Şeytan

Şeytan veya İblis, cin taifesinden olup insana musallat olan ve saptırmaya çalışan ve Cenab-ı Allah tarafından şerr-i mahz olarak yaratılan bir ruhanî varlıktır. Allah Hz. Âdem’i yarattığında ona secde edilmesini emretmiş, melekler secde ettiği halde şeytan kendisinin ateşten, Âdem’in ise çamurdan yaratıldığı gerekçesiyle kendisinin daha üstün olduğunu iddia ederek kibirlenip ilâhî emre karşı çıkmış, bunun üzerine Allah'ın rahmetinden kovulup uzaklaştırmıştır ve kıyamet gününe kadar insan türüne düşmanlık ederek onları çeşitli hile ve desiselerle aldatmaya çalışmaktadır. Şeytanların Hz. Adem'e secde etmeyi reddeden en büyüğüne İblis dendiği gibi her insanın da ayrı bir şeytanı vardır. Bazı insanlar da habis ruhlarıyla şeytan vazifesi görerek insî şeytan olarak anılır.

Risale-i Nur'da şeytan ve iblis ile ilgili çok sayıda bahis vardır. Bu konudaki kapsamlı risale ve parçaların listesi ve içeriği:

• Şeytandan istiaze (Allah'a sığınma) sırrına dair 13. Lem'a: Bu risaledeki bahisler:
  • 1. İşaret: Şeytanlar hiçbir şey icad edemedikleri, Cenab-ı Hak ehl-i hakka taraftar olduğu ve hakkın çekici güzelliği olduğu halde şeytanın ordusunun çoğu zaman galip gelmesinin ve her zaman şeytandan Allah'a sığınılmasının hikmeti
  • 2. İşaret: Şeytanların yaratılmasının ve Allah'ın onların şerrine izin vermesinin hikmeti
  • 3. İşaret: Kur’an'da icat kabiliyeti olmayan şeytana karşı bu kadar tehditlerin hikmeti
  • 4. İşaret: Hayırların ekseriyetle vücuda (varlığa) ve şerlerin ekseriyetle ademe (yokluğa) dayanması
  • 5. İşaret: Allah'ın bu kadar ikazına rağmen ehl-i imanın şeytanların zayıf hilelerine hâlâ aldanmasının sebebi
  • 6. İşaret: Şeytanın hassas insanlara küfrün hayal edilmesini küfrün onaylanması zannettirmesi hilesi
  • 7. İşaret: Mutezilenin şerrin yaratılmasını Allah'a vermemelerinin, insanın kendi fiilini yarattığını söylemelerinin ve büyük günah işlemenin insanı kafir yaptığına dair görüşlerinin yanlışlığı
  • 8. İşaret: Küfür ve dalaletin kısımları ve bu kadar karanlıklı olan küfür yoluna çoğu insanlar girme sebebi
  • 9. İşaret: Hidayet ehlinin o kadar yardıma mazhar oldukları halde çok defa şeytanın ordusuna yenilmesinin hikmeti
  • 10. İşaret: İblisin en mühim bir hilesinin kendisini kendine tabi olanlara inkâr ettirmesi olması
  • 11. İşaret: Ehemmiyetsiz insanların ehemmiyetsiz amelleri ve şahsî günahlarının kâinatın hiddetini üzerine çekmesinin hikmeti
  • 12. İşaret: Kısa bir hayatta sınırlı günahın sonsuz cehennemi netice vermesindeki adalet; Cehennemin hatalı amellerin karşılığı ama cennetin Allah'ın lütfuyla olması; günahların bire bir ama sevapların 10 kat veya daha fazla yazılmasının hikmeti; ve dalalet ehlinin galebelerinin onlarda bir hakikat olduğu anlamına gelmediği
  • 13. İşaret: Şeytanın büyük bir hilesinin iman hakikatlarının büyüklüğünü nazara verip insanın aczi noktasında inkar hissi uyandırması; şeytanın mühim bir hilesinin insana kusurunu itiraf ettirmemesi olması ve bunun çaresi; ve şeytanın bir mü’minin bir tek günahıyla bütün sevaplarını örtmesi hilesi,
• 26. Mektubun 1. Mebhası: Şeytanın Kur'an'ın insan sözü olduğuna dair vesvesesiinin ikna edici şekilde giderilmesi.
• 15. Söz: Yıldız kaymalarının şeytanların taşlanmasına işaret olduğunu izahı.
• 20. Sözün 1. Makamı: Kur'an'ın bir ineği kesmek gibi küçük bir olayı büyük bir olay olarak anlatıp koca sureye Bakara (İnek) adı verilmesinin hikmesi; Hz. Adem'e şeytanın secde etmemesinin gaybi bir olay olmasına rağmen Kur'an'da yer alması; ve taşların tabi hallerinin Kur'an'da ehemmiyetle beyan edilmesinin hikmeti.
• 21. Sözün 2. Makamı: Şeytanın vesvesesi hakkında 5 yara ve 5 merhemi.
• 29. Mektubun 6. Kısmı: Şeytanın 6 desisesi (Şöhret hırsı, korku, tamah, ırkçılık, enaniyet ve tenbellik/rahata düşkünlük) ve çaresi.
• 28. Lem'anın 28. Nüktesi: Cin ve şeytanların semavat haberlerine kulak hırsızlığı yapması.
• 12. Mektup'un 2. Suali: Allah'ın şeytanları ve şerleri yaratmasının hikmetine.

Risalelerdeki diğer bahisler:

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

Buraya sadece yukarıda içeriği beyan edilen şeytan hakkındaki kapsamlı risaleler dışında kalan münferit bahisler alınmıştır

İlgili Maddeler

• Âdem (as): İblisin Allah'ın kendisine secde edtmesi emrine karşı geldiği ilk insan ve ilk peygamber
• Cin: Şeytanın mensubu olduğu insanlarca görülemeyen taife
• İfrit: Cinlerin en azgın, zararlı ve kuvvetli bir cinsi
• Süleyman (as): Bir mucize olarak cin, şeytan ve habis ruhları emri altına alıp kötülüklerini engelleyen ve onları faydalı işlerde çalıştıran peygamber