Kuran:Sad

Nurpedia.org - İman ve İslam Hakikatlerine Dair Nur Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Önceki Sure: SâffâtKur'anZümer: Sonraki Sure

38. Sâd Suresi[düzenle]

{Kamer sûresinden sonra Mekke'de inmiştir; 88 âyettir. İsmini birinci âyette yer alan Sad harfinden alır.}

Bölüm 1[düzenle]

Sayfa 452[düzenle]

Sad 1.png
Sad 2.png

1-2- Sad. Öğüt veren Kur'an'a yemin ederim ki, küfredenler, (iddia ettiklerinin) aksine, bir gurur ve tefrika içindedirler.

Sad 3.png

3- Onlardan önce nice nesilleri helâk ettik. O zaman feryat ettiler. Halbuki artık kurtulma zamanı değildi.

{Bu âyetlerde kâfirlerin bazı iddialarına yer verilerek durumları anlatılmıştır:}

Sad 4.png
Sad 5.png

4-5- Aralarından kendilerine bir uyarıcının gelmesine şaştılar ve kâfirler: Bu pek yalancı bir sihirbazdır! İlâhları, tek ilâh mı yaptı? Doğrusu bu tuhaf bir şeydir! dediler.

{Kureyşliler, bu sözleriyle Hz. Muhammed'i tanımayıp inkâr ediyorlardı. Hz. Peygamber Kelime-i Tevhidi tavsiye ettiği zaman müşrikler: "Tek ilâh bütün yaratıkları nasıl idare edebilir?" demişler ve Allah'ı birlemeye yanaşmamışlardı.}

Sad 6.png
Sad 7.png
Sad 8.png

6-7-8- Onlardan ileri gelenler: Yürüyün, ilâhlarınıza bağlılıkta direnin, sizden istenen şüphesiz budur. Son dinde de bunu işitmedik. Bu, ancak bir uydurmadır. Kur'an aramızdan ona mı indirildi? diyerek kalkıp yürüdüler. Hayır! Onlar kitabım hakkında şüphe içindedirler. Hayır! Azabımı henüz tatmadılar.

{Bu âyetlerde, Hz. Peygamber'in de davet edildiği Ebu Talib'in evindeki toplantı ve onun neticesi haber verilmektedir. Kur'an-ı Kerim'i inkâr edenler, babalarının dinlerinde böyle bir şey duymadıklarını iddia ediyorlardı.}

Sad 9.png

9- Yoksa azîz ve lütufkâr olan Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mıdır!

Sad 10.png

10- Yahut göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların hükümranlığı onların elinde midir? Öyleyse (göklerin) yollarında yükselsinler (görelim)!

Sad 11.png

11- Onlar, çeşitli guruplardan oluşmuş bir ordudur; işte şurada bozguna uğratılacaklardır.

{Bozguna uğratılacakları yerin, Bedir, Hendek ve Mekke olduğu söylenmiştir.}

Sad 12.png
Sad 13.png

12-13- Onlardan önce Nuh kavmi, Âd kavmi, kazıklar sahibi Firavun, Semûd, Lût kavmi ve Eyke halkı da peygamberleri yalanladılar. İşte bunlar da (peygamberlere karşı) birleşen topluluklardır.

{Âyette, Firavun için "kazıklar sahibi" denmesi, onun saray ve saltanat sahibi olmasını belirtmesinin yanısıra, gazap ettiği kimselerin ellerini, ayaklarını dört kazığa bağlayarak işkence ettiğini de ifade etmektedir.}

Sad 14.png

14- Onların her biri gönderilen peygamberleri yalanladılar da bu yüzden (kendilerine) azabım hak oldu.

Bölüm 2[düzenle]

Sad 15.png

15- Bunlar da ancak, bir an gecikmesi olmayan korkunç bir ses beklemektedirler.

Sad 16.png

16- Rabbimiz! Bizim payımızı hesap gününden önce ver, dediler.

{Mekke kâfirleri, "Amel defterleri sağ yanından verilenlere gelince..." âyeti nâzil olduğu zaman, âyette belirtilen alaylı ifadeyi sarfetmişlerdi.

Bundan sonra gelen âyetlerde, Hz. Davud ve onun geçirdiği imtihan anlatılmaktadır:}

Sayfa 453[düzenle]

Sad 17.png

17- (Resûlüm!) Onların söylediklerine sabret, kulumuz Davud'u, o kuvvet sahibi zatı hatırla. O, hep Allah'a yönelirdi.

{Rivayete göre Hz. Davud'un güçlülüğü, ibadete olan tahammülü idi. Bir gün oruç tutar, bir gün yerdi. Gecenin ancak üçte birinde uyur, kalan saatlerini hep ibadetle geçirirdi.}

Sad 18.png
Sad 19.png

18-19- Doğrusu biz akşam sabah onunla beraber tesbih eden dağları, toplu halde kuşları onun emri altına vermiştik. Hepsi O'na yönelmiştir.

{İbn Abbas, kuşluk namazının bu âyete göre kılındığını anlatmıştır. Rivayete göre Cenab-ı Hak, Davud (a.s.)'a güzel ve gür bir ses ihsan etmişti. O Zebûr'u okurken bütün vahşi hayvanlar etrafında toplanırlar ve onu dinlerlerdi.}

Sad 20.png

20- Onun hükümranlığını kuvvetlendirmiş, ona hikmet ve güzel konuşma vermiştik.

{Hz. Davud, heybetli olmak, Allah tarafından yardıma uğramak ve kendisine birçok muhafız verilmek, büyük ordulara kumanda etmek gibi pâyelerle güçlendirilmiş, ayrıca peygamberlik, isabetli görüş, kitap, şerîat, yüksek ilim, amel, güzel konuşma ve hikmete sahip olmuştu.}

Sad 21.png
Sad 22.png

21-22- (Ey Muhammed!), Sana davacıların haberi ulaştı mı? Mâbedin duvarına tırmanıp, Davud'un yanına girmişlerdi de Dâvud onlardan korkmuştu. "Korkma! Biz birbirine hasım iki davacıyız, aramızda adaletle hükmet, haksızlık etme; bize doğru yolu göster" dediler.

{Davud (a.s.), mescidde ibadet ettiği için, muhafızlar gelenlerin girmesine izin vermiyorlardı. Sözü edilen iki davacı, Hz. Davud'a suikastta bulunmak isteyen iki düşmandı. Çevrelerinde Hz. Davud'un muhafızlarını görüp, maksatlarına erişemeyeceklerini anlayınca bu yapmacık dâvayı uydurmuşlardı.}

Sad 23.png

23- (Onlardan biri şöyle dedi:) Bu, kardeşimdir. Onun doksan dokuz koyunu var. Benimse bir tek koyunum var. Böyle iken "Onu da bana ver" dedi ve tartışmada beni yendi.

Secde Ayeti[düzenle]

Sad 24.png

24- Davud: Andolsun ki, senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle sana haksızlıkta bulunmuştur. Doğrusu ortakçıların çoğu, birbirlerinin haklarına tecâvüz ederler. Yalnız iman edip de iyi işler yapanlar müstesna. Bunlar da ne kadar az! dedi. Davud, kendisini denediğimizi sandı ve Rabbinden mağfiret dileyerek eğilip secdeye kapandı, tevbe edip Allah'a yöneldi.

Sad 25.png

25- Sonra bu tutumundan dolayı onu bağışladık. Kuşkusuz yanımızda onun yüksek bir makamı ve güzel bir geleceği vardır.

Sad 26.png

26- Ey Davud! Biz seni yeryüzünde halife yaptık. O halde insanlar arasında adaletle hükmet. Hevâ ve hevese uyma, sonra bu seni Allah'ın yolundan saptırır. Doğrusu Allah'ın yolundan sapanlara, hesap gününü unutmalarına karşılık çetin bir azap vardır.

Bölüm 3[düzenle]

Sayfa 454[düzenle]

Sad 27.png

27- Göğü, yeri ve ikisi arasındakileri biz boş yere yaratmadık. Bu, inkâr edenlerin zannıdır. Vay o inkâr edenlerin ateşteki haline!

Sad 28.png

28- Yoksa biz, iman edip de iyi işler yapanları, yeryüzünde bozgunculuk yapanlar gibi mi tutacağız? Veya (Allah'tan) korkanları yoldan çıkanlar gibi mi sayacağız?

Sad 29.png

29- (Resûlüm!) Sana bu mübarek Kitab'ı, âyetlerini düşünsünler ve aklı olanlar öğüt alsınlar diye indirdik.

{Bu ve bundan sonra ki âyetlerde Hz. Süleyman'ın kıssasına yer verilir.}

Sad 30.png

30- Biz Davud'a Süleyman'ı verdik. Süleyman ne güzel bir kuldu! Doğrusu o, daima Allah'a yönelirdi.

Sad 31.png

31- Akşama doğru kendisine, üç ayağının üzerine durup bir ayağını tırnağının üzerine diken çalımlı ve safkan koşu atları sunulmuştu.

Sad 32.png
Sad 33.png

32-33- Süleyman: Gerçekten ben mal sevgisini, Rabbimi anmak için istedim, dedi. Nihayet güneş battı. (O zaman:) Onları (atları) tekrar bana getirin, dedi. Bacaklarını ve boyunlarını sıvazlamaya başladı.

{Âyet, muharebe için at beslemenin öteden beri yürütülegelen güzel bir âdet olduğunu ortaya koymaktadır. Hz. Süleyman, savaş ihtiyacı belirince, atların hazırlanmasını ve idman için koşturulmasını emrederek, "Ben bunları dünyada nefsimin hazzı için değil, Allah'ın emrinden ve onun dinini takviye etmek arzusundan dolayı seviyorum" demişti.}

Sad 34.png

34- Andolsun biz Süleyman'ı imtihan ettik. Tahtının üstüne bir ceset bırakıverdik, sonra o, yine eski haline döndü.

{Süleyman (a.s.), şiddetli bir hastalığa yakalanmak suretiyle imtihan edilmiş, hastalığı sırasında, "cansız ceset" denecek kadar zayıflamış, sonra tekrar sağlığına kavuşmuştu.}

Sad 35.png

35- Süleyman: Rabbim! Beni bağışla; bana, benden sonra kimsenin ulaşamayacağı bir hükümranlık ver. Şüphesiz sen, daima bağışta bulunansın, dedi.

Sad 36.png
Sad 37.png
Sad 38.png

36-37-38- Bunun üzerine biz de, istediği yere onun emriyle kolayca giden rüzgârı, bina kuran ve dalgıçlık yapan şeytanları, demir halkalarla bağlı diğer yaratıkları onun emrine verdik.

Sad 39.png

39- "İşte bu bizim bağışımızdır. İster ver, ister (elinde) tut; hesapsızdır" dedik.

Sad 40.png

40- Doğrusu onun, bizim katımızda büyük bir değeri ve güzel bir yeri vardır.

Bölüm 4[düzenle]

Sad 41.png

41- (Resûlüm!) Kulumuz Eyyub'u da an. O, Rabbine: Doğrusu şeytan bana bir yorgunluk ve eziyet verdi, diye seslenmişti.

Sad 42.png

42- Ayağını yere vur! İşte yıkanacak ve içilecek soğuk bir su (dedik).

{Rahatsızlanan Eyyub (a.s.), bu su ile yıkanmış, mucize olarak iç ve dış hastalıklarının hepsinden bu sayede kurtulmuştu.}

Sayfa 455[düzenle]

Sad 43.png

43- Bizden bir rahmet ve olgun akıl sahipleri için de bir ibret olmak üzere ona hem ailesini hem de onlarla beraber bir mislini bağışladık.

{Hz. Eyyub ve ailesi darmadağın halde iken bir araya toplanmış, sayıları eskisinden bir kat daha artmış, kayıplar fazlasıyla telâfi edilmiştir.}

Sad 44.png

44- Eline bir demet sap al da onunla vur, yeminini böyle yerine getir. Gerçekten biz Eyyub'u sabırlı (bir kul) bulmuştuk. O, ne iyi kuldu! Daima Allah'a yönelirdi.

{Rivayete göre Eyyûb (a.s.) hanımının bir hatasından ötürü sıhhate kavuşunca ona yüz değnek vurmaya yemin etmişti. Halbuki karısının, ona karşı hizmetleri, fedakârlıkları büyüktü. Onun için Cenab-ı Hak, yüz tâne ekin sapından oluşan bir demetle bir kere vurulmasını kâfi görmüştü.

Bundan sonraki âyetlerde, peygamberlerin kıssalarından bölümler hatırlatılır.}

Sad 45.png

45- (Ey Muhammed!), Kuvvetli ve basiretli kullarımız İbrahim, İshak ve Ya'kub'u da an.

Sad 46.png

46- Biz onları özellikle ahiret yurdunu düşünen ihlâslı kimseler kıldık.

Sad 47.png

47- Doğrusu onlar bizim katımızda seçkin iyi kimselerdendir.

Sad 48.png

48- İsmail'i, Elyesa'yı, Zülkifl'i de an. Hepsi de iyilerdendir.

{45- 48. âyetler, peygamberlerin günahtan mâsum olduklarına delâlet etmektedir. Çünkü Cenab-ı Hak mutlak olarak hepsinin "iyiler"den olduğuna hükmetmiştir. Buna mukabil mümin ile münkirin âkıbeti de şöyle anlatılmıştır:}

Sad 49.png

49- İşte bu, bir hatırlatmadır. Doğrusu Allah'a karşı gelmekten sakınanlara güzel bir gelecek vardır.

Sad 50.png

50- Kapıları yalnızca kendilerine açılmış Adn cennetleri vardır.

Sad 51.png

51- Onlar koltuklara yaslanıp kurularak orada bir çok meyveler ve içecekler isterler.

Sad 52.png

52- Yanlarında, eşlerinden başkasına bakmayan, kendilerine yaşıt güzeller vardır.

Sad 53.png

53- İşte, hesap günü için size vâdolunan şeyler bunlardır.

Sad 54.png

54- Şüphesiz bu, bizim verdiğimiz rızıktır. Ona bitmek ve tükenmek yoktur.

Sad 55.png

55- Bu böyle; ama azgınlara kötü bir gelecek vardır.

Sad 56.png

56- Onlar cehenneme girecekler. Orası ne kötü bir kalma yeridir.

Sad 57.png

57- İşte bu; kaynar su ve irindir. Onu tatsınlar.

Sad 58.png

58- Buna benzer daha türlü türlü başkaları da vardır.

Sad 59.png

59- (İnkârcıların liderlerine:) İşte bu sizinle beraber cehenneme girecek topluluktur (denildiğinde, liderler:) Onlar rahat yüzü görmesin (derler). Onlar mutlaka ateşe gireceklerdir.

Sad 60.png

60- (Liderlere uyanlar ise:) Hayır, asıl siz rahat yüzü görmeyin! Onu bize siz sundunuz! Ne kötü bir yerdir! derler.

Sad 61.png

61- Yine onlar: Rabbimiz! Bunu bizim önümüze kim getirdiyse onun ateşteki azabını iki kat artır! derler.

Sayfa 456[düzenle]

Sad 62.png

62- (İnkârcılar) derler ki: Kendilerini dünyada iken kötülerden saydığımız kimseleri burada niçin görmüyoruz?

Sad 63.png

63- Alaya aldığımız onlar değil miydi? Yoksa (buradalar da) onları gözden mi kaçırdık?

Sad 64.png

64- İşte bu, cehennem ehlinin tartışması, şüphesiz bir gerçektir.

{Mekke kâfirlerinin alay ettiği kişiler, Ammâr, Bilâl ve Suheyb (r.a.) gibi fakir müminlerdi.}

Bölüm 5[düzenle]

Sad 65.png

65- (Resûlüm!) De ki: Ben sadece bir uyarıcıyım. Tek ve kahhâr olan Allah'tan başka bir ilâh yoktur.

Sad 66.png

66- Göklerin, yerin ve ikisi arasında bulunanların Rabbi (olan Allah) üstündür, çok bağışlayıcıdır.

Sad 67.png
Sad 68.png

67-68- De ki: Bu büyük bir haberdir. Ama siz ondan yüz çeviriyorsunuz.

Sad 69.png

69- Onlar orada tartışırken benim mele-i a'lâ hakkında hiçbir bilgim yoktu.

{Tefsirlere göre mele-i a'lâ'dan maksat, Allah'ın konuşmak üzere melekleri topladığı yüce meclistir.}

Sad 70.png

70- Ben ancak apaçık bir uyarıcı olduğum için bana vahyolunuyor.

Sad 71.png

71- Rabbin meleklere demişti ki: Ben muhakkak çamurdan bir insan yaratacağım.

Sad 72.png

72- Onu tamamlayıp, içine de ruhumdan üfürdüğüm zaman, derhal ona secdeye kapanın!

Sad 73.png

73- Bütün melekler toptan secde ettiler.

Sad 74.png

74- Yalnız İblis secde etmedi. O büyüklük tasladı ve kâfirlerden oldu.

Sad 75.png

75- Allah: Ey İblis! İki elimle yarattığıma secde etmekten seni meneden nedir? Böbürlendin mi, yoksa yücelerden misin? dedi.

Sad 76.png

76- İblis: Ben ondan hayırlıyım! Beni ateşten yarattın, onu çamurdan yarattın, dedi.

Sad 77.png
Sad 78.png

77-78- Allah: Çık oradan (cennetten)! Sen artık kovulmuş birisin, ceza gününe kadar lânetim senin üzerindedir! buyurdu.

Sad 79.png

79- İblis: Ey Rabbim! O halde tekrar diriltilecekleri güne kadar bana mühlet ver, dedi.

Sad 80.png
Sad 81.png

80-81- Allah: Haydi, sen bilinen güne kadar mühlet verilenlerdensin, buyurdu.

Sad 82.png
Sad 83.png

82-83- İblis: Senin mutlak kudretine andolsun ki, onlardan ihlâsa erdirilmiş kulların bir yana, hepsini mutlaka azdıracağım, dedi.

Sad 84.png
Sad 85.png

Sayfa 457[düzenle]

84-85- Doğrusu -ki ben hep doğruyu söylerim- mutlaka sen ve sana uyanların hepsiyle cehennemi dolduracağım! buyurdu.

Sad 86.png

86- (Resûlüm!) De ki: Buna karşılık ben sizden bir ücret istemiyorum. Ve ben olduğundan başka türlü görünenlerden de değilim.

Sad 87.png

87- Bu Kur'an, ancak âlemler için bir öğüttür.

Sad 88.png

88- Onun verdiği haberin doğruluğunu bir zaman sonra çok iyi öğreneceksiniz.

Önceki Sure: SâffâtKur'anZümer: Sonraki Sure