İnsan Suresi

Önceki Sure: Kıyame Suresi ← Kur'ân → Mürselat Suresi: Sonraki Sure

Bu sureyi İnsan suresi okuma sayfasında mealiyle beraber okuyabilirsiniz

Cenab-ı Allah'ın yarattığı en cami mahluku ve masnuu için İnsan sayfasına gidin

İnsan (الانسان) veya Dehr Suresi Kur'ân-ı Kerim'in 76. suresi olup Kıyame ve Mürselat sureleri arasında yer alır. Genel olarak insanın yaratılışının ve nimetlere mazhar olmasının hikmetini kavramaya, Allah’ı tanıyıp O’nun verdiklerine şükretmeye, azabından sakınmaya ve âhiretteki değerli nimetleri elde etmenin şartlarını gerçekleştirmeye bir çağrı niteliğindeki sûre, muhtevası bakımından yeniden dirilmenin kesinliğini vurgulayan ve âhiret hallerini özetleyen bir önceki Kıyâme sûresinin tamamlayıcısı gibidir. Bir hadiste Hz. Peygamber’in, zaman zaman cuma günleri sabah namazlarında Secde ve İnsân sûrelerini (Buhârî, “Cumʿa”, 10; Müslim, “Cumʿa”, 64, 65), diğer bir hadiste de bir rek‘atta Kıyâme ve İnsân sûrelerini (Ebû Dâvûd, “Ramażân”, 9) okuduğu rivayet edilmektedir.

Risale-i Nur'da İnsan Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler

• Kur'an'ın 3'te biri addedilen İhlas suresinin harflerinin Ebcedî makamı olan bin üç (1003) rakamı 14-15 surenin 1.000 küsur kelime adedine tevafuk ettiği gibi 11 surenin de (Sebe, Hakka, Mümtehine, İnsan, Tur, Secde, Zariyat, Rahman, Tahrim, Talak ve Duhan) 1.000 küsur harf adedine tevafuk etmesi hikmetsiz tesadüfün işi değildir.
• Bediüzzaman 25. Söz'de Kur'an'ın beyanındaki üstünlüğü izah ederken makam-ı tergib ve teşvikte misal olarak İnsan suresini verir ve bu surenin beyanatı âb-ı kevser gibi hoş olduğunu, selsebil çeşmesi gibi selasetle aktığını, cennet meyveleri gibi tatlı ve huri libası gibi güzel olduğunu söyler.
• İlk inen sure olan Alak suresinde 3 defa tekrarlanan "El-insan" kelimesi, ilk ayetinde bu kelime (İnsan) geçen 3 surenin ilk ayetlerine, yani Nisa suresinin 1. ayetine, Hacc suresinin 1. ayetine ve İnsan suresinin 1. ayetine bakar
• Cennetteki gümüş beyazlığında (billûr gibi) şeffaf kupalardan bahseden İnsan suresinin 16. ayetini izah eden Bediüzzaman bir kelâmın belâgata uygun olmayan ve akla muvafık olmayan zahiri manasına yapışmanın bir sönüklük olduğunu, cennetin yemek kaplarının vasıfları hakkında bu cümlenin istiare-i bedîiyeyi içerdiğini, bu ayetin mecazi manasıyla şişenin şeffafiyetinin ve gümüşün beyazlığının kasdedildiğini söyler. Bu hususun izahı İşarat-ül İ'caz'dadır.
• Bediüzzaman 32. Söz'de "Çevrelerinde, (hizmet için) ölümsüz gençler dolaşır." mealindeki İnsan suresinin 19. ayetini zikrederek 15 yaşına girmeden yani büluğa ermeden vefat eden çocukların cennette ebedî olarak sevimli ve şirin çocuk olarak kalacaklarını, cennetteki anne-babalarının en şirin tarzda çocuklarını sevip okşamak zevkini tadacaklarını beyan eder. Sorulan bir soru üzerine Emirdağ Lahikası 2'deki bir mektupta verdiği cevapta ise vâcib olmadığı halde nâfile nevinden yedi yaşından büluğ çağına kadar büyükler gibi namaz kılıp oruç tutan çocukların mütedeyyin büyükler gibi büyük mükâfatı görmek için cennette 33 yaşında olacaklarını söyler.
• İnsan suresinin 30. ayetinde ve Tekvir suresinin 29. ayetinde geçen "Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz" ifadesi hakkındaki bahisleri topluca okumak için bu sayfaya bakın.
• Bediüzzaman, Kur'an'da zalimlerin ve kafirlerin cehenneme atılıp azap göreceği tehditinde bulunan İnsan suresinin 31. ayeti ve daha pek çok ayetin hikmetini izah ederken insanların küfrünün kâinatın ve ekser mahlukatın hukukuna çok büyük bir tecavüz olduğunu ve semavatı ve arzı kızdırdığını söyler.

Bilgiler

İsminin Anlamı ve Kaynağı: Adını, insanın yaratılmadan önceki hiçliğini ifade eden 1. âyetteki “insân” kelimesinden alır.

Diğer İsimleri: Dehr, Emşâc, Ebrâr ve Hel etâ adlarıyla da anılmaktadır.

Kur'ân'daki Sırası: 76

Kur'ân'daki Yeri: 29. cüz, 577. sayfa

Mekkî/Medenî: Mekkî/Medenî (üslûbu, âyetlerinin nisbeten kısa oluşu, en geniş yer verilen konunun âhiret nimetleri olması gibi özellikleri sûrenin Mekkî olduğu kanaatini güçlendirmektedir.)

Nuzül (İnme) Sırası: 98

Kendisinden Önce Nazil Olan Sure: Rahman Suresi

Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure: Talak Suresi

Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler:

Uzunluğu: 1,7 sayfa

Ayet Sayısı: 31

Satır Sayısı: 25

Kelime Sayısı: 240 (Rumuzat-ı Semaniye), 243

Harf Sayısı: 1.054 (Rumuzat-ı Semaniye), 1.078

Fasıla Harfleri: Elif

Bölüm (Ayn Durakları) Sayısı: 2

Secde Ayeti: -

Allah lafzı sayısı (Besmele hariç): 5

Rahman ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rahim ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rab ismi sayısı: 5

İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler: 1 (İnsan 23)

Hizb-ül Kur'an'da Geçen Ayetler Listesi: İnsan Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri (31 ayet) (surenin tamamı alınmıştır)

Bu ayetleri okumak için: Hizb-i Azam-ı Kur'an, İnsan Kısmı

Münâcât-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetler: 2., 4. ve 31. ayetler (3 ayet)

Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı: 6 (Bkz. İnsan Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi)

(Not: İnsan 'dan bir ifade iktibas suretinde geçer)

Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler: 1. ayet (Toplam 1 ayet)

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

İhlas'ın ebcedî makam-ı hurufîsi bin üçtür (1003). Küsurdan kat'-ı nazar Sure-i Nur, Sure-i Hacc, Enfal, Nahl ve İsra ve Kehf ve Enbiya ve Mü'minûn ve Zümer ve Yusuf ve Hûd ve Yunus ve Neml ve Şuara ve Tâhâ surelerinin her birinin bin küsur kelimat adetlerine tevafukuyla beraber;

Huruf cihetinde Sure-i Sebe' ve El-Hàkka ve Mümtehine ve İnsan ve Tûr ve Secde ve ve'z-Zariyat ve Rahman ve Tahrim ve Talak ve Duhan surelerinin her birinin bin adet küsur hurufuna manidar tevafuku elbette bir sülüs-ü Kur'an addedilen Sure-i İhlas'ın hikmettar bir nüktesidir ve bir sırr-ı azîmi var ve şuursuz ve hikmetsiz tesadüfün işi değildir.

Mezkûr surelerin küsuratı çendan bir kısmı büyükçedir, fakat Tenvirü'l-Mikbas tefsirine göre birbirine yakındırlar. Mesela; Sure-i Tûr ve Secde ve Mümtehine ve Sebe'in kesirleri beş yüzde müttefiktirler, yalnız küçük farkları var.

(Rumuzat-ı Semaniye)

---

Üçüncü Misal: Sure-i İhlas'ın ebcedî makam-ı hurufîsi 1003'tür. Böyle büyük yekûndeki tevafuka zarar vermeyen küçük küsurattan kat'-ı nazar Sure-i Nur, Hacc, Enfal, Nahl, İsra, Kehf, Enbiya, Mü'minûn, Zümer, Yunus, Yusuf, Neml, Şuara, Tâhâ olan 14 surelerin her birinin 1000 küsur kelimat adetlerine tevafuku ile beraber; huruf cihetinde Sure-i Sebe', El-Hàkka, Mümtahine, Sure-i İnsan, Tûr, Secde, Ez-Zariyat, Rahman, Tahrim, Talak, Duhan surelerinin her birinin 1000 küsur aded-i huruflarına manidar tevafuk, elbette bir sülüs-ü Kur'an addedilen Sure-i İhlas'ın hikmettar bir nüktesidir. Ve bu tevafukun bir sırr-ı azîmi var ve şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi değildir. Belki şuaat-ı i'caziyenin in'ikasıdır.

(Rumuzat-ı Semaniye)

---

Sure-i اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ nasıl ki hurufatıyla sair suver-i Kur'aniyeye işaret ediyor. Öyle de kelimatıyla da çok esrara işaret ile beraber, suver-i Kur'aniyenin bir kısmına dahi manidar işaret ediyor.

Mesela: Şu surede Lafz-ı رَبّ üç defa, اَلْاِنْسَان dahi üç defa, اَرَاَيْتَ yine üç defa tekerrürüyle dokuz mühim suver-i Kur'aniyenin başlarına parmak basıyor.

Mesela: Üç رَبِّكَ:

اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ

suresine

Ve سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ suresine

Ve

كٓهٰيٰعٓصٓ

ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ

surelerine işaret ettiği gibi; اَلْاِنْسَان 'ın üç defası:

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذٖى خَلَقَكُمْ

Ve

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ

Ve

هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حٖينٌ مِنَ الدَّهْرِ

surelerine parmak basmakla işaret ettiği misillü;

Üç اَرَاَيْتَ dahi:

اَرَاَيْتَ الَّذٖى يُكَذِّبُ بِالدّٖينِ

Ve

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ

Ve اَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ surelerinin başlarına istifham ile işaret ediyor.

Şu surede altı kelime ikişer defa zikriyle, Fatiha-i Şerife'nin altı kelimesinin ikişer defa tekerrürüne tevafukla, mühim esrara medardırlar.

Bu surede اِقْرَاْ iki, خَلَقَ iki, عَلَّمَ iki, يَعْلَمُ iki, نَاصِيَة iki, نَدْعُ، يَدْعُ ile iki.

İşte bu altı ikiler sırsız ve hikmetsiz değiller.

(Rumuzat-ı Semaniye)

Ayetlerdeki Kelime ve Harf Sayıları

İnsan Suresinin Ayetlerindeki Kelime ve Harf Sayısı

Genel Ayet No	Sure No	Sure Ayet No	Kelime Sayısı	Harf Sayısı
5592	76	1	11	39
5593	76	2	10	47
5594	76	3	7	31
5595	76	4	6	33
5596	76	5	8	35
5597	76	6	7	33
5598	76	7	7	35
5599	76	8	7	37
5600	76	9	10	40
5601	76	10	7	29
5602	76	11	8	36
5603	76	12	5	23
5604	76	13	10	44
5605	76	14	6	33
5606	76	15	8	38
5607	76	16	5	24
5608	76	17	6	30
5609	76	18	4	19
5610	76	19	9	46
5611	76	20	7	29
5612	76	21	13	58
5613	76	22	8	30
5614	76	23	6	28
5615	76	24	9	34
5616	76	25	5	21
5617	76	26	7	28
5618	76	27	8	40
5619	76	28	9	45
5620	76	29	9	31
5621	76	30	11	41
5622	76	31	10	41
Toplam	-	31	243	1.078

İlgili Maddeler/Sayfalar

• İnsan Suresinin Münacat-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetleri
• İnsan: Cenab-ı Allah'ın yarattığı en cami mahluku ve masnuu

İlgili Kategoriler

• İnsan Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri
• İnsan Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri