-perver
-perver, sonuna geldiği kelimeye "besleyen, yetiştiren, koruyan, seven" anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.
Bilgiler
Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: Perverden (پروردن): beslemek, terbiye etmek
Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler
- Adaletperver: Adaletli olmayı seven
Hem meselâ adaletperver, ihkak-ı hakkı sever ve ondan zevk alır bir hâkim... (32. Söz)
- Cehaletperver: Cahilliği seven
Zîrâ sizin şu vahşetengiz, cehaletperver, husumet-efza olan sarp dağ ve derin derelerinizdeki vahşet ayılarından cehalet ejderhasından... (Münazarat)
- Cemalperver: Güzelliğe değer veren
Ve bu celaldarane ve cemalperverane cilvelenen esma-i hüsnadan ve perdesinin arkasında... (Şualar)
- Cumhuriyetperver: Cumhuriyetçi
İşte gel bu hale ne diyeceksin? Medeniyet midir? Maarifperverlik midir? Vatanperverlik midir? Milliyetperverlik midir? Cumhuriyetperverlik midir? (22. Lema)
- Dinperver: Dİne önem veren
...bütün mevcudiyetimizi feda ettirecek hakikî bir dinperver olarak bizleri yetiştiren Risale-i Nur eserlerini okuyoruz ve okuyacağız. (Müdafaalar)
- Dünyaperver: Dünya hayatına çok düşkün
Deccal-misal dehâ-i a'ver, bir dar ile bir hayatı anlar; madde-perest olur ve dünya-perver. (Lemeat)
- Faziletperver: Fazilete düşkün
Hem bunlar ve hem Risale-i Nur'un hususiyetleri hakkındaki beyanatımız, hakikatperver ve faziletperver bu zamanda bir kısım ülema-i hakikînin ve ehlullahın ittifak ve icma' kuvvetindeki hükümleridir. (Konferans)
- Hamiyetperver: Çok hamiyetli
Menfî milliyette fazla hamiyetperverlik gösterenlere deriz ki: (Mektubat)
- Hakikatperver: Hakikata düşkün
Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur,... (Konferans)
- Hayatperver: Hayata çok değer veren
...bir dest-i gaybî tarafından gayet şuurkârane ve alîmane ve hayatperverane istihdam olunuyor. (7. Şua)
- Hevesperver: Nefsinin lezzetine çok düşkün
Ölmüş kadınların suretlerine veyahut sağ kadınların küçük cenazeleri hükmünde olan suretlerine hevesperverane bakmak, derinden derine hissiyat-ı ulviye-i insaniyeyi sarsar, tahrib eder. (25. Söz)
- Hikmetperver: Hikmetli hareket eden
...gayet manidarane ve hikmet-perverane bir mütalaagâh olan bu güzel misafirhanenin sahibini... (Şualar)
- Himmetperver: Çok gayretli
Melek-sîma ediyor insan-ı himmetperver. (Lemeat)
- Hürriyetperver: Hürriyete düşkün
...havas zalimlerin istibdadına karşı hücum eden hürriyetperverlerin mütefekkir kısımlarını ezmeye vasıta olduğundan... (Mektubat)
- Hüsünperver: Güzelliğe çok düşkün
İnsanın ne kadar hüsünperver ve zevkperest ve zînete meftun ve cemale müştak duyguları ve hassaları ve kuvaları ve latifeleri varsa,... (28. Söz)
- İfratperver: İfratçı
...bu hâdisede, ifratperver olanlar, meşrutiyete garazlar karıştırmakla ve fikren münevver olanlar da, dinsizce harekât-ı lâubaliyane ile milletin rağbetine karşı maatteessüf sed çektiler. (Divan-ı H. Ö.)
- İhsanperver: İhsan etmeyi seven
...öyle ihsan-perverane umumî perdeler ve kapılar açıyor ki, herkesin arzularını tatmin ediyor.... (22. Söz)
- İltizamperver: Tarafgirliği severcesine
...öyle bir sahabetkârane ve iltizamperverane o vazifeye koşup başkaları da ve muallim ve âlimleri koşturdular ki, beni hayret hayret içinde bıraktılar. (Emirdağ L.)
- İmanperver: İmana öncelik veren
Ve hakkımızda habbeleri kubbeler yapanların zulmünden kurtarılmamızı, millet ve vatan ve asayişe Nurlarla hizmet eden Kur'an ve imanperverlerle beraber taleb ederiz. (Şualar)
- İn'amperver: Nimet vermeyi seven
...hattâ ağzın her çeşit tadını nazara alan in'amperver san'atkârı, Arş ve Ferşi çınlattıracak bir velvele-i istihsan ve takdir içinde,... (17. Söz)
- İnayetperver: Yardım etmeyi seven
...hiçbir cihette bu alîmane, basîrane, hakîmane, merhametkârane, inayetperverane olan iaşe ve idare ve himayet ve tedbire karışamazlar. (Şualar)
- İnsaniyetperver: İnsanı insana yaraşır davranışı seven
...insaniyet-perverlik iddia eden insan canavarları anlamazlarsa, elbette hakikî insanlar anlar. (11. Mektup)
- İntizamperver: İntizama çok dikkat eden
Zira nihayet derecede âdil, merhametkâr, raiyet-perver, muktedir, intizam-perver, müşfik bir melikin memleketi,... (2. Söz)
- Maarifperver: Eğitime çok önem veren
İşte gel bu hale ne diyeceksin? Medeniyet midir? Maarifperverlik midir? Vatanperverlik midir? Milliyetperverlik midir? Cumhuriyetperverlik midir? (22. Lema)
- Maddeperver: Maddeye çok önem veren
Maddeperver hükema ve zaîf-ül itikad ehl-i nazarın vahdet-ül vücudu ile evliyanın vahdet-ül vücudu, tamamen birbirinin zıddıdır. (Nokta)
- Medeniyetperver: Medeniyete düşkün
Bu bîçarelerin ye'sini ve elemini artıran ve sefih bir kısım zenginlerin mel'abe-i hevesatı ve zalim bir kısım kavîlerin vesile-i şöhret ve şekaveti olan firenk-meşrebane ve perde-birunane ve firavunane medeniyetperverlik namı altında yaptığınız harekâtta mıdır? (Mektubat)
- Meşrutiyetperver: Meşrutiiyeti savunan
Zira, İslâmiyetin meşrutiyet-perver ve hamiyetli fedaileri, cevher-i hayat makamında bildikleri nimet-i meşrutiyeti şeriata tatbik edip,... (Divan-ı H. Ö.)
- Milliyetperver: Milletine düşkün
Diğeri hamiyetli, milliyet-perverdir. (Mektubat)
- Misafirperver: Misafir ağırlamayı seven
...bu kadar Kerim ve misafirperver ve bu kadar Hakîm ve şefkatperver ve bu kadar Kadîr ve rububiyetperver bir Sâniin,... (Münacat)
- Namusperver: Namusa önem veren
...me’yus ve müteessir (olarak) vahşetzâr fakat munis, fakat vefakâr ve nâmusperver olan dağlarına döndü. (Asar-ı B.)
- Nefisperver: Nefsine düşkün
Seferberlikte bir taburda biri muallem, vazifeperver; diğeri acemî, nefisperver iki asker beraber bulunuyordu. (5. Söz)
- Nezafetperver: Temizliğe düşkün
...hem gayet nezafetperver, her vakit abdest alır gibi yüzünü, gözünü kanatlarını temizleyen bu taifenin, elbette mühim bir vazifesi vardır. (Latif N.)
- Ni'metperver: Nimet vermeyi seven
Evet şu dünyayı antika san'atlarla süslendiren ve lezzetli nimetlerle dolduran ve san'atperverane ve nimetperverane şu derece san'atının acibeleriyle,... (25. Söz)
- Raiyetperver: Raiyetini koruyan ve gözeten
Zira nihayet derecede âdil, merhametkâr, raiyet-perver, muktedir, intizam-perver, müşfik bir melikin memleketi hem bu derece göz önünde âsâr-ı terakkiyat ve kemalât gösteren bir memleket, senin vehminin gösterdiği surette olamaz. (2. Söz)
- Rububiyetperver: Terbiye edici
...bu kadar Kerim ve misafirperver ve bu kadar Hakîm ve şefkatperver ve bu kadar Kadîr ve rububiyetperver bir Sâniin,... (Münacat)
- Sanatperver: Sanat sever
Evet, kemik gibi bir kuru ağacın ucundaki tel gibi incecik bir sapta gayet münakkaş, müzeyyen bir çiçek ve gayet musanna ve murassa bir meyve, elbette gayet sanat-perver, mu’cizekâr ve hikmettar bir Sâni’in mehasin-i sanatını zîşuura okutturan bir ilannamedir. (10. Söz)
- Sehavetperver: Çok cömert
Hem öyle sehavet-perverane sofralar kuruyor ki,... (22. Söz)
- Sulhperver: Barışçı
Diğer taraftan hüsn-ü niyet sahibi olmak, başkalarına iyilik etmek, iffet, hayâ, müsamaha, sabır ve tahammül, iktisad, doğruluk, istikamet, sulhperverlik, hakperestlik, herşeyden fazla Cenab-ı Hakk'a itimad ve tevekkül, Allah'a itaat... (Nur Çeşmesi)
- Şefkatperver: Şefkat etmeyi sever
Eâzım-ı esma-i İlahiyeden olan Rahîm ve Hakîm ve Vedud’un iktiza ettikleri şefkat-perverane terbiye ve maslahatkârane tedbir ve muhabbettarane taltif, nasıl ve ne suretle müthiş ve muvahhiş olan mevt ve adem ile zeval ve firak ile musibet ve meşakkat ile tevfik edilebilir? (24. Mektup)
- Şikemperver: Midesine düşkün
Diğer şikemperver ve acemî nefer ise, talime ve harbe dikkat etmezdi. (5. Söz)
- Şöhretperver: Şöhret düşkünü
Fakat tarafgirane ve garazkârane, firavunlaşmış nefs-i emmare hesabına hodfüruşluk, şöhretperverane bir tarzdaki tesadüm-ü efkârdan barika-i hakikat değil, belki fitne ateşleri çıkıyor. (22. Mektup)
- Teceddüdperver: Yenilikçi
Bu sesin tebliğ ettiği din, evvelâ naşirlerini bulmuş, sonra teceddüdperver ve imar edici bir kuvvet şeklinde tecelli etmiştir. (İ.İ.)
- Tenperver: Rahatına düşkün
İnsandaki tenbellik ve tenperverlik ve vazifedarlık damarından istifade eder. (Mektubat)
- Unsuriyetperver: Milletine/kabilesine aşırı taraftar
Çünki unsuriyet-perver bir hâkim, milletdaşını tercih eder, adalet edemez. (15. Mektup)
- Vatanperver: Vatanına düşkün
Bu memleketin vatanperver siyasîleri çabuk aklını başına alıp Risale-i Nur'u tab'ederek resmen neşretmeleri lâzımdır ki, bu iki belaya karşı siper olsun. (Mektubat)
- Vazifeperver: Vazifesine düşkün
Seferberlikte bir taburda biri muallem, vazifeperver; diğeri acemî, nefisperver iki asker beraber bulunuyordu. (5. Söz)
- Veledperver: Çocukları çok seven
Veledperverlik hislerini memnun eder. (32. Söz)