه قدر اوزانمش بر خطِّ قدسئِ نورانى اولمقله برابر سعادتِ أبديه قپوسنى آچان بر آناختار و هر مبارك شيئه فيض و بركت ويرن بر منبعِ أنوار اولديغنى بيان ايدر.

بو ايكنجى مقام، أڭ برنجى رساله اولان برنجى سوزه باقار. عادتا رسالهٔ‌ِ نور أجزالرى، بر دائره حكمنده اولوب، منتهاسى إبتداسنه ﴿بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌﴾ خطِّ مباركيله إتّحاد ايدييور. و بو مقامده آلتى سرّ يرينه، اوتوز يازيلاجقدى. شيمديلك آلتى قالدى. قيصه‌در، فقط غايت بيوك حقائقى تضمّن ايدييور. بونى دقّتله اوقويان ﴿بِسْمِ اللّٰه‌ِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ‌﴾ نه قدر قيمتدار بر خزينهٔ‌ِ قدسيه اولديغنى آڭلار.

ايكنجى سوز

اَلَّذٖينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ مئالنده و ايمان حقّنده‌كى آيتلرڭ مهمّ بر سرّينى، غايت معقول ‌﴿‌حاشيه[1]﴾ بر تمثيل ايله تفسير ايدر.

اوچنجى سوز

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا آيتنڭ مئالنده و عبوديت حقّنده‌كى آيتلرڭ مهمّ بر حقيقتنى، منطقى بر تمثيل ايله ‌﴿‌حاشيه[2]﴾ تفسير ايدييور.

دردنجى سوز

اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنٖينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا آيتنڭ مئالنده و نماز حقّنده‌كى آيتلرڭ مهمّ بر سرّينى، غايت معقول و منطقى بر تمثيل ايله تفسير ايدييور. ذرّه مقدار إنصافى بولونانى تسليمه مجبور ايدييور.

بشنجى سوز

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذٖينَ اتَّقَوْا وَالَّذٖينَ هُمْ مُحْسِنُونَ آيتنڭ مئالنده و تقوا و عبوديت حقّنده‌كى آيتلرڭ و وظيفهٔ‌ِ عبوديت و تقوانڭ مهمّ بر سرّينى غايت گوزل بر تمثيل ايله تفسير ايدييور. او تفسير هركسى إقناع ايدييور.

آلتنجى سوز

اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنٖينَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ آيتنڭ مئالنده و نفس و مالنى جنابِ حقّه صاتمق حقّنده‌كى آيتلرڭ غايت مهمّ بر سرّينى تفسير ايتمكله برابر، نفس و مالنى جنابِ حقّه صاتانلرڭ بش درجه كار ايچنده كار و صاتميانلرڭ بش درجه خسارت ايچنده خسارت قزاندقلرينى، غايت مقنع بر تمثيل ايله تفسير ايدييور. حقيقته قارشى مهمّ بر قپو آچييور.

يدنجى سوز

يُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْاٰخِرِ

اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُورُ آيتنڭ مئالنده و "ايمانِ بِاللّٰه‌ واليوم الآخر" و حياتِ دنيويه حقّنده‌كى آيتلرڭ مهمّ بر سرّينى غايت معقول بر تمثيل ايله تفسير ايتمكله برابر، أهلِ غفلت حقّنده دنيانڭ نه قدر دهشتلى؛ و موت و أجل، نه قدر مدهش؛ و عجز و فقر، نه قدر أليم اولديغنى و أهلِ هدايت حقّنده حياتِ دنيويه‌نڭ ايچ يوزى، نه قدر گوزل؛ و قبر و أجل و عجز و فقر، ناصل برر وسيلهٔ‌ِ سعادت بولونديغنى غايت قطعى بر طرز ايله إثبات ايدر. سعادتِ داريْنه گيدن يولى گوسترر.

سكزنجى سوز

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ و اِنَّ الدّٖينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ آيتلرينڭ مئالنده ماهيتِ دنيا و دنياده ماهيتِ إنسان و إنسانده ماهيتِ دين حقّنده‌كى آياتڭ مهمّ بر سرّينى ‌(صحفِ إبراهيمده أصلى بولونان‌) گوزل و پارلاق بر تمثيل ايله تفسير ايتمكله برابر، دنيانڭ ماهيتنى و دنياده‌كى روحِ إنسانى و إنسانده‌كى دينڭ قيمتنى گوسترمكله برابر، دينسز إنسان أڭ بدبخت مخلوق اولديغنى إثبات ايتمكله و شو عالمڭ طلسمنى آچان و روحِ بشرى ظلماتدن قورتارمق چاره‌لرينى گوسترمكله برابر، غايت لطيف و گوزل بر موازنه ايله؛ فاسق اولان بدبخت آدمڭ مدهش وضعيتنى، صالح اولان بختيار آدمڭ سعادتلى وضعيتنى گوسترييور.

طوقوزنجى سوز

فَسُبْحَانَ اللّٰهِ حٖينَ تُمْسُونَ وَحٖينَ تُصْبِحُونَ

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَحٖينَ تُظْهِرُونَ

آيتنڭ مئالنده و بش وقت نماز حقّنده‌كى آياتڭ غايت مهمّ بر سرّينى "بش نكته" ايله تفسير ايتمكله برابر، معلوم اولان بش وقت نمازڭ او وقتلره حكمتِ تخصيصنى او قدر گوزل و شيرين بر طرزده بيان ايدييور كه؛ ذرّه مقدار شعورى بولونان بر إنسان، بو جاذبه‌دار حكمت و پارلاق حقيقته قارشى تسليمه مجبور اولور. و جسدِ إنسان هوايه، صويه، غدايه محتاج اولديغى گبى، روحِ إنسان ده نمازه محتاج بولونديغنى غايت قطعى بر صورتده بيان ايدر.

اوننجى سوز

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثَارِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِى الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِى الْمَوْتٰى وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ قَدٖيرٌ

آيتنڭ مئالنده و حشر و آخرت حقّنده‌كى آياتڭ مهمّ بر حقيقتنى، اون ايكى منطقى و معقول صورتِ تمثيليه ايله و اون ايكى حقائقِ قاطعهٔ‌ِ باهره ايله تفسير ايتمكله برابر، ايمانِ بِالآخرتى او قدر قوّتلى بر صورتده إثبات ايدر كه؛ بتون بتون قلبى ئولمه‌مش و بتون بتون عقلى سونمه‌مش بر إنسان، او إثباته قارشى تسليم اولور. إذنِ إلٰهى ايله ايمانه گلير. ايمانه گلمزسه ده إنكاردن واز گچمگه مجبور اولور.

اون برنجى سوز

وَالشَّمْسِ وَضُحٰيهَا

وَالْقَمَرِ اِذَا تَلٰيهَا

وَالنَّهَارِ اِذَا جَلّٰيهَا

وَ الَّيْلِ اِذَا يَغْشٰيهَا

وَ السَّمَٓاءِ وَمَا بَنٰيهَا

وَ الْاَرْضِ وَمَا طَحٰيهَا

وَ نَفْسٍ وَمَا سَوّٰيهَا

فَاَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوٰيهَا

قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّٰيهَا

وَ قَدْ خَابَ مَنْ دَسّٰيهَا

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُونِ

آيتلرينڭ يوكسك و گنيش بر حقيقتنى سورهٔ‌ِ شمسڭ معجزانه إشارت ايتديگى و كائناتى منتظم بر سراى صورتنده گوسترديگى علوى و وسعتلى بر تمثيل ايله تفسير ايتمكله برابر، ماهيتِ إنسانيه‌ده‌كى وظائفِ عبوديت و جهازاتِ إنسانيه‌يى و ربوبيتِ إلٰهيه‌نڭ أنواعِ تجلّياتنه قارشى عبوديتِ إنسانيه‌نڭ مقابله‌لرينى او قدر گوزل بر صورتده إثبات ايدييور كه؛ سورهٔ‌ِ والشّمسڭ معجزانه اولان إشارتنى خارقه بر صورتده و أڭ عظيم بر دائره‌ده أعظم بر ربوبيتى، أكمل بر عبوديتله قارشيلاشديرييور.

اون ايكنجى سوز

وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوتِىَ خَيْرًا كَثٖيرًا

وَ بِالْحَقِّ اَنْزَلْنَاهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ آيتلرينڭ مئالنده و حكمتِ قرآنيه‌نڭ فضيلتى حقّنده يوزر آياتڭ مهمّ بر حقيقتنى، حكمتِ فلسفه ايله حكمتِ قرآنيه‌نڭ موازنه‌سى صورتنده غايت پارلاق بر تمثيل ايله تفسير ايتمكله قرآنڭ بر معجزه‌سنى و إعجازينى و اونڭ قارشيسنده حكمتِ فلسفه‌نڭ عجزينى و سقوطنى خارقه بر صورتده إثبات ايدر، كورلره ده گوسترر. بو سوز، اون برنجى سوز گبى غايت مهمدر. هركس اونلره محتاجدر.

اون اوچنجى سوز

"ايكى مقام"در.

برنجى مقام

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَٓاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنٖينَ آيتيله، وَمَا عَلَّمْنَاهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْبَغٖى لَهُ آيتنڭ مئالنده و حكمتِ قرآنيه‌نڭ قدسيتى و وسعتى و شعردن إستغناسى حقّنده‌كى آياتڭ مهمّ بر سرّينى تفسير ايتمكله برابر، قرآنِ معجز البيانڭ يوكسك معجزانه حكمتنى، فلسفه‌نڭ آشاغى و طار حكمتى ايله موازنه ايدييور. حكمتِ قرآنيه‌ده‌كى كثرت و وسعتى و فلسفه‌نڭ فقر و إفلاسنى مختصر بيان ايتمكله برابر، قرآنڭ شعردن إستغناسنڭ و عدمِ تنزّلنڭ سببى، حقائقِ قرآنيه‌نڭ يوكسكلگى و پارلاقلغى اولديغنى گوسترر. و مهمّ بر تمثيل ايله بر نوع إعجازِ قرآنيه‌يى بيان ايدر.

ايكنجى مقام

گنجلگى، ضلالت و سفاهت اوچورومنه دوشمكدن قورتاران و ايمانده، بو دنياده دخى حقيقى بر جنّت لذّتى و ضلالتده ايسه جهنّمى بر عذاب و صيقنتى بولونديغنى مثاللرله ايضاح و إثبات ايدن بر درسدر.

ايكنجى مقامڭ حاشيه‌سى

محبوسلره تسلّى حقّنده درت مكتوبدر.

ايكنجى مقامڭ ذيلى

‌(ليلهٔ‌ِ قدرده إخطار ايديلن بر مسئلهٔ‌ِ مهمّه‌در.‌)

ميوه رساله‌سندن آلتنجى مسئله‌

هو نكته‌سى‌

اون دردنجى سوز

طار عقللره صيغيشميان يوكسك و گنيش بر قسم حقائقِ قرآنيه‌يى گوزه گورونن أمثال و نظيره‌لريله فهمه تقريب ايدييور. مثلا:

خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ فٖى سِتَّةِ اَيَّامٍ

وَلَا رَطْبٍ وَلَا يَابِسٍ اِلَّا فٖى كِتَابٍ مُبٖينٍ

وَ السَّمٰوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمٖينِهٖ

اِنَّمَٓا اَمْرُهُٓ اِذَٓا اَرَادَ شَيْئًا اَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

وَمَٓا اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ

آيتلرينڭ غايت يوكسك و غايت گنيش حقيقتلرينى تمثيل و تنظير ايله عقله قبول ايتديرر و قلبى إقناع ايدر بر طرزده بيان ايدييور. آخرنده، نفسِ أمّاره‌يه مؤثّر بر سيللهٔ‌ِ ايقاظ وار. نفسه أسير اولان اونى اوقوسه و قبول ايتسه، أسارتدن قورتولور.

اون دردنجى سوزڭ ذيلى

زلزله حقّنده أهمّيتلى آلتى سؤاله جوابدر.

اون بشنجى سوز

وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَٓاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابٖيحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّيَاطٖينِ آيتنڭ مئالنده و ملائكه ايله شيطانلرڭ مبارزه‌لرى حقّنده‌كى آياتڭ، قوزموغرافياجيلرڭ طار عقللرينه يرلشمه‌ين مهمّ بر سرّينى، "يدى باصامق" ناميله يدى محكم حجّت و متين بر مقدّمه ايله تفسير ايدييور. و شو آيتڭ سماسندن أوهامِ شيطانيه‌يى رجم ايدوب طرد ايدر.

اون بشنجى سوزڭ ذيلى

قرآنڭ كلام اللّٰه‌ و حضرتِ محمّد ‌(ع‌ص‌م‌) اللّٰهڭ رسولى اولديغنى مقنع دليللرله إثبات ايدن، مناظره طرزنده يازيلمش بليغ بر رساله‌در.

اون آلتنجى سوز

اِنَّمَٓا اَمْرُهُٓ اِذَٓا اَرَادَ شَيْئًا اَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

فَسُبْحَانَ الَّذٖى بِيَدِهٖ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

آيتلرينڭ مئالنده‌كى چوق آياتڭ إفاده ايتديگى: "أحديتِ ذاتيه‌سى ايله كلّيتِ أفعال؛ و وحدتِ شخصيه‌سيله معينسز عموميتِ ربوبيت و فردانيتيله شريكسز شمولِ تصرّفات؛ و مكاندن منزّهيتيله هر يرده حاضر بولونماسى و نهايتسز علويتيله هر شيئه ياقين اولماسى؛ و بر تك ذاتِ أحدى اولمقله هر شيئى بِالذّات ألنده طوتمق" اولان حقائقِ عاليهٔ‌ِ قرآنيه‌نڭ "درت شعاع" ناميله غايت مهمّ بر سرّينى تفسير ايدييور. و او حقائقى مستقيم عقللره و سليم قلبلره تسليم ايتديرييور.

اون يدنجى سوز

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زٖينَةً لَهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

وَاِنَّا لَجَاعِلُونَ مَا عَلَيْهَا صَعٖيدًا جُرُزًا

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ

آيتلرينڭ مئاللرنده: لذّتِ حيات ايچنده ألمِ موت و سُرور و وصال ايچنده ألمِ زوال حقّنده‌كى آياتڭ مهمّ بر سرّينى و إسمِ قهّاره قارشى رحمٰن إسمنڭ جلوه‌سنى غايت گوزل بر صورتله گوستروب تفسير ايدييور. و أهلِ ايمان ايچون دنيانڭ ماهيتنى، سيّار بر تجارتگاه و موقّت بر مسافرخانه و بر قاچ گونلك بر تشهيرگاه و قيصه بر مدّت ايچون ايشله‌يه‌جك بر تزگاه و أخذ و إعطا ايچون يول اوستنده قورولمش بر پازار اولديغنى گوستروب، دنيادن برزخ و آخرت طرفنه إنسان سياحتنى سَوْديرر و دهشتنى إزاله ايدر. و بو سوزڭ آخرنده بعض نسخه‌لرده "سياه طوتڭ ميوه‌سى" ناميله قيمتدار و جاذبه‌دار و شعر قيافتنده بر قاچ حقيقت وار.

اون يدنجى سوزڭ ايكنجى مقامى‌

سياه طوتڭ بر ميوه‌سى

قلبه فارسى اولارق تخطّر ايدن بر مناجات‌

أهلِ غفلت دنياسنڭ حقيقتنى تصوير ايدن برنجى لوحه‌

أهلِ هدايت و حضورڭ حقيقتِ دنيالرينه إشارت ايدن ايكنجى لوحه‌

بارلا يايلاسى، چام، قطران، آرديج، قره قواغڭ بر ميوه‌سى‌

ييلديزلرى قونوشديران بر ييلديزنامه‌

اون سكزنجى سوز

بو سوز، "ايكى مقام"در.

ايكنجى مقامى يازيلمامش. برنجى مقامى اوچ نقطه‌در.

برنجيسى:‌ لَا تَحْسَبَنَّ الَّذٖينَ يَفْرَحُونَ بِمَٓا اَتَوْا وَيُحِبُّونَ اَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا آيتنڭ فخره مفتون، شهرته مبتلا، مدحه دوشكون، خودبين نفسِ أمّاره‌نڭ قفاسنه سيللهٔ‌ِ تأديبى ووران بر سرّينى،

ايكنجيسى:‌ اَحْسَنَ كُلَّ شَىْءٍ خَلَقَهُ نڭ، چركين و بحثى خلافِ أدب گورونن شيلرڭ گوزل جهتلرينى گوسترن بر سرّينى،

اوچنجيسى:‌ اِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّٰهَ فَاتَّبِعُونٖى يُحْبِبْكُمُ اللّٰهُ آيتنڭ رسالتِ أحمديه‌يه ‌(ع‌ص‌م‌) دائر اينجه فقط قوّتلى بر دليلنى گوسترن بر سرّينى تفسير ايدر.

اون طوقوزنجى سوز

يٰسٓ

وَالْقُرْاٰنِ الْحَكٖيمِ

اِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلٖينَ آيتنڭ مئالنده‌كى يوزر آياتڭ أڭ مهمّ حقيقتلرى اولان رسالتِ أحمديه‌يى ‌(ع‌ص‌م‌) "اون درت رشحه" ناميله اون درت قطعى و پارلاق و محكم برهانلرله تفسير و إثبات ايدييور. و أڭ معنّد بر خصمى دخى إلزام ايدر. گونش گبى رسالتِ أحمديه‌يى ‌(ع‌ص‌م‌) إظهار ايدييور.

يگرمنجى سوز

"ايكى مقام"در.

برنجى مقامى:‌ سورهٔ‌ِ بقره‌نڭ باشنده حضرتِ آدمه مَلكلرڭ سجده‌سى و بر بقره‌نڭ ذبحى و طاشلردن صو چيقماسى حقّنده‌كى اوچ مهمّ آيته قارشى شيطانڭ غايت مدهش اوچ شبهه‌سنى اويله بر طرزده ردّ ايدوب محو ايدر كه شيطانى و شيطان گبى إنسانلرى اويله دسيسه‌لردن پريشان ايدوب واز گچيرييور. چونكه اونلر، تنقيد و إعتراضلريله لمعاتِ إعجازيه‌نڭ قپوسنى آچديرتديلر. او اوچ آيتدن اوچ لمعهٔ‌ِ إعجازيه گوروندى.

ايكنجى مقامى:‌ معجزاتِ أنبيا ‌(عليهم السلام‌) يوزنده پارلايان بر معجزهٔ‌ِ قرآنيه‌يى گوسترمكله برابر، معجزاتِ أنبيايه دائر آياتِ قرآنيه‌نڭ نه قدر معنيدار و حكمتدار اولدقلرينى گوسترر. و قرآنده قپالى قالمش چوق دفينه‌لر بولونديغنى إخطار ايدر.

يگرمى برنجى سوز

ايكى مقامدر.

برنجى مقامى:‌ نمازڭ او قدر گوزل بر طرزده قيمتنى و فائده‌سنى گوسترر كه، أڭ تنبل و أڭ فاسق آدمه دخى نمازه قارشى بر إشتياق ويرر و غيرته گتيرر.

ايكنجى مقامى:‌ شيطانڭ چوق إستعمال ايتديگى مهمّ دسيسه‌لرينى إبطال ايدييور. و وسوسه‌سى ايله مؤمنلرڭ قلبنده آچديغى ياره‌لرڭ بشنه، گوزل مرهملر تعريف ايدييور.

يگرمى ايكنجى سوز

فَاعْلَمْ اَنَّهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ

اَللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَىْءٍ مئالنده و توحيدِ حقيقى حقّنده‌كى يوزر آياتڭ مهمّ بر حقيقتنى "ايكى مقام" ايله تفسير ايدر.

برنجى مقام:‌ غايت گوزل و پارلاق و محكم بر حكايهٔ‌ِ تمثيليه ايله اون ايكى باصامق حكمنده "اون ايكى برهان" ايله وحدانيتِ إلٰهيه‌يى، او قدر قطعى بر صورتده إثبات ايدر كه: أڭ متمرّد مشركلرى ده توحيده مجبور ايدييور. و قولاى فقط قوّتلى و بسيط فقط پارلاق بر صورتده واجب الوجودڭ وجودينى و وحدتنى و أحديتنى بتون صفات و أسماسيله إثبات ايدر.

ايكنجى مقامى ايسه:‌ حقيقتِ توحيدى و توحيدِ حقيقى‌يى، "اون ايكى لمعه" ناميله حكايهٔ‌ِ تمثيليه‌نڭ پرده‌سى آلتنده اون ايكى برهانِ باهره ايله وحدانيتِ إلٰهيه‌يى إثبات ايتمكله برابر، أوصافِ جلاليه و جماليه و كماليه‌سنى وحدانيت ايچنده إثبات ايدييور. او لمعه‌لرده‌كى دليللر او قدر قطعيدر كه، هيچ بر شبهه يرى قالمييور. و او قدر كلّيدرلر كه، موجودات عددنجه، بلكه ذرّات صاييسنجه معرفت اللّٰهه پنجره‌لر آچييور. و اونڭ ايله واجب الوجودڭ وجودينى، عموم صفات و أسماسيله أڭ معنّدلره قارشى إثبات ايدييور.

يگرمى اوچنجى سوز

لَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ فٖٓى اَحْسَنِ تَقْوٖيمٍ

ثُمَّ رَدَدْنَاهُ اَسْفَلَ سَافِلٖينَ

اِلَّا الَّذٖينَ اٰمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ

آيتلرينڭ مئالنده‌كى چوق آياتڭ ايمانه دائر و ترقّيات و تدنّياتِ إنسانيه‌يه مدار حقيقتلرينى "بش نقطه" ايله و "بش نكته" ايچنده هركسه تعلّق ايدن و هركس اوڭا محتاج اولان اون مبحث ايله او سرِّ عظيمى تفسير ايدر. إستعداداتِ إنسانيه ايله وظائفِ إنسانيه‌يى، غايت معقول و مقبول بر صورتده بيان ايدر.

بو سوز، شيمدى‌يه قدر بيڭلر آدمى خوابِ غفلتدن قورتارديغى گبى، چوقلرينى ده ايمانه گتيرمش. غايت قيمتدار و يوكسك اولمقله برابر، تمثيللر ايله فهمى قولايلاشمش، هركس اونڭ ديلنى آڭلايور.

يگرمى دردنجى سوز

اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ لَهُ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى آيتنڭ مئالنده و أسماءِ حسنى‌نڭ جلوه‌لرى حقّنده‌كى چوق آياتڭ معظّم بر حقيقتنى بش دال ناميله مباحثِ عظيمه ايله تفسير ايدييور.

برنجى و ايكنجى داللرى، مهمّ أسرارڭ مختصر بر خزينه‌سيدر.

اوچنجى دال، حديثلره گلن أوهامى اون ايكى قاعده ايله ردّ ايدر. أوهامڭ أساسلرينى كسر.

دردنجى دال، كائنات سراينده إستخدام اولونان نباتات و حيوانات و إنسان و ملائكه طائفه‌لرينڭ سرِّ إستخداملرينى و گوزل وظيفهٔ‌ِ عبوديت و تسبيحلرينى و حشمتِ ربوبيتِ إلٰهيه‌يى جاذبه‌دار بر طرزده بيان ايدر.

بشنجى دال، اَللّٰهُ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَ لَهُ الْاَسْمَٓاءُ الْحُسْنٰى آيتنڭ شجرهٔ‌ِ نورانيه‌سنڭ حدسز ميوه‌لرندن بش ميوه‌سنى غايت پارلاق و گوزل بر صورتده گوسترييور. بو بش ميوه و اوتوز برنجى سوزڭ آخرنده‌كى بش ميوه، چوق شيريندرلر. طاتلى علم ايسته‌ينلر اونلرى آلسين اوقوسون.

يگرمى بشنجى سوز

قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَاْتُوا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَاْتُونَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهٖيرًا

آيتنڭ حقيقتنى تأييد ايدن يوزر آياتڭ أڭ مهمّ بر حقيقتى اولان إعجازِ قرآنى‌يى تفسير ايدر. اوچ شعاع ايچنده قرق وجوهِ إعجازيه‌يى بيان و تفسير ايدييور كه؛ قرآن، كلام اللّٰه‌ اولديغنى؛ گوندوزده‌كى ضيا، گونشڭ وجودينى گوسترديگى گبى، اويله‌جه گوسترر و إثبات ايدر. نصفِ أوّل چندان سرعتلى تأليف ايديلمش، فقط إستراحتِ قلب ايله يازيلديغى ايچون ايضاحليدر. نصفِ آخر بعض أسبابِ مهمّه‌يه بناءً مختصر و مجمل قالمشدر. فقط بونڭله برابر هر طائفه‌يه گوره ‌(و نه فكرده بولونورسه بولونسون‌) بو مبارك سوز، إعجازِ قرآنى اوڭا گوسترر و إثبات ايدر. بو سوز شيمدى‌يه قدر إعجازِ قرآنه قارشى چوق معنّدلرى سرفرو ايتديره‌رك سجده‌يه گتيرمش...

يگرمى آلتنجى سوز

وَ اِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا عِنْدَنَا خَزَٓائِنُهُ وَمَا نُنَزِّلُهُٓ اِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ

وَ كُلَّ شَىْءٍ اَحْصَيْنَاهُ فٖٓى اِمَامٍ مُبٖينٍ

مئالنده‌كى آياتڭ سرِّ قدره عائد و "ايمانِ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَ شَرِّهِ مِنَ اللّٰه‌ِ تَعَالٰى"نڭ إثباتنه مدار مهمّ بر حقيقتنى درت مبحث ايله اويله بر صورتده تفسير ايدر كه؛ خواصّڭ فكرلرى يتيشمديگى أسرارِ قدريه‌يى، بسيط عواملرڭ ذهنلرينه تقريب ايدوب آڭلاتديرييور. خاتمه‌سنده، أڭ قيصه و أڭ سليم و أڭ مستقيم بر طريقڭ أساسنى "درت خطوه" ناميله تزكيهٔ‌ِ نفسڭ و تكمّلِ روحڭ مدارى اولان درت مهمّ درسى ويرييور. و خاتمه‌نڭ خاتمه‌سنده مسائلِ متفرّقه‌دن آلتى مسئله وار كه، بريسى سورهٔ‌ِ فتحڭ آخرنده‌كى آيتڭ بر سرِّ إعجازيه‌سنى آچييور.

يگرمى يدنجى سوز==

وَلَوْ رَدُّوهُ اِلَى الرَّسُولِ وَ اِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذٖينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ لَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ اِلَّا قَلٖيلًا

آيتنڭ مئالنده‌كى آياتڭ إجتهاده دائر مهمّ بر حقيقتنى تفسير ايدر. و بو زمانده حدّندن تجاوز ايدوب إجتهاددن دم وورانلرڭ حدّينى بيلديروب، إختلافِ مذاهبڭ سرّينى گوزل بيان ايدر. "بو زمانده أسكى زمان گبى إجتهاد ايده‌بيليرز" ديينلرڭ نه قدر ياڭليش خطا ايتدكلرينى إثبات ايدر.

