Risalelerde Geçen ve Kökeni Arapça ve Farsça Dışı Diller Olan Kelimeler: Revizyonlar arasındaki fark
Değişiklik özeti yok |
Değişiklik özeti yok |
||
(Aynı kullanıcının aradaki diğer 32 değişikliği gösterilmiyor) | |||
1. satır: | 1. satır: | ||
[[Kategori: | [[Kategori:Dil ve Edebiyat]] | ||
( | Toplam '''240''' adet (+ iki adet bkz. kelimesi) | ||
* Liste Türkçe kökenli kelimeleri içermez | |||
* Listede özel isimler yoktur | |||
* Birden fazla varyasyonu olanlar (diktatör/diktatorya, Purutluk/Protestanlık) tek kelime sayılmıştır | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|+Risalelerde Geçen ve Kökeni Arapça ve Farsça Dışındaki Diller Olan Kelimeler (Alfabetik Sırada) | |+Risalelerde Geçen ve Kökeni Arapça ve Farsça Dışındaki Diller Olan Kelimeler (Alfabetik Sırada) | ||
10. satır: | 15. satır: | ||
|İtalyanca | |İtalyanca | ||
|Ve vahşetle ''abluka'' edilmiş sükûn ve sükûnet içinde bütün mahlukata ecnebi nazarıyla bakıyor. (İşarat-ül İ'caz) | |Ve vahşetle ''abluka'' edilmiş sükûn ve sükûnet içinde bütün mahlukata ecnebi nazarıyla bakıyor. (İşarat-ül İ'caz) | ||
|- | |||
|Abone | |||
|Fransızca | |||
|Yalnız iki yüze yakın ''abone''ler bulunsa birisi tabedilse hem fiyatını çıkarabilir hem başka risalelerin de tabına medar olabilir. (Barla L.) | |||
|- | |||
|Ahtapot | |||
|Yunanca | |||
|Millet haklarını çiğneyip milyonların sırtından ''ahtapot''lar gibi geçinmeyi şiar edinenler için korkulacak bir haldir bu. (Tarihçe-i H.) | |||
|- | |||
|Ajans | |||
|Fransızca | |||
|Meselenin iyice anlaşılması için evvela Konya’daki sözlerimi bir kere daha ve o günkü Anadolu ''Ajansında'' neşredildiği gibi tekrar etmek isterim. (Emirdağ L. 2) | |||
|- | |- | ||
|Aktris | |Aktris | ||
22. satır: | 39. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Komünistliğin, ''anarşistliğin'', masonluğun kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) | |Komünistliğin, ''anarşistliğin'', masonluğun kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Angarya | |||
|Yunanca | |||
|Devletin ''angarya''sını çekiyorum. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Anglikan | |Anglikan | ||
34. satır: | 55. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|...mu'ciznüma bir padişahın ''antika'' san'atlarını teşkil ve teşhir ediyorlar. (Sözler) | |...mu'ciznüma bir padişahın ''antika'' san'atlarını teşkil ve teşhir ediyorlar. (Sözler) | ||
|- | |||
|Apartman | |||
|Fransızca | |||
|...bu kâinatı bir muntazam şehir, bir mükemmel ''apartman'' ve misafirhane, bir mu'cizatlı kitab ve Kur'an hükmüne getirip... | |||
(Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Asansör | |Asansör | ||
46. satır: | 72. satır: | ||
|İngilizce/Fransızca | |İngilizce/Fransızca | ||
|Zâten bu zamanda, en geniş daire-i zeminde, en dehşetli ve küllî bir hücumda tecavüz eden dalalet ordularına karşı böyle kudsî bir ders, bu suretle ''atom'' bombası gibi inşâallah tesirini göstermeğe bir işarettir. (Şualar) | |Zâten bu zamanda, en geniş daire-i zeminde, en dehşetli ve küllî bir hücumda tecavüz eden dalalet ordularına karşı böyle kudsî bir ders, bu suretle ''atom'' bombası gibi inşâallah tesirini göstermeğe bir işarettir. (Şualar) | ||
|- | |||
|Avukat | |||
|İtalyanca | |||
|Demek, ''avukat'' tutmak isteyen onu elde etse yeter. (Asa-yı Musa) | |||
|- | |- | ||
|Avzen | |Avzen | ||
54. satır: | 84. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Yani müvellidü'l-mâ, müvellidü'l-humuza, karbon, ''azotun'' intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber,... (Asa-yı Musa) | |Yani müvellidü'l-mâ, müvellidü'l-humuza, karbon, ''azotun'' intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber,... (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Balina | |||
|İtalyanca | |||
|Mesela, iğne gibi bir balık, ''balina'' balığı gibi o mahiyet-i mücerredeye mâliktir. (Sözler) | |||
|- | |||
|Balkon | |||
|Fransızca | |||
|Ve o sarayın yüksek ''balkon''ları ve pencerelerinden çeşitli asansör gibi zenbiller sarkıtılmış idi. (Mesnevi (Badıllı)) | |||
|- | |- | ||
|Balon | |Balon | ||
70. satır: | 108. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Risale-i Nur âhize ve nâkile ile mücehhez bir radyo-yu Kur'aniyedir ki; onun tel ve lâmbaları, âyine; tel ve ''bataryaları'' hükmündeki satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârane ve îcazdarane bastedilmiştir ki;... (Emirdağ-1) | |Risale-i Nur âhize ve nâkile ile mücehhez bir radyo-yu Kur'aniyedir ki; onun tel ve lâmbaları, âyine; tel ve ''bataryaları'' hükmündeki satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârane ve îcazdarane bastedilmiştir ki;... (Emirdağ-1) | ||
|- | |||
|Biber | |||
|Yunanca | |||
|Ona mukabil Süleyman –bildiğime göre– birkaç defa patlıcan, ''biber'', kavun gibi sebzeler hediye edip ona göndermekle beraber, ... (Barla L.) | |||
|- | |- | ||
|Bilanço | |Bilanço | ||
|İtalyanca | |İtalyanca | ||
|Elbette o envaın muntazam ve mükemmel fertleri ve âlemin küçük misal-i musağğarları ve enva-ı kâinatın ''bilançoları'' ve kitab-ı âlemin küçücük fihristeleri hükmünde olan cüz'î fertleri, bilbedahe onun kabza-i rububiyetinde ve icadındadır ve tedvir ve terbiyesindedir. (Sözler) | |Elbette o envaın muntazam ve mükemmel fertleri ve âlemin küçük misal-i musağğarları ve enva-ı kâinatın ''bilançoları'' ve kitab-ı âlemin küçücük fihristeleri hükmünde olan cüz'î fertleri, bilbedahe onun kabza-i rububiyetinde ve icadındadır ve tedvir ve terbiyesindedir. (Sözler) | ||
|- | |||
|Bilet | |||
|İtalyanca | |||
|Sana müjde! Milyonlar altın ''bileti'' sana çıkmış, gel al. (Asa-yı Musa) | |||
|- | |- | ||
|Bolşevik | |Bolşevik | ||
114. satır: | 160. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|İşte ''dans'' ve tiyatro gibi o zamanın lehviyatları ve kebairleri ve bid'aları birer cazibedarlık ile pervane gibi nefisperestleri etrafına toplar, sersem eder. (Şualar) | |İşte ''dans'' ve tiyatro gibi o zamanın lehviyatları ve kebairleri ve bid'aları birer cazibedarlık ile pervane gibi nefisperestleri etrafına toplar, sersem eder. (Şualar) | ||
|- | |||
|Dekan | |||
|Almanca | |||
|Sind Üniversitesinin kıymetli ''Dekan''ı Ali Ekber Şah’ın Ankara’daki bir Nur talebesine yazdığı mektup (Tarihçe-i H.) | |||
|- | |||
|Demet | |||
|Yunanca | |||
|...neticede hepsinden bir deste, bir ''demet'' yapmaya karar verdiği gibi; (Barla L.) | |||
|- | |- | ||
|Demokrasi, Demokrat | |Demokrasi, Demokrat | ||
122. satır: | 176. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Hem mesela, nasılki gayet mükemmel binbir çeşit erzak etrafından celbedip içinde muntazaman istif ve ihzar edilmiş ''depo'' ve iaşe anbarı ve dükkân, şeksiz bir fevkalâde iaşe ve erzak mâlikini ve sahibini ve memurunu bildirir. (Asa-yı Musa) | |Hem mesela, nasılki gayet mükemmel binbir çeşit erzak etrafından celbedip içinde muntazaman istif ve ihzar edilmiş ''depo'' ve iaşe anbarı ve dükkân, şeksiz bir fevkalâde iaşe ve erzak mâlikini ve sahibini ve memurunu bildirir. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Diktatorya/Diktatör | |||
|Fransızca | |||
|14 Mayıs seçimleriyle çeyrek asrın ''diktatorya''sı zîr ü zeber edilip, çatır çatır yıkılırken ... (Tarihçe) / ''Diktatör''ler ve şefler idaresinde memleketin dinini, imanını, canını, hayatını kasıp kavuran merhametsiz eski devrin farmason kullarının şu can çekişme devrinde... (Tarihçe) | |||
|- | |||
|Direktif | |||
|Fransızca | |||
|... idam kasdıyla ve muhakkak surette mahkûm edilmesi ''direktif''iyle hakkında dava açtırılıyor. (Tarihçe-i H.) | |||
|- | |- | ||
|Diritnot | |Diritnot | ||
|İngilizce | |İngilizce | ||
|Hem "intizam" sırrıyla, bir çocuk parmağıyla gemi suretindeki oyuncağını çevirdiği gibi, kocaman bir ''diritnotu'' da çevirir. (Sözler) | |Hem "intizam" sırrıyla, bir çocuk parmağıyla gemi suretindeki oyuncağını çevirdiği gibi, kocaman bir ''diritnotu'' da çevirir. (Sözler) | ||
|- | |||
|Doçent | |||
|Alamanca | |||
|“Kalbe gelen hakikat” gibi tabirleri de şahsî nüfuz temini maksadına delil göstermelerinin manasını da bu ilimle, hukukla meşgul ''doçent''lerden sorarım. (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Doktor | |Doktor | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|...birden Hazret-i Hızır ve Hakîm-i Lokman gibi bir ''doktor'' geldi, tiryak gibi bir macun içirdi. (Asa-yı Musa) | |...birden Hazret-i Hızır ve Hakîm-i Lokman gibi bir ''doktor'' geldi, tiryak gibi bir macun içirdi. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Düello | |||
|İtalyanca | |||
|Memleketimiz Avrupa’ya kıyas edilmez. Çünkü orada ''düello'' gibi çok şiddetli vasıtalarla açık saçıklık içinde namus bir derece muhafaza edilir. (Lemalar) | |||
|- | |||
|Dümen | |||
|İtalyanca | |||
|Mesela, azîm bir sefine-i sultaniyede bir hizmetkârın ''dümen''cilik ettiğinin gayesi; ... (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Efendi | |Efendi | ||
150. satır: | 224. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|''Engizisyon'' zulümlerini çok geride bırakan hâkim bir kuvvetin tazyikatı altında, câni canavarların pek vahşi işkenceleri içinde, (Sırran tenevverat) sırrıyla perde altında Risale-i Nur eserleri gibi eserler neşretmek... (Sözler) | |''Engizisyon'' zulümlerini çok geride bırakan hâkim bir kuvvetin tazyikatı altında, câni canavarların pek vahşi işkenceleri içinde, (Sırran tenevverat) sırrıyla perde altında Risale-i Nur eserleri gibi eserler neşretmek... (Sözler) | ||
|- | |||
|Enstitü | |||
|Fransızca | |||
|Ben şahidim ki ben, Kastamonu Gölköy ''Enstitüsünde'' okurken bazı muallimler tarafından bize dinsizlik dersi verilmişti. (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Entrika | |Entrika | ||
162. satır: | 240. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Teşrin-i sâni 1950'de Ankara Üniversitesi'nde, profesör ve meb'uslarımız ve Pakistan'lı misafirlerimiz ve muhtelif ''fakülte'' talebelerinin huzurunda,... (Sözler) | |Teşrin-i sâni 1950'de Ankara Üniversitesi'nde, profesör ve meb'uslarımız ve Pakistan'lı misafirlerimiz ve muhtelif ''fakülte'' talebelerinin huzurunda,... (Sözler) | ||
|- | |||
|Fanila | |||
|İtalyanca | |||
|... hem sako hem ''fanila'' ve pabucunu satmakla maişetini temin eden fakirü’l-hal... (Emirdağ L.) | |||
|- | |- | ||
|Fanteziye | |Fanteziye | ||
174. satır: | 256. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Yedi yaşından on yaşına kadar masum çocuklar, ''faytonla'' gezdiğim vakit, beni görünce koşuşup ellerime sarılmalarının hikmeti nedir? diye hayret ediyordum. (Şualar) | |Yedi yaşından on yaşına kadar masum çocuklar, ''faytonla'' gezdiğim vakit, beni görünce koşuşup ellerime sarılmalarının hikmeti nedir? diye hayret ediyordum. (Şualar) | ||
|- | |||
|Fener | |||
|(Farsça üzerinden) Yunanca | |||
|Bir yolcu, güneşin ziyasından gözünü kapıyor, hayaline bakıyor; vehmi, bir yıldız böceği gibi kafa ''fener''inin ışığıyla dehşetli yolunu tenvir etmek istiyor. (sözler) | |||
|- | |- | ||
|Fırtına | |Fırtına | ||
|Yunanca | |Yunanca | ||
|Taklidî bir iman, hususan bu zamandaki dalalet, sapkınlık ''fırtınaları'' karşısında çabuk söner. (Sözler) | |Taklidî bir iman, hususan bu zamandaki dalalet, sapkınlık ''fırtınaları'' karşısında çabuk söner. (Sözler) | ||
|- | |||
|Filiz | |||
|Yunanca | |||
|Çiçekle, çiçekten çıkan semeredeki eser-i sanat ve hikmet; çekirdekle, çekirdekten çıkan ''filiz''in eser-i sanat ve nakşından aşağı değildir. (Mesnevi-i N.) | |||
|- | |- | ||
|Filo | |Filo | ||
186. satır: | 276. satır: | ||
|İngilizce/Fransızca | |İngilizce/Fransızca | ||
|Dağları vecde getirip birer muazzam ''fonoğraf'' misillü ve birer insan gibi bir serzâkirin etrafında ufkî halka tutup; bir daire olarak tesbihat ediyorlardı. (Sözler) | |Dağları vecde getirip birer muazzam ''fonoğraf'' misillü ve birer insan gibi bir serzâkirin etrafında ufkî halka tutup; bir daire olarak tesbihat ediyorlardı. (Sözler) | ||
|- | |||
|Forma (Kitap) | |||
|Fransızca (Format kelimesinden) | |||
|Aynen öyle de bu kâinat kitab-ı kebiri ki bir tek sahifesi olan zemin yüzünde ve bir tek ''forması'' olan baharda, üç yüz bin ayrı ayrı kitaplar hükmündeki üç yüz bin nebatî ve hayvanî taifeleri beraber, birbiri içinde, yanlışsız, hatasız, karıştırmayarak, şaşırmayarak... (Sözler) | |||
|- | |||
|Forma (Üniforma) | |||
|Fransızca (Uniforme kelimesinden) | |||
|...her bir bayram gününde resmigeçit için “''Formalarınızı'' takıp nişanlarınızı asınız!” emrine karşı ordugