Sekizinci Mektup

Önceki Risale: Yedinci Mektup ← Mektubat → Dokuzuncu Mektup: Sonraki Risale

Bu risaleyi okumak için Sekizinci Mektup okuma sayfasına ve Kur'an hattı ile okumak için Sekizinci Mektup (Kur'an Hattı) sayfasına gidin

Sekizinci Mektup Bediüzzaman'ın 1 Mart 1927 tarihinden itibaren zorunlu ikamete tabi tutulduğu Barla'da telif ettiği eserlerdendir ve Mektubat kitabının 8. risalesidir. Bediüzzaman'ın nurların birinci talebesi unvanını verdiği Hulusi Bey'in Üstadına Rahman ve Rahîm isimlerinin “Bismillahirrahmanirrahîm” kelimesi içine dâhil edilmelerinin hikmetine dair sorusu münasebetiyle yazılmıştır. Eğirdir'de subaylık görevini yapmakta iken Bediüzzaman ve Risale-i Nur ile Nisan 1929'da tanışan Hulusi Bey'in Üstadı ile görüşmeleri daha çok mektuplarla olmuştu ve onun sorduğu soruların cevabı Mektubat'ın içinde mühim bir yer tutar. Mektubat'ın başındaki risaleler hususi bazı talebelerine yazdığı küçük mektuplardır. Daha sonra Mektubat'a dahil edilince Bediüzzaman onları yazıldığı haliyle bırakmış ve düzeltip düzenleme yapmaya izin olmadığını beyan etmiştir.

Bediüzzaman bu soruya cevabında Rahman ve Rahim isimlerini büyük bir nur olarak gördüğünü ve bu isimlere yetişmek için en mühim bulduğu vesilenin fakr ile şükür, acz ile şefkat olduğunu söyler. Kur'an surelerinin en parlağı olan Yusuf suresinin en parlak nuru olan Hz. Yakub’un (as) Hz. Yusuf'a olan hissiyatının aşk değil şefkat olduğunu, şefkatin Rahman ve Rahîm isimlerini gösterdiğini ve şefkat yolunun rahmet yolu olduğunu beyan eder. Züleyha’nın Hz. Yusuf'a karşı olan hissiyatının Vedud ismine yetişmeye vesile olan aşk olduğunu hatırlatarak şefkat ile aşkı karşılaştırır. Şefkatin aşktan çok yüksek ve keskin olduğunu, şefkatin bütün türleriyle latîf ve nezih olduğunu, aşk ve muhabbetin ise çok türüne tenezzül edilmediğini, şefkatin çok geniş olduğunu, aşkın ise sadece mahbubunu görüp her şeyi ona feda ettiğini, şefkatin safi ve karşılıksız olduğunu, aşkın ise ücret ve karşılık istediğini izah eder.

İsimleri, Telifi, Neşri/Basımı, İçeriği, Tevafukları ve Gaybi İşaretlerle İlgili Bilgiler

Telif Dili

Türkçe

Telifiyle İlgili Bilgiler

8. Mektup 1930 yılı civarında Barla'da telif edilmiştir.

Neşriyle/Basımıyla İlgili Bilgiler

Kur'an harfleriyle kitap basımının 1928 yılında yasaklanması üzerine ilk başta elle çoğaltılan bu risale 1946 yılından sonra evvela İnebolu, sonra Isparta'da teksir makinesiyle Kur'an harfleriyle çoğaltıldı. Bediüzzaman'ın izin ve teşviğiyle 1956-1959 yıllarında matbaalarda Latin harfleriyle büyük kitaplar basıldığında Mektubat kitabının içinde yer almıştır.

İçeriği

• Rahman ve Rahim isimlerinin büyük bir nur olduğu
• Yusuf suresinde Hz. Yakub’un hissiyatının şefkat, Zeleyha'nın hissiyatının ise aşk olduğu
• Şefkat ile aşk karşılaştırması

Uzunluğu

2 büyük sayfa

Risale-i Nur'da Derc Edildiği ve Benzer İçerikli Yerler

• Mektubat adlı büyük kitapta ve Hakikat Nurları adlı küçük kitapta tamamı mevcuttur.

---

• İşarat-ül İ'caz risalesinde Fatiha'nın birinci ayeti olan Bişmillahirrahmanirrahim'in tefsiri mevcuttur

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

Bu Risale Hakkında Fihristte Geçen Kısım

فَاللّٰهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِمٖينَ diyen Hazret-i Yakub aleyhisselâmın Hazret-i Yusuf aleyhisselâma karşı hissiyatı aşk olmadığını, belki ulvi bir mertebe-i şefkat olduğunu ve şefkat aşktan çok yüksek ve keskin bulunduğunu ve ism-i Rahman ve ism-i Rahîm’in vesilesi şefkattir diye beyan ederek بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ in güzel bir sırrını فَاللّٰهُ خَيْرٌ حَافِظًا وَهُوَ اَرْحَمُ الرَّاحِمٖينَ in parlak bir nüktesini tefsir ediyor.

(Fihrist (Mektubat))

Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler

Sâlisen: Esma-i hüsnadan Rahman ve Rahîm isimleri en a’zam mertebede olduklarından mı yoksa başka sebep ve hikmetle mi “Bismillahirrahmanirrahîm” kelimesi içine dâhil olmuşlardır? Bu da şu mektubu yazarken kalbime geldi, ben de soruyorum.

…

Hulusi

(Barla Lahikası)

Bu Risalede Geçen Ayetler

Bkz. 8. Mektup'ta Geçen Ayetler Listesi

Bu Risalede Geçen Hadisler

1. Risalede Nasıl Geçtiği: Ne hakkın var, sekiz ism-i a’zamın bir sahife-i nuranisi olan güneşi böyle utandırıyorsun?
   Kaynağı: Cem'-ül Fevaid 2/61; Kenzül Ummal 3/152
   Kaynaklarda geçen şekli: Güneşe dokuz tane melaike müekkel edilmiştir.

Cenab-ı Allah'ın Bu Risalede Geçen İsim, Sıfat ve Şuunatı

1. Rahim
2. Rahman

Kur'an'ın Bu Risalede Geçen İsim ve Sıfatları

1. Kur’an-ı Hakîm
2. Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan

Bu Risalede Geçen Düstur, Kaide ve Tespitler

1. Şefkat, aşk ve muhabbetten çok keskin ve parlak ve ulvi ve nezihtir ve makam-ı nübüvvete lâyıktır.
2. İsm-i Rahîm’in vusulüne vesile olan hissiyat-ı Yakubiye, yüksek bir derece-i şefkattir.
3. İsm-i Vedud’a vesile-i vusul olan aşk
4. Demek Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan, Hazret-i Yakub aleyhisselâmın hissiyatını, ne derece Züleyha’nın hissiyatından yüksek göstermişse şefkat dahi o derece aşktan daha yüksek görünüyor.
5. Şefkat bütün envaıyla latîf ve nezihtir. Aşk ve muhabbet ise çok envaına tenezzül edilmiyor… Şefkat hâlistir, mukabele istemiyor; safi ve ivazsızdır… Aşk ücret ister ve mukabele talep eder. Aşkın ağlamaları, bir nevi taleptir, bir ücret istemektir.
6. Sekiz ism-i a’zamın bir sahife-i nuranisi olan güneş
7. Suver-i Kur’aniyenin en parlağı olan Sure-i Yusuf’un en parlak nuru olan Hazret-i Yakub’un (as) şefkati
8. Şefkat yolu, rahmet yolu

Bu Risalede Geçen Edebi ve Dikkat Çekici İfadeler

1. Bu iki nur-u a’zam olan isimlere yetişmek için en mühim bulduğum vesile; fakr ile şükür, acz ile şefkattir. Yani ubudiyet ve iftikardır.

Bu Risalede Bahsi Geçen Şahıslar, Eserleri ve Eserlerinden Alıntılar

1. İmam-ı Rabbani: Şu mesele münasebetiyle hatıra gelen ve muhakkikîne, hattâ bir üstadım olan İmam-ı Rabbanî’ye muhalif olarak diyorum ki:
   …
   Üstadım İmam-ı Rabbanî aşk-ı mecazîyi makam-ı nübüvvete pek münasip görmediği için demiş ki: “Mehasin-i Yusufiye, mehasin-i uhreviye nevinden olduğundan ona muhabbet ise mecazî muhabbetler nevinden değildir ki kusur olsun.”
   Ben de derim: “Ey Üstad! O, tekellüflü bir tevildir; hakikat şu olmak gerektir ki: O, muhabbet değil belki yüz defa muhabbetten daha parlak daha geniş daha yüksek bir mertebe-i şefkattir.” (İmam-ı Rabbani'nin Mektubatı 3/100)
2. Fuzuli-i Bağdadi: Mesela, biri demiş: “Güneş mahbubumun hüsnünü görüp utanıyor, görmemek için bulut perdesini başına çekiyor.” Hey âşık efendi! Ne hakkın var, sekiz ism-i a’zamın bir sahife-i nuranisi olan güneşi böyle utandırıyorsun?
   Bu şahıs Fuzuli olabilir. Kaynak: "Güneş mahcubdur şem-i ruhundan yandırır çarhı, çıkarmak ister anı şule-i ahım hicabından." (Divan-ı Fuzuli, Destan-ı Leyla ve Mecnun Sakiname sh: 66)
3. Yakub (as):
4. Yusuf (as): Hazret-i Yakub aleyhisselâmın Yusuf aleyhisselâma karşı şedit ve parlak hissiyatı, muhabbet ve aşk değildir belki şefkattir.
5. Züleyha: İsm-i Vedud’a vesile-i vusul olan aşk ise Züleyha’nın Yusuf aleyhisselâma karşı olan muhabbet meselesindedir. Demek Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan, Hazret-i Yakub aleyhisselâmın hissiyatını, ne derece Züleyha’nın hissiyatından yüksek göstermişse şefkat dahi o derece aşktan daha yüksek görünüyor.

İlgili Maddeler/Kategoriler

• Birinci Söz: Besmeleye dair risale
• On Dördüncü Lem'a: 2. Makama besmeleye dair olan risale
• Mektubat: 8. Mektup'un içinde olduğu büyük kitap
• 8. Mektup'ta Geçen Ayetler Listesi

Önceki Risale: Yedinci Mektup ← Mektubat → Dokuzuncu Mektup: Sonraki Risale