بو سوزڭ ذيلنده صحابهٔ‌ِ گزينڭ أوليادن يوكسك اولان مرتبه‌لرينى غايت پارلاق بر صورتده و قطعى بر طرزده إثبات ايتمكله برابر، صحابه‌لرڭ نوعِ بشر ايچنده أنبيادن صوڭره أڭ ممتاز شخصيتلر اولدقلرينى و اونلره يتيشيلمديگنى قطعى بر صورتده إثبات ايدر.

يگرمى سكزنجى سوز

وَبَشِّرِ الَّذٖينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ اَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرٖى مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهَارُ كُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هٰذَا الَّذٖى رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَ اُتُوا بِهٖ مُتَشَابِهًا وَ لَهُمْ فٖيهَٓا اَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فٖيهَا خَالِدُونَ

آيتنڭ جنّته و سعادتِ أبديه‌يه دائر حقيقتنى تأييد ايدن يوزر آياتڭ مهمّ بر حقيقتنى ايكى مقامله تفسير ايدر.

برنجى مقام: "بش سؤال و جواب" ناميله جنّتڭ لذائذِ جسمانيه‌سنه و حوريلر حقّنده مدارِ تنقيد اولمش مسئله‌لرى اويله گوزل بر صورتده بيان ايدر كه، هركسى إقناع ايدر.

ايكنجى مقام: عربىّ العباره اولارق اون ايكى لاسيّما كلمه‌سيله باشلار و غايت قوّتلى و قطعى و هيچ بر جهتده صارصيلماز، حشره دائر، جنّت و جهنّمڭ حقّانيتنه مدار بيڭلر برهانى تضمّن ايدن بر برهانِ باهردر كه؛ او برهان، اوننجى سوزڭ منشئى و أساسى و خلاصه‌سيدر.

يگرمى طوقوزنجى سوز

قُلِ الرُّوحُ مِنْ اَمْرِ رَبّٖى

وَ الْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَ مَلٰٓئِكَتِهٖ

وَ مَٓا اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ

مَا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ اِلَّا كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ

آيتلرينڭ مئالنده‌كى يوزر آياتڭ حشر و بقاءِ روحه و ملائكه‌يه دائر اوچ مهمّ حقيقتنى تفسير ايدر. بقاءِ روحى او قدر گوزل إثبات ايدر كه؛ جسدڭ وجودى گبى، روحڭ بقاسنى گوسترر. و ملائكه‌نڭ وجودلرينى، آمريقا إنسانلرينڭ وجودلرى گبى إثبات ايدر. و حشر و قيامتڭ وجود و تحقّقلرينى او قدر منطقى و عقلى بر صورتده إثبات ايدر كه: هيچ بر فيلسوف، هيچ بر منكِر إعتراضه مجال بولاماز. تسليم اولمازسه ده ملزم اولور. خصوصًا آخرنده‌كى "رمزلى نكته‌نڭ سرّى" ناميله حشرِ أكبرڭ أسبابِ موجبه‌سنى و حكمتلرينى اويله بر طرزده بيان ايدر كه؛ طلسمِ كائناتڭ اوچ معمّاسندن بر معمّاسنى غايت پارلاق بر صورتده حلّ ايدر. ﴿‌حاشيه‌[3]

اوتوزنجى سوز

قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّٰيهَا

وَ قَدْ خَابَ مَنْ دَسّٰيهَا

عَالِمِ الْغَيْبِ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوَاتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَٓا اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَا اَكْبَرُ اِلَّا فٖى كِتَابٍ مُبٖينٍ

آيتلرينڭ أنانيتِ إنسانيه و تحوّلاتِ ذرّات حقّنده‌كى حقيقته دائر گلن آياتڭ ايكى مهمّ سرّينى ايكى مقصد ايله بيان ايدر.

برنجى مقصد، أنانيتِ إنسانيه‌نڭ معمّاىِ عجيبه‌سنى حلّ ايده‌رك سلسلهٔ‌ِ ديانت ايله سلسلهٔ‌ِ فلسفه‌نڭ منشألرينى غايت پارلاق بر طرزده گوسترر.

ايكنجى مقصد، تحوّلاتِ ذرّاتڭ طلسمنى كشف ايدييور. ذرّاتڭ حركاتنى، او درجه حكمتلى و منتظم گوسترييور كه؛ او عموم ذرّه‌لر، سلطانِ أزلينڭ محتشم و معظّم بر اوردوسى و مطيع و مسخّر مأمورلرى اولديغنى قطعى دليللرله إثبات ايدر.

يگرمى طوقوزنجى سوز ناصلكه طلسمِ كائناتڭ اوچ معمّاسندن بريسنى كشف ايتمش. بو اوتوزنجى سوز دخى عقللرى حيرتده بيراقان و فيلسوفلرى سرسملشديرن او طلسمڭ اوچ معمّاسندن ايكنجى معمّاسنى حلّ ايتمشدر. خصوصًا خاتمه‌سنده يدى حكمت و يدى قانونِ عظيم ايله بر إسمِ أعظمڭ تجلّيسنى گوسترمكله؛ تحوّلاتِ ذرّاتڭ حكمتنى غايت قطعى و پارلاق بر صورتده گوسترديگى گبى، ذى‌حيات جسملرينى، او ذرّاتڭ سير و سفرينه بر مسافرخانه و بر قيشله و بر مكتب حكمنده گوسترر، ﴿‌حاشيه‌[4]﴾ إثبات ايدر.

اوتوز برنجى سوز

سُبْحَانَ الَّذٖٓى اَسْرٰٓى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَى الَّذٖى

وَ النَّجْمِ اِذَا هَوٰى

آيتلرينڭ حقيقتنى تأييد ايدن آياتڭ أڭ مهمّ بر حقيقتى اولان معراجِ أحمديه‌يى ‌(ع‌ص‌م‌) و او معراج ايچنده كمالاتِ محمّديه‌يى ‌(ع‌ص‌م‌) و او كمالات ايچنده رسالتِ أحمديه‌يى ‌(ع‌ص‌م‌) و او رسالت ايچنده چوق أسرارِ ربوبيتى تفسير ايدر و قطعى دليللرله إثبات ايدر بر رساله‌در. مختلف طبقاتدن اولان إنسانلردن بو رساله‌يى كيم گورمشسه، قارشيسنده حيران اولوب، عقلدن اوزاق مسئلهٔ‌ِ معراجى أڭ ظاهر و واجب و لازم بر طرزده گوسترديگنى قبول ايدييورلر. خصوصًا او شجرهٔ‌ِ نورانيهٔ‌ِ معراجڭ آخرلرنده بش يوز ميوه‌دن "بش ميوه"سنى او قدر گوزل تصوير ايدر كه؛ ذرّه مقدار ذوقى، شعورى بولونان اونلره مفتون اولور.

ذيل

شقِّ قمر معجزه‌سنه بو زمان فيلسوفلرينڭ ايتدكلرى إعتراضلرينى "بش نقطه" ايله غايت قطعى بر صورتده ردّ ايدوب، إنشقاقِ قمرڭ وقوعنه هيچ بر مانع بولونماديغنى گوسترر. و آخرنده ده "بش إجماع" ايله شقِّ قمرڭ وقوع بولديغنى غايت مختصر بر صورتده إثبات ايدر. شقِّ قمر معجزهٔ‌ِ أحمديه‌سنى گونش گبى گوسترر.

اوتوز ايكنجى سوز

اوچ موقفدر.

برنجى موقف:‌ لَوْ كَانَ فٖيهِمَٓا اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَا آيتنڭ مئالنده‌كى يوزر آياتڭ وحدانيته دائر أڭ مهمّ حقيقتنى اويله بر صورتده إثبات ايدر كه؛ شرك و كفر يولنى محال و ممتنع گوسترر. كائناتڭ أطرافندن كفر و شركى طرد ايدر. ذرّات عددنجه وحدانيتڭ دليللرى بولونديغنى بيان ايدر. غايت لطيف و يوكسك و منطقى بر محاورهٔ‌ِ تمثيليه صورتنده، حدسز گنيش مسائلى او تمثيل ايچنده درج ايدوب گوسترر. و ذيلنده غايت لطيف بر قاچ مسئله وار كه؛ حقيقت اولدقلرى حالده شعرڭ أڭ پارلاق و گنيش خيالندن داها پارلاق، داها گنيشدر.

ايكنجى موقف:‌ قُلْ هُوَ اللّٰهُ اَحَدٌ

اَللّٰهُ الصَّمَدُ ڭ حقيقتنه دائر سرِّ أحديته و وحدته گلن تشكيكات و أوهامى إزاله ايدر. أهلِ ضلالتڭ أهلِ توحيده قارشى ايتدكلرى إعتراضاتى قطعى بر صورتده ردّ ايدييور. برنجى موقفدن داها قوّتلى، آياتِ قرآنيه‌نڭ وحدانيته دائر معجزانه إثباتلرينى گوسترر. أحديتِ ذاتيه ايله بتون أشيايى بردن بر آنده تدبير و تربيه ايتمك اولان حقيقتِ معظّمهٔ‌ِ قرآنيه‌يى غايت گوزل و واضح بر تمثيل ايله إثبات ايدر. عقلى إقناع و قلبى تسليمه مجبور ايدر.

و بِالخاصّه بو ايكنجى موقفڭ خاتمه‌سندن أوّل ايكنجى تمثيلڭ نتيجه‌سنده ذاتِ أقدسِ إلٰهيه‌دن هيچ بر شى صاقلانمديغنى و هيچ بر شى اوندن گيزلنه‌مديگنى، هيچ بر فرد اوندن اوزاق قالماديغنى، هيچ بر شخص كلّيتِ قدسيه كسب ايتمه‌دن اوڭا ياناشه‌مديغنى و ربوبيتنده و تصرّفنده بر ايش، بر ايشه مانع اولماديغنى و هيچ بر ير اونڭ حضورندن خالى قالماديغنى، هر شيده باقار و ايشيتير سمع و بصرينڭ جلوه‌سى بولونديغنى، سلسلهٔ‌ِ أشيا أمرلرينڭ سرعتِ جريانلرينه برر تل، برر طمار حكمنه گچديگنى، أسباب و وسائط صِرف ظاهرى بر پرده اولديغنى، هيچ بر يرده بولونمديغى حالده هر يرده علم و قدرتيله بولونديغنى، هيچ بر تحيّز و تمكّنه محتاج اولماديغنى و اوزاقلق و گوچلك و طبقاتِ وجودڭ پرده‌لرى اونڭ قربيتنه و تصرّفنه و شهودينه مانع اولماديغنى و مادّيلرڭ، ممكنلرڭ، كثيفلرڭ، كثيرلرڭ، محدودلرڭ خاصّه‌لرى اونڭ دامنِ عزّتنه ياناشه‌مديغنى و تغيّر و تبدّل و تحيّز و تجزّى گبى أمرلردن مجرّد، منزّه، مبرّا و مقدّس اولديغنى غايت گوزل بر صورتده إثبات ايدر.

بو ايكنجى موقفڭ خاتمه‌سنده سرِّ أحديته دائر عربىّ العباره غايت مهمّ بر پارچه ترجمه‌سيله برابر غايت پارلاق بر صورتده چوق مسائلِ مهمّه‌يى إفاده ايدر. خصوصًا إنسانڭ محاسبهٔ‌ِ أعمالى ايچون حشر و نشرى ياپمق، قوجه كائناتى تغيير و تبديل و تخريب و تعمير ايتمك سرّينى بيان ايدر.

اوچنجى موقف:‌ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَٓا اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ

وَ اِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِىَ الْحَيَوَانُ آيتلرينڭ مئالنده‌كى يوزر آياتڭ مهمّ بر حقيقتنى غايت مهمّ بر موازنه ايله بيان ايدر. أهلِ ضلالت حقّنده حياتِ دنيويه نه قدر مدهش نتيجه‌لر گتيرديگنى و أهلِ هدايت حقّنده نه قدر گوزل نتيجه‌لر و غايه‌لر ويرديگنى گوسترر. خصوصًا، محبّت حقّنده‌كى ثمراتِ دنيويه و اُخرويه؛ أهلِ ضلالت ايچون نه قدر أليم، أهلِ هدايت ايچون نه قدر خوش اولديغنى گوسترر. بو اوچنجى موقف حقّنده بعض مدقّق قارداشلريمز ديمشلر كه: "سائر رساله‌لر ييلديزلر اولسه، بو گونشدر." ديگر برى اوڭا مقابل ديمش: "هر بر رساله، كندى عالمنده و كندينه مخصوص سماءِ حقيقتده برر گونشدر. اوزاق اولانلره ييلديز، ياقين اولانلره شمسدرلر." ﴿‌حاشيه‌[5]

اوتوز اوچنجى سوز

سَنُرٖيهِمْ اٰيَاتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفٖٓى اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهُ عَلٰى كُلِّ شَىْءٍ شَهٖيدٌ

اوتوز اوچ آيتڭ برر حقيقتلرينى تفسير ايدن اوتوز اوچ پنجره‌در. اوتوز اوچ رساله اولمغه لايق ايكن غايت مستعجل بر زمانده يازيلديغى ايچون، بر ويا ياريم صحيفه‌لك پنجره‌لرى برر رساله قوّتنده و برر رساله‌يى تضمّن ايدن ماهيتنده اولديغنى گوسترر. فقط مع التأسّف باشده‌كى پنجره‌لر غايت مجمل و مختصر قالمش، لٰكن گيتدكجه إنبساط ايده‌رك نصفِ آخرده‌كى پنجره‌لر واضح دوشمشدر.

لمعات

رسالهٔ‌ِ نور شاكردلرينه كوچك بر مثنوى و ايمانى بر ديواندر.

(↑Sayfa Başı↑)

Önceki Risale: Lemaat (Sözler)Sözler

  1. بو تمثيلڭ مئاليله، مهمّ بر مجلسده، آنقره‌ده اوتوز سنه أوّل ضيا گوك‌آلپ گبى مدهش بر ملحد شقِّ شفه ايتميه‌جك درجه‌ده إلزام اولدى.‌
  2. بو تمثيلڭ مئاليله، يگرمى بش مبعوث و ايچنده مهمّ قوماندانلر بولونديغى حالده، تسليمه مجبور اولديلر.‌
  3. يگرمى طوقوزنجى سوزڭ گوز ايله گورونن بر كرامتى وار. أزجمله، اون آلتى صحيفه‌سنده إختيارسز، تصنّعسز هر صحيفه‌نڭ سطرلرينڭ باشلرنده اون آلتى ألف گلمسيدر. بو توافقى گورمك ايسته‌ينلر، أل يازما نسخه‌سنه مراجعت ايتسينلر.‌
  4. بو اوتوزنجى سوز چيقديغى زمان، قلبنى غائب ايتمش بر آدم اوقويوب أهمّيت ويرميه‌رك، ياتاركن ياصديغنڭ آلتنه قويمش، ياتمش. رؤياسنده اوچ دفعه بربرى اوستنه او آدمى بوغمق ايچون بوغازينى صيقمشلر. او آدم اويانوب تكرار ياتار. ينه عين حال... رؤياسنده اوڭا دينيلمش: "نه ايچون باشڭڭ آلتنه بونى بيراقييورسڭ؟ حرمتسزلك ايتدڭ." او آدم ده تمرّدى ترك ايدوب كمالِ حرمتله او رساله‌يى آلوب رافه بيراقير. صوڭره ياتار. صباحلين راست گلدكلرينه حكايه ايدر.
    هم خدمتِ قرآنيه‌ده مهمّ بر ركن اولان خسرو، او رساله‌نڭ كنديسنه تسليمندن مقدَّم پيغمبر عليه الصلاة والسلامله مناسبتدار بر رؤيا گورمش. بو سوز، گورديگى رؤيانڭ حقيقتلرينى تعبير ايتديگنى، بو سوزڭ او گون ألنه گچمه‌سيله گورمش. و بو رؤيا اونڭ ايچون بر كرامتِ قطعيه حكمنه گچمكله، تماميله خدمته تسليم اولمش و نورڭ قهرمانى اولمشدر.‌
  5. بو موقفڭ برنجى مستنسخ، ‌(توافقدن هيچ خبريمز يوقكن‌) عجله و بعضًا گيجه وقتنده يازديغى بر نسخه‌سنده خارقه بر توافقى گوردك. بعضًا بر صحيفه‌ده اوتوز توافقات بولونويور. او إختيارسز اولان توافقاتى او موقفڭ بر سرِّ كرامتى تلقّى ايتدك.‌