Ğaşiye Suresi

Önceki Sure: A'la Suresi ← Kur'ân → Fecr Suresi: Sonraki Sure

Bu sureyi Ğaşiye suresi okuma sayfasında mealiyle beraber okuyabilirsiniz

Ğaşiye (الغاشية) Suresi Kur'ân-ı Kerim'in 88. suresi olup A’la ve Fecr sureleri arasında yer alır. Sûrenin ilk yedi âyeti cehennem ehlinin, ardından gelen dokuz âyeti de cennet ehlinin durumunu tasvir eder.Hz. Peygamber’in cuma ve bayram namazlarında Gāşiye sûresini okuduğu rivayet edilmektedir.

Risale-i Nur'da Ğaşiye Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler

• Bediüzzaman Haşre dair telif ettiği 9. Şua'da Kur’an’ın hemen hemen üçte birinin haşirden bahsettiğini, çoğu kısa surenin başında kuvvetli haşir ayetleri olduğunu ve Ğaşiye suresi dahil 30-40 surenin başlarındaki ayetlerin haşir hakikatının kâinatın en ehemmiyetli ve vâcib bir hakikati olduğunu gösterdiğini hatırlatarak Kur’an'ın hakkaniyetini ispat eden bütün mu’cizeleri, hüccetleri ve hakikatlerinin haşrin tahakkukunu ispat ettiğini ders verir.
• Kur'an'ın ilk inen suresi olan Alak suresinin medde, şedde, tenvin ve besmele dâhil olmakla beraber 328 harfi vardır. 13 surenin 300 küsur kelime sayısına ve ayrıca Ğaşiye suresi dahil 4 surenin harf sayısına tevafuk eder. Bu 17 sure, Alak suresinin 300 tarihinden 351 tarihine kadar hâdisat-ı İslâmiyeye işaret ettiğine şahit olup onu teyit eder.
• Bediüzzaman Kur'an'ın beyanındaki üstünlüğü izah ettiği 25. Söz'de terhib ve tehditte misal olarak "Dehşeti her şeyi kaplayan kıyametin haberi sana geldi mi?" mealindeki ayet ile başlayan Ğaşiye suresini verir ve Kur'an'ın bu surenin başındaki beyanının çok tesirli olduğunu izah eder.
• Ğaşiye suresinin 17. ayetinde "(İnsanlar) bakmazlar mı?" mealindeki ibare geçer. Bu ve benzeri akla havale eden ayetler hakkında Risale-i Nur'da geçen bahisleri bu sayfada topluca okuyabilirsiniz.
• Bediüzzaman 14. Şua'da kendisine bir hocanın Kur'an'da dünyanın küre şeklinde olduğuna dair bahis olup olmadığına dair sualine verdiği cevapta dünyanın küre şeklinde olduğunun İslam alimlerince kabul edildiğini ve dine aykırılığının olmadığını ve "Yeryüzünün nasıl yayıldığına (satıh yapıldığına) bir bakmazlar mı?" mealindeki Ğaşiye suresinin 20. ayetinde satıh ibaresinin geçmesinin dünyanın kürevî olmadığına delâlet etmediğini izah eder. Yine bu hususta Muhakemat'ta izah vardır.

Bilgiler

İsminin Anlamı ve Kaynağı: Adını birinci âyette geçen ve “örten, bürüyen, kaplayan” veya “örtü, ansızın gelip insanı saran üzücü ya da sevindirici hadise” mânasına gelen gāşiye kelimesinden alır. Tefsirlerde gāşiyenin bu sûrede istiare yoluyla kıyameti, cehennem ateşini veya cehennem ateşine atılacak olanları ifade ettiği şeklinde farklı görüşler ileri sürülmüş olup bunların ilki sûrenin muhtevasına daha uygun görünmektedir.

Diğer İsimleri:

Kur'ân'daki Sırası: 88

Kur'ân'daki Yeri: 30. cüz, 591. sayfa

Mekkî/Medenî: Mekkî

Nuzül (İnme) Sırası: 68

Kendisinden Önce Nazil Olan Sure: Zariyat Suresi

Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure: Kehf Suresi

Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler:

Uzunluğu: 0,7 sayfa

Ayet Sayısı: 26

Satır Sayısı: 11

Kelime Sayısı: 92 (Rumuzat-ı Semaniye), 92

Harf Sayısı: 381 (Rumuzat-ı Semaniye), 380

Fasıla Harfleri: Te, Yuvarlak Te, Ra, Ayn, Mim

Bölüm (Ayn Durakları) Sayısı: 1

Secde Ayeti: -

Allah lafzı sayısı (Besmele hariç): 1

Rahman ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rahim ismi sayısı (Besmele dahil): 1

Rab ismi sayısı: -

İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler: -

Hizb-ül Kur'an'da Geçen Ayetler Listesi: Ğaşiye Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri (26 ayet) (surenin tamamı alınmıştır)

Bu ayetleri okumak için: Hizb-i Azam-ı Kur'an, Ğaşiye Kısmı

Münâcât-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetler: 25.-26. ayetler (2 ayet)

Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı: 3 (Bkz. Ğaşiye Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi)

Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler: 1. ve 17. ayetler (Toplam 2 ayet)

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

Sure-i اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ nasıl ki hurufatıyla sair suver-i Kur'aniyeye işaret ediyor. Öyle de kelimatıyla da çok esrara işaret ile beraber, suver-i Kur'aniyenin bir kısmına dahi manidar işaret ediyor.

...

Hem şu surede medde, şedde, tenvin, besmele dâhil olmakla beraber, El-Alak'ın üç yüz yirmi sekiz (328) hurufatı bulunduğundan on üç surenin aded-i kelimatı olan üç yüz adedinde tevafuk etmekle beraber, dört surenin hurufatıyla ve her biri üç yüz hurufatıyla tevafuk noktasında mühim işaretler ediyor. 300 tarihinden 351'e kadar hâdisat-ı İslâmiyeye şu surenin işaret ettiğine şahit olarak, on yedi sureyi tevafuk sırrıyla şahit gösteriyor ve işaretini teyid ediyor. O şahit sureler de şunlardır:

Tenvirü'l-Mikbas tefsirine göre: El-Furkan kelimatı üç yüz yetmiş (370), Vakıa üç yüz yetmiş sekiz (378), Rahman üç yüz elli bir (351), Kamer üç yüz kırk üç (343), Necm üç yüz (300), Tûr üç yüz on iki (312), Zariyat üç yüz altmış (360), Kaf üç yüz doksan (390), Hucurat üç yüz kırk üç (343), Duhan üç yüz kırk altı (346), Mümtehine üç yüz sekiz (308), Mülk üç yüz otuz beş (335), Kalem üç yüz (300).

Ve hurufat itibarıyla İnfitar üç yüz elli dokuz (359), Gaşiye üç yüz seksen bir (381), Beled üç yüz yirmi (320), Leyl üç yüz yirmi (320), her biri üç yüz küsur harftir.

Şu surelerin kelimatlarının ve harflerinin adedi, tefsir-i İbn-i Abbas'a istinaden Tenvirü'l-Mikbas namındaki meşhur tefsirin tahkikatına binaendir ki o tefsir hem Hazret-i İbn-i Abbas'a (ra) hem rivayete istinad ettiği için onun tahkikatı muteberdir.

Çendan bazı yerde kelimat-ı nahviyeyi kısmen sayar, bazen sırf kelimat-ı örfiyeye bina etmiştir.

Madem rivayete istinad eder, onu tenkit edemeyiz. Fakat bazen matbaa yanlışları vardır. Hem hurufatta kısmen şedde ve tenvin ve gayr-ı melfuz hemze-i vaslı nadiren sayar, dâhil eder. Ekseriyetle yalnız melfuz hurufatı hesap etmiştir.

Onun için bazı tahkikatımız ona muhalif çıkıyor. Bir hikmeti vardır ki iki suretle gidiyor diye ilişmiyorum.

(Rumuzat-ı Semaniye)

---

Hakikat-i haşriyenin hadsiz bürhanlarından sair erkân-ı imaniyeden gelen şehadetlerin hülâsasından çıkan bir bürhanı, gayet muhtasar bir surette beyan eder. Şöyle ki:

Hazret-i Muhammed aleyhissalâtü vesselâmın risaletine delâlet eden bütün mu’cizeleri ve bütün delail-i nübüvveti ve hakkaniyetinin bütün bürhanları, birden hakikat-i haşriyenin tahakkukuna şehadet ederek ispat ederler. Çünkü bu zatın bütün hayatında bütün davaları, vahdaniyetten sonra haşirde temerküz ediyor. Hem umum peygamberleri tasdik eden ve ettiren bütün mu’cizeleri ve hüccetleri, aynı hakikate şehadet eder. Hem وَ بِرُسُلِهٖ kelimesinden gelen şehadeti bedahet derecesine çıkaran وَ كُتُبِهٖ şehadeti de aynı hakikate şehadet eder. Şöyle ki:

Başta Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan’ın hakkaniyetini ispat eden bütün mu’cizeleri, hüccetleri ve hakikatleri, birden hakikat-i haşriyenin tahakkukuna ve vukuuna şehadet edip ispat ederler. Çünkü Kur’an’ın hemen üçten birisi haşirdir ve ekser kısa surelerinin başlarında gayet kuvvetli âyât-ı haşriyedir. Sarîhan ve işareten binler âyâtıyla aynı hakikati haber verir, ispat eder, gösterir. Mesela

اِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ

يَٓا اَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَىْءٌ عَظٖيمٌ

اِذَا زُلْزِلَتِ الْاَرْضُ زِلْزَالَهَا

اِذَا السَّمَٓاءُ انْفَطَرَتْ

اِذَا السَّمَٓاءُ انْشَقَّتْ

عَمَّ يَتَسَٓاءَلُونَ

هَلْ اَتٰيكَ حَدٖيثُ الْغَاشِيَةِ

gibi otuz kırk surelerin başlarında bütün kat’iyetle hakikat-i haşriyeyi kâinatın en ehemmiyetli ve vâcib bir hakikati olduğunu göstermekle beraber, sair âyetlerinde dahi o hakikatin çeşit çeşit delillerini beyan edip ikna eder.

(9. Şua)

---

Makam-ı terhib ve tehditte pek çok misallerinden mesela هَلْ اَتٰيكَ حَدٖيثُ الْغَاشِيَةِ suresinin başında beyanat-ı Kur’aniye ehl-i dalaletin sımahında kaynayan rasas gibi dimağında yakan ateş gibi damağında yanan zakkum gibi yüzünde saldıran cehennem gibi midesinde acı, dikenli dari’ gibi tesir eder. Evet, bir zatın tehdidini gösteren cehennem gibi bir azap memuru, öfkesinden ve gayzından parçalanmak vaziyetini alması ve تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ söylemesi, söyletmesi, o zatın terhibi ne derece dehşetli olduğunu gösterir.

(25. Söz)

Ayetlerdeki Kelime ve Harf Sayıları

Ğaşiye Suresinin Ayetlerindeki Kelime ve Harf Sayısı

Genel Ayet No	Sure No	Sure Ayet No	Kelime Sayısı	Harf Sayısı
5968	88	1	4	16
5969	88	2	3	13
5970	88	3	2	10
5971	88	4	3	13
5972	88	5	4	14
5973	88	6	6	19
5974	88	7	6	18
5975	88	8	3	14
5976	88	9	2	11
5977	88	10	3	10
5978	88	11	4	14
5979	88	12	3	12
5980	88	13	3	13
5981	88	14	2	12
5982	88	15	2	12
5983	88	16	2	12
5984	88	17	6	25
5985	88	18	4	17
5986	88	19	4	17
5987	88	20	4	16
5988	88	21	4	15
5989	88	22	3	14
5990	88	23	4	13
5991	88	24	4	22
5992	88	25	3	13
5993	88	26	4	15
Toplam	-	26	92	380

İlgili Maddeler/Sayfalar

• Ğaşiye Suresinin Münacat-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetleri

İlgili Kategoriler

• Ğaşiye Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri
• Ğaşiye Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri