Yirmi Birinci Mektup

Önceki Risale: Yirminci Mektup ← Mektubat → Yirmi İkinci Mektup: Sonraki Risale

Bu risaleyi okumak için Yirmi Birinci Mektup okuma sayfasına ve Kur'an hattı ile okumak için Yirmi Birinci Mektup (Kur'an Hattı) sayfasına gidin

Yirmi Birinci Mektup Bediüzzaman'ın 1 Mart 1927 tarihinden itibaren zorunlu ikamete tabi tutulduğu Barla'da telif ettiği eserlerdendir ve Mektubat kitabının 21. risalesidir. İsra suresinin "Onlardan biri veya her ikisi senin yanında ihtiyarlık çağına erişecek olursa, onlara sakın 'Öf' bile deme, onları azarlama; onlara güzel söz söyle." mealindeki 23. ayeti ile "Onları esirgeyerek alçakgönüllülükle üzerlerine kanat ger ve: 'Rabbim! Küçüklüğümde onlar beni nasıl yetiştirmişlerse, şimdi de sen onlara (öyle) rahmet et!' diyerek dua et." mealindeki 24. ayetinin beş ayrı ayrı surette ihtiyar anne-babaya şefkati celbettiğinin sırrını gösteren kısa bir risaledir. Dünyada en yüksek hakikatın babanın ve annenin evlatlarına karşı şefkat olduğunu, en yüksek hukukun onların o şefkatlerine karşılık hürmet hakları olduğunu ve onların varlığından rahatsız olup ölmelerini istemenin ne kadar büyük bir vicdansızlık ve alçaklık olduğunu ders verir. Özellikle evinde ihtiyar anne-babası, akrabası veya Müslüman kardeşleri bulunanların bu mektubu okumaya pek çok muhtaç olduklarını ve bu ihtiyar zatların evdeki bereketin direği, rahmet vesilesi ve musibetlerin defedicisi olduklarını hatırlattır.

İsimleri, Telifi, Neşri/Basımı, İçeriği, Tevafukları ve Gaybi İşaretlerle İlgili Bilgiler

Diğer İsimleri

İhtiyarlara hizmet hakkındaki kısa mektup

Telif Dili

Türkçe

Telifiyle İlgili Bilgiler

21. Mektup 1930-1932 yıllarında Barla'da telif edilmiştir.

Neşriyle/Basımıyla İlgili Bilgiler

Kur'an harfleriyle kitap basımının 1928 yılında yasaklanması üzerine ilk başta elle çoğaltılan bu risale 1946 yılından sonra evvela İnebolu, sonra Isparta'da teksir makinesiyle Kur'an harfleriyle çoğaltıldı. Bediüzzaman'ın izin ve teşviğiyle 1956-1959 yıllarında matbaalarda Latin harfleriyle büyük kitaplar basıldığında Mektubat kitabının içinde yer almıştır.

Uzunluğu

3 büyük sayfa

Risale-i Nur'da Derc Edildiği ve Benzer İçerikli Yerler

• Mektubat ve Siracünnur adlı büyük kitaplar ile İhtiyarlar Risalesi ve Zühret-ün Nur adlı küçük kitaplarda tamamı mevcuttur.

---

• 21. Mektup aynı zamanda 26. Lem’a’nın Zeylidir ama 26. Lem'anın sonuna eklenmemiştir.

---

• İhtiyarlar Risalesi namında ayrı bir risale (26. Lem'a) mevcuttur. 26. Lem'a ve zeyli olan 21. Mektup, İhtiyarlar Risalesi adında küçük bir kitap olarak da neşredilmiştir.

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği

Bu Risaleye Atıflar

Yirmi Altıncı Lem’a’nın Zeyli

Yirmi Birinci Mektup olup Mektubat mecmuasına idhal edildiğinden buraya dercedilmedi.

(26. Lem'a)

---

Kardeşimiz İnebolu Hüsrev’i Nazif Çelebi bana yazıyor ki: “Hizb-i Nuriye ve Salavatın neşrini bitirdikten sonra ne münasip ise neşredeceğim.” diye soruyor. Bence sizin tensibinizle Yirmi Beşinci Lem'a ve Yirmi Altıncı Lem'a ve On Yedinci Mektup olan çocukların kısacık taziyenamesi ve Yirmi Birinci Mektup –ihtiyarlara hizmet hakkındaki kısa mektubun– neşri münasiptir. Fakat Medresetü’z-Zehranın erkânı hangi cümle ve hangi fıkra münasip görürlerse kaldırabilirler ve ıslah edebilirler. Ve daha kısa başka münasip risaleler varsa ilâve edebilirler.

(Emirdağ 2 Lahikası)

Bu Risale Hakkında Fihristte Geçen Kısım

Küçük bir mektuptur fakat gayet büyük bir âyetin büyük bir hakikatini beyan ettiği için ona ihtiyaç büyüktür.

اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَٓا اَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَٓا اُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرٖيمًا

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانٖى صَغٖيرًا

âyeti, beş ayrı ayrı surette ihtiyar valideyne şefkati celbettiğinin sırrını gösteriyor. Hanesinde ihtiyar valideyni veya akrabası veya Müslüman kardeşleri bulunan zatlar, bu mektubu okumaya pek çok muhtaçtırlar.

(Fihrist (Mektubat))

Bu Risalede Geçen Ayetler

Bkz. 21. Mektup'ta Geçen Ayetler Listesi

Bu Risalede Geçen Hadisler

1. Risalede Nasıl Geçtiği: لَوْلَا الشُّيُوخُ الرُّكَّعُ لَصُبَّ عَلَيْكُمُ الْبَلَاءُ صَبًّا”
   Meali: Beli bükülmüş ihtiyarlarınız olmasa idi, belalar sel gibi üstünüze dökülecekti.
   Kaynağı: El-Aclûnî, Keşfü'l-Hafâ, 2:163; Süyûtî, Kenzü'l-Ummâl, 9:167
   Kaynaklarda geçen şekli:
2. Risalede Nasıl Geçtiği: اَلْجَزَاءُ مِنْ جِنْسِ الْعَمَلِ
   Meali: Her amel kendi cinsinden birşeyle karşılık görür.
   Kaynağı: Aclûnî, Keş-fu'l-Hafâ, 1:332
   Kaynaklarda geçen şekli:
3. Risalede Nasıl Geçtiği: اَلْجَنَّةُ تَحْتَ اَقْدَامِ الْاُمَّهَاتِ
   Meali: Cennet annelerin ayakları altındadır
   Kaynağı: Süyûtî, el-Câmiu's-Sağîr, 3642; el-Aclûnî, Keşfü'l-Hafâ
   Kaynaklarda geçen şekli:
4. Risalede Nasıl Geçtiği: Amca ve hala, peder hükmündedir; teyze ve dayı, ana hükmündedir.
   Meali:
   Kaynağı: El-Feth-ül Kebir 1/45, 61, 182 ve 251, Buhari ve Müslim'den nakil, yine El-Feth-ül Kebir 2/105; Tirmizi asıl metin hadis no: 1904
   Kaynaklarda geçen şekli: Teyze, anne makamındadır. Amme, yani hala baba makamındadır.

Cenab-ı Allah'ın Bu Risalede Geçen İsim, Sıfat ve Şuunatı

1. Hâlık-ı Zülcelali ve’l-ikram
2. Kerîm
3. Latîf
4. Rahîm
5. Rahman

Bu Risalede Geçen Salavatlar

1. اَللّٰهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلٰى مَنْ قَالَ «اَلْجَنَّةُ تَحْتَ اَقْدَامِ الْاُمَّهَاتِ» وَ عَلٰى اٰلِهٖ وَصَحْبِهٖ اَجْمَعٖينَ
   Meali: Allahım! "Cennet annelerin ayakları altındadır" buyuran Zâta ve bütün âl ve ashabına salât ve selâm et.

Bu Risalede Geçen Emir ve Tavsiyeler

1. Eğer âhiretini seversen işte sana mühim bir define; onlara hizmet et, rızalarını tahsil eyle.

Bu Risalede Geçen Düstur, Kaide ve Tespitler

1. Dünyada en yüksek hakikat, peder ve validelerin evlatlarına karşı şefkatleridir. Ve en âlî hukuk dahi onların o şefkatlerine mukabil hürmet haklarıdır.
2. Amca ve hala, peder hükmündedir; teyze ve dayı, ana hükmündedir.
3. İnsanlara arkadaş verilen ve rızıkları insanların rızıkları içinde gönderilen kedi gibi bazı mahlukların rızıkları dahi bereket suretinde geliyor.
4. Sen valideynine hürmet etmezsen senin evladın dahi sana hürmet etmeyecektir.

Bu Risalede Geçen Halk Dili İfadeler

1. Öyle ise insaniyeti sukut etmemiş ve canavara inkılab etmemiş her bir veled; o muhterem, sadık, fedakâr dostlara hâlisane hürmet ve samimane hizmet ve rızalarını tahsil ve kalplerini hoşnut etmektir.
2. O mübarek ihtiyarların vücudlarını istiskal edip ölümlerini arzu etmek, ne kadar vicdansızlık ve ne kadar alçaklıktır bil, ayıl!

Bu Risalede Geçen Edebi ve Dikkat Çekici İfadeler

1. ...çocuk hükmüne gelen ve çocuklardan daha ziyade merhamete lâyık ve şefkate muhtaç olan ihtiyarlar…
2. Ey insan! Aklını başına al. Eğer sen ölmezsen ihtiyar olacaksın.

Bu Risalede Bahsi Geçen Şahıslar, Eserleri ve Eserlerinden Alıntılar

1. Mustafa Güvenç: Âhiret kardeşlerimden Mustafa Çavuş isminde bir zat vardı. Dininde, dünyasında muvaffakıyetli görüyordum. Sırrını bilmezdim. Sonra anladım ki o muvaffakıyetin sebebi: O zat ise ihtiyar peder ve validelerinin haklarını anlamış ve o hukuka tam riayet etmiş ve onların yüzünden rahat ve rahmet bulmuş. İnşâallah âhiretini de tamir etmiş. Bahtiyar olmak isteyen, ona benzemeli.

Bu Risalede Bahsi Geçen Yerler

1. Barla: Benim yakın dostlarım bilirler ki iki üç sene evvel her gün yarım ekmek –o köyün ekmeği küçük idi– muayyen bir tayınım vardı ki çok defa bana kâfi gelmiyordu.

İlgili Maddeler/Kategoriler

• Mektubat: 21. Mektup'un içinde olduğu büyük kitap
• 21. Mektup'ta Geçen Ayetler Listesi

Önceki Risale: Yirminci Mektup ← Mektubat → Yirmi İkinci Mektup: Sonraki Risale