Duhan Suresi
Önceki Sure: Zuhruf Suresi ← Kur'ân → Casiye Suresi: Sonraki Sure
Bu sureyi Duhan suresi okuma sayfasında mealiyle beraber okuyabilirsiniz
Kıyamet alametlerinden duman için Duhan sayfasına bakın
Duhan (الدخان) Suresi Kur'ân-ı Kerim'in 44. suresi olup Zuhruf ve Casiye sureleri arasında yer alır. Hâ Mîm ile başlayan 7 sureden biridir. Sureye adını veren Duhan kıyametin büyük alametlerinden bir dumandır.[1] Bediüzzaman bu surenin kıyamete ve Leyle-i Berata baktığını söyler.
Risale-i Nur'da Duhan Suresi ve ayetleri hakkındaki dersler
- الٓمٓ, الٓرٰ ve حٰمٓ ile başlayan surelerin ilk ayetlerine bakılırsa Kur’an’ın Cenab-ı Hakk’ın yanında ehemmiyeti görülebilir.
- Duhan suresinin de içinde olduğu 29 surenin başında geçen kesik harfler (huruf-u mukattaa) hakkında tüm dersler ve izahlar için Huruf-u Mukattaa maddesine bakılabilir.
- Kur'an'ın bir fihristesi olan ve bir cihette Kur'an içinde bulunan Fatiha suresinde 15 mim harfi geçer. Mukattaa harfleriyle başlayan mühim sureler, الٓمٓ ler ve الٓرٰ lar ve حٰمٓ lerdir. Mim harfi adıyla geçen 15 sure (7 Ha-mim, 8 Elif-Lam-Mim) mevcuttur.
- Kur'an'ın 3'te biri addedilen İhlas suresinin harflerinin Ebcedî makamı olan bin üç (1003) rakamı 14-15 surenin 1.000 küsur kelime adedine tevafuk ettiği gibi 11 surenin de (Sebe, Hakka, Mümtehine, İnsan, Tur, Secde, Zariyat, Rahman, Tahrim, Talak ve Duhan) 1.000 küsur harf adedine tevafuk etmesi hikmetsiz tesadüfün işi değildir.
- Kur'an'ın ilk inen suresi olan Alak suresinin medde, şedde, tenvin ve besmele dâhil olmakla beraber 328 harfi vardır. Duhan suresi dahil 13 surenin 300 küsur kelime sayısına ve ayrıca 4 surenin harf sayısına tevafuk eder. Bu 17 sure, Alak suresinin 300 tarihinden 351 tarihine kadar hâdisat-ı İslâmiyeye işaret ettiğine şahit olup onu teyit eder.
- Duhan suresinin 7. ayetinde ve daha başka pek çok ayette geçen "Göklerin ve yerin Rabbi" mealindeki ibarenin Risale-i Nur'da izah edildiği yerleri bu sayfada görebilirsiniz.
- 32. Söz'de ve 13. Lema'da Duhan suresinin 29. ayetinde geçen "Gök ve yer onların ardından ağlamadı; onlara mühlet de verilmedi." mealindeki ibareye dair Bediüzzaman bu ayetin mefhum-u muhalif ile ehl-i iman semavat ve arzın vazifelerini bildiğinden ve hakiki hakikatlerini tasdik ettiğinden kainatın ehl-i imandan memnun olduğunu ve ehl-i imanın ölmesiyle ağladıklarını söylediği dersini verir.
- Hz. Ali'nin Celcelutiye kasidesinde kendisinden 13 asır sonra gelecek Risale-i Nur'a işaret ettiğini Bediüzzaman 8. Şua risalesinde beyan eder. Bu kasidede Hz. Ali 10. mertebede 10. sure olarak kıyamete ve Berat gecesine bakan Duhan suresini zikrederek işari manasıyla 10. Söz namında ve mertebesinde olan ve yazıldığı zamandaki dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunan Haşir Risalesi’ne işaret eder. Bu risale münafıkların ahireti inkar fikrini yaydığı zamanda çok ehemmiyetli bir belayı defetmiş ve zındıkların kafirane fikirlerini tam kırıp onları susturmuştur.
Bilgiler
İsminin Anlamı ve Kaynağı: Sûre, ismini onuncu âyette geçen ve “duman” anlamına gelen duhân kelimesinden almaktadır. Aynı zamanda sûrenin nüzûl sebebi olan duhânın, söz konusu âyette gökyüzünden gelip insanların üzerine bir azap olarak çökeceği bildirilmiştir.
Diğer İsimleri:
Kur'ân'daki Sırası: 44
Kur'ân'daki Yeri: 25. cüz, 495. sayfa
Mekkî/Medenî: Mekkî[1]
Nuzül (İnme) Sırası: 64
Kendisinden Önce Nazil Olan Sure: Zuhruf Suresi
Kendisinden Sonra Nazil Olan Sure: Casiye Suresi
Nuzülü (İnme) Hakkındaki Bilgiler: [1]
Uzunluğu: 2,7 sayfa
Ayet Sayısı: 59
Satır Sayısı: 41
Kelime Sayısı: 346 (Rumuzat-ı Semaniye)[2], 346[3]
Harf Sayısı: 1.431 (Rumuzat-ı Semaniye)[4], 1.455[3]
Fasıla Harfleri: Mim, Nun
Bölüm (Ayn Durakları) Sayısı: 3
Secde Ayeti: -
Allah lafzı sayısı (Besmele hariç): 3
Rahman ismi sayısı (Besmele dahil): 1
Rahim ismi sayısı (Besmele dahil): 2
Rab ismi sayısı: 9
İçinde Kur'an kelimesi geçen ayetler: -
Hizb-ül Kur'an'da Geçen Ayetler Listesi: Duhan Suresindeki Hizb-ül Kur'an Ayetleri (11 ayet)
Bu ayetleri okumak için: Hizb-i Azam-ı Kur'an, Duhan Kısmı
Münâcât-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetler: 8. ve 30.-31. ayetler (3 ayet)
Risale-i Nur'da Geçen Ayet Sayısı: 3 (Bkz. Duhan Suresinin Risale-i Nur'da Geçen Ayetleri listesi)
Risale-i Nur'da Tamamı Geçen Ayetler: 1. ayet (Toplam 1 ayet)
Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği
Hem başlarında اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ veyahut سَبَّحَ ve يُسَبِّحُ bulunan surelerin başlarına dikkat et. Tâ bu sırr-ı azîmin şuâını göresin. Hem الٓمٓ lerin ve الٓرٰ ların ve حٰمٓ lerin fatihalarına bak; Kur’an’ın, Cenab-ı Hakk’ın yanında ehemmiyetini bilesin.
(12. Söz)
İhlas'ın ebcedî makam-ı hurufîsi bin üçtür (1003). Küsurdan kat'-ı nazar Sure-i Nur, Sure-i Hacc, Enfal, Nahl ve İsra ve Kehf ve Enbiya ve Mü'minûn ve Zümer ve Yusuf ve Hûd ve Yunus ve Neml ve Şuara ve Tâhâ surelerinin her birinin bin küsur kelimat adetlerine tevafukuyla beraber;
Huruf cihetinde Sure-i Sebe' ve El-Hàkka ve Mümtehine ve İnsan ve Tûr ve Secde ve ve'z-Zariyat ve Rahman ve Tahrim ve Talak ve Duhan surelerinin her birinin bin adet küsur hurufuna manidar tevafuku elbette bir sülüs-ü Kur'an addedilen Sure-i İhlas'ın hikmettar bir nüktesidir ve bir sırr-ı azîmi var ve şuursuz ve hikmetsiz tesadüfün işi değildir.
Mezkûr surelerin küsuratı çendan bir kısmı büyükçedir, fakat Tenvirü'l-Mikbas tefsirine göre birbirine yakındırlar. Mesela; Sure-i Tûr ve Secde ve Mümtehine ve Sebe'in kesirleri beş yüzde müttefiktirler, yalnız küçük farkları var.
Üçüncü Misal: Sure-i İhlas'ın ebcedî makam-ı hurufîsi 1003'tür. Böyle büyük yekûndeki tevafuka zarar vermeyen küçük küsurattan kat'-ı nazar Sure-i Nur, Hacc, Enfal, Nahl, İsra, Kehf, Enbiya, Mü'minûn, Zümer, Yunus, Yusuf, Neml, Şuara, Tâhâ olan 14 surelerin her birinin 1000 küsur kelimat adetlerine tevafuku ile beraber; huruf cihetinde Sure-i Sebe', El-Hàkka, Mümtahine, Sure-i İnsan, Tûr, Secde, Ez-Zariyat, Rahman, Tahrim, Talak, Duhan surelerinin her birinin 1000 küsur aded-i huruflarına manidar tevafuk, elbette bir sülüs-ü Kur'an addedilen Sure-i İhlas'ın hikmettar bir nüktesidir. Ve bu tevafukun bir sırr-ı azîmi var ve şuursuz, hikmetsiz tesadüfün işi değildir. Belki şuaat-ı i'caziyenin in'ikasıdır.
Sure-i اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّكَ nasıl ki hurufatıyla sair suver-i Kur'aniyeye işaret ediyor. Öyle de kelimatıyla da çok esrara işaret ile beraber, suver-i Kur'aniyenin bir kısmına dahi manidar işaret ediyor.
...
Hem şu surede medde, şedde, tenvin, besmele dâhil olmakla beraber, El-Alak'ın üç yüz yirmi sekiz (328) hurufatı bulunduğundan on üç surenin aded-i kelimatı olan üç yüz adedinde tevafuk etmekle beraber, dört surenin hurufatıyla ve her biri üç yüz hurufatıyla tevafuk noktasında mühim işaretler ediyor. 300 tarihinden 351'e kadar hâdisat-ı İslâmiyeye şu surenin işaret ettiğine şahit olarak, on yedi sureyi tevafuk sırrıyla şahit gösteriyor ve işaretini teyid ediyor. O şahit sureler de şunlardır:
Tenvirü'l-Mikbas tefsirine göre: El-Furkan kelimatı üç yüz yetmiş (370), Vakıa üç yüz yetmiş sekiz (378), Rahman üç yüz elli bir (351), Kamer üç yüz kırk üç (343), Necm üç yüz (300), Tûr üç yüz on iki (312), Zariyat üç yüz altmış (360), Kaf üç yüz doksan (390), Hucurat üç yüz kırk üç (343), Duhan üç yüz kırk altı (346), Mümtehine üç yüz sekiz (308), Mülk üç yüz otuz beş (335), Kalem üç yüz (300).
Ve hurufat itibarıyla İnfitar üç yüz elli dokuz (359),[5] Gaşiye üç yüz seksen bir (381), Beled üç yüz yirmi (320), Leyl üç yüz yirmi (320), her biri üç yüz küsur harftir.
Şu surelerin kelimatlarının ve harflerinin adedi, tefsir-i İbn-i Abbas'a istinaden Tenvirü'l-Mikbas namındaki meşhur tefsirin tahkikatına binaendir ki o tefsir hem Hazret-i İbn-i Abbas'a (ra) hem rivayete istinad ettiği için onun tahkikatı muteberdir.
Çendan bazı yerde kelimat-ı nahviyeyi kısmen sayar, bazen sırf kelimat-ı örfiyeye bina etmiştir.
Madem rivayete istinad eder, onu tenkit edemeyiz. Fakat bazen matbaa yanlışları vardır. Hem hurufatta kısmen şedde ve tenvin ve gayr-ı melfuz hemze-i vaslı nadiren sayar, dâhil eder. Ekseriyetle yalnız melfuz hurufatı hesap etmiştir.
Onun için bazı tahkikatımız ona muhalif çıkıyor. Bir hikmeti vardır ki iki suretle gidiyor diye ilişmiyorum.
Hem İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i ta’dadında onuncu sure olarak ve kıyamet ve Leyle-i Berata bakan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فٖيهَا سِرًّا قَدْ اُحْكِمَتْ deyip mana-yı işarîsiyle Onuncu Söz namında ve mertebesinde olan Haşir Risalesi’ne işaretle beraber o risalenin fevkalâde ehemmiyetini ve gayet muhkem olduğunu ve o zamanın dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunmasına ve haşir ve kıyametin bir alâmeti olan duhan hem Leyle-i Beratın senevî olarak hikmetli tefrik ve taksim-i umûr noktalarıyla ve başka karineler ile îmaen ve remzen haber veriyor.
Evet Onuncu Söz, çok ehemmiyetli bir belayı def’etti. Hürriyet-i efkâr serbestiyeti ve Harb-i Umumî sarsıntısı vaktinde haşri inkâr eden münafıklar, fırsat bulup çok yerlerde zehirli fikirlerini izhara başladıkları bir zamanda, Onuncu Söz çıktı ve tabedildi. Bin nüshası etrafa yayıldı. Onu gören herkes kemal-i iştiyak ve merakla okudu. Zındıkların kâfirane fikirlerini tam kırdı ve onları susturdu. İmam-ı Ali radıyallahu anhın bu takdirine liyakatini ispat etti. Kimin şüphesi varsa gelsin onu dikkatle okusun, haşrin ne kadar kuvvetli bir bürhanı olduğunu görsün.
(8. Şua)
Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler
İlgili Resimler/Fotoğraflar
Ayetlerdeki Kelime ve Harf Sayıları
| Genel Ayet No | Sure No | Sure Ayet No | Kelime Sayısı | Harf Sayısı |
|---|---|---|---|---|
| 4415 | 44 | 1 | 1 | 2 |
| 4416 | 44 | 2 | 2 | 12 |
| 4417 | 44 | 3 | 8 | 32 |
| 4418 | 44 | 4 | 5 | 17 |
| 4419 | 44 | 5 | 6 | 23 |
| 4420 | 44 | 6 | 7 | 26 |
| 4421 | 44 | 7 | 8 | 35 |
| 4422 | 44 | 8 | 10 | 39 |
| 4423 | 44 | 9 | 5 | 14 |
| 4424 | 44 | 10 | 6 | 28 |
| 4425 | 44 | 11 | 5 | 20 |
| 4426 | 44 | 12 | 6 | 26 |
| 4427 | 44 | 13 | 7 | 28 |
| 4428 | 44 | 14 | 6 | 25 |
| 4429 | 44 | 15 | 6 | 30 |
| 4430 | 44 | 16 | 6 | 29 |
| 4431 | 44 | 17 | 8 | 35 |
| 4432 | 44 | 18 | 9 | 31 |
| 4433 | 44 | 19 | 9 | 35 |
| 4434 | 44 | 20 | 6 | 24 |
| 4435 | 44 | 21 | 5 | 21 |
| 4436 | 44 | 22 | 6 | 23 |
| 4437 | 44 | 23 | 5 | 24 |
| 4438 | 44 | 24 | 6 | 27 |
| 4439 | 44 | 25 | 5 | 17 |
| 4440 | 44 | 26 | 3 | 14 |
| 4441 | 44 | 27 | 4 | 19 |
| 4442 | 44 | 28 | 4 | 22 |
| 4443 | 44 | 29 | 8 | 37 |
| 4444 | 44 | 30 | 7 | 32 |
| 4445 | 44 | 31 | 7 | 28 |
| 4446 | 44 | 32 | 6 | 27 |
| 4447 | 44 | 33 | 7 | 29 |
| 4448 | 44 | 34 | 3 | 14 |
| 4449 | 44 | 35 | 8 | 32 |
| 4450 | 44 | 36 | 5 | 24 |
| 4451 | 44 | 37 | 12 | 49 |
| 4452 | 44 | 38 | 7 | 34 |
| 4453 | 44 | 39 | 8 | 35 |
| 4454 | 44 | 40 | 5 | 22 |
| 4455 | 44 | 41 | 10 | 34 |
| 4456 | 44 | 42 | 8 | 29 |
| 4457 | 44 | 43 | 3 | 12 |
| 4458 | 44 | 44 | 2 | 10 |
| 4459 | 44 | 45 | 4 | 18 |
| 4460 | 44 | 46 | 2 | 10 |
| 4461 | 44 | 47 | 5 | 24 |
| 4462 | 44 | 48 | 7 | 25 |
| 4463 | 44 | 49 | 5 | 20 |
| 4464 | 44 | 50 | 6 | 19 |
| 4465 | 44 | 51 | 5 | 19 |
| 4466 | 44 | 52 | 3 | 10 |
| 4467 | 44 | 53 | 5 | 26 |
| 4468 | 44 | 54 | 4 | 18 |
| 4469 | 44 | 55 | 5 | 22 |
| 4470 | 44 | 56 | 10 | 48 |
| 4471 | 44 | 57 | 7 | 25 |
| 4472 | 44 | 58 | 5 | 28 |
| 4473 | 44 | 59 | 3 | 17 |
| Toplam | - | 59 | 346 | 1.455 |
İlgili Maddeler/Sayfalar
- Duhan Suresinin Münacat-ül Kur'an'da İktibas Edilen Ayetleri
- Huruf-u Mukattaa: Kur’an’da Duhan dahil 29 sûrenin başında 30 ayette yer alan ve isimleriyle telaffuz edilen harflerin ortak adı.
- Duhan: Kıyamet alametlerinden bir duman.
İlgili Kategoriler
Kaynakça
- ↑ 1,0 1,1 1,2 https://islamansiklopedisi.org.tr/duhan-suresi
- ↑ https://nurpedia.org/wiki/Risale:29._Mektubun_8._K%C4%B1sm%C4%B1_(Rumuzat-%C4%B1_Semaniye)#Birinci_Par%C3%A7as%C4%B1
- ↑ 3,0 3,1 3,2 https://binimad.com/wp-content/uploads/2020/11/Letters-and-Word-Count-of-The-Entire-Quran.pdf
- ↑ https://nurpedia.org/wiki/Risale:29._Mektubun_8._K%C4%B1sm%C4%B1_(Rumuzat-%C4%B1_Semaniye)#Birinci_Par%C3%A7as%C4%B1
- ↑ اِذَا السَّمَاءُ انْفَطَرَتْ (Besmele bindir.) Üç yüz elli dokuz (359) hurufuyla beşerin başına semadan atom bombası inmesine ve kalbine anarşi mikrobu girmesine remzeder.