-bin
-bîn, sonuna geldiği kelimeye "gören, görücü" anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.
Bilgiler
Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: Diden (ديدن): görmek
Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler
- Akıbetbin: Akıbeti gören
Nev-i beşerin ağlanacak gülmelerine, endişe-i istikbal ve akibet-bînlik adesesiyle,... (27. Lema)
- Bedbin: Kötümser, kötüyü gören
Hodbin adam, hem hodgâm hem hod-endiş hem bedbin olduğundan bedbinlik cezası olarak nazarında pek fena bir memlekete düşer. (2. Söz)
- Durbin/Dürbün: Uzağı gösteren/gören
Tâ fünun ve kemalâtınızın menbaları ve hakikatları olan esma-i Rabbaniyeme çıkasınız ve o esmanın dûrbîniyle, kalbinizle Rabbinize bakasınız. (20. Söz)
- Gaybbin: Gaybı gören
...yerde iken arş-ı a'zamı ve İsrafil'in azamet-i heykelini temaşa eden Gavs-ı A'zam (K.S.) gibi keskin nazar ve gaybbîn gözleri bulunan binler aktab ve evliya-i azîme... (7. Şua)
- Hakikatbin: Hakikatı gören
...din aleyhindeki birçok sinsi plânları hakikatbîn nazarıyla, realist görüşüyle fark etmiş, dehşetli dessasane ve perdeli olan bu plânları akîm bırakacak imanî eserleri te'lif etmiştir. (14. Şua)
- Hodbin: Nefsini düşünen
Hodbin adam, hem hodgâm hem hod-endiş hem bedbin olduğundan bedbinlik cezası olarak nazarında pek fena bir memlekete düşer. (2. Söz)
- Hurdebin: Çok küçük şeyleri gören
...elbette cevher-i ferd zerresinden yazılan hurdebînî Kur'an, gökler yüzlerini yaldızlayan Kur'an-ı Azîm ve Kebir'den acaibce ve san'atın i'cazında geri değil, belki bir cihette ileri olduğu gibi; ... (15. Şua)
- Hüdabin: Hakkı gören
Diğeri Hüdabîn, Hüdaperest ve Hakendiş, güzel ahlâklı idi ki: (2. Söz)
- İstikbalbin: Geleceği gören
...hattâ Zât-ı Zülcelal'in rü'yetine mazhar olan nazar-ı nuranîsi, çeşm-i istikbal-bînîsi,... (4. Lema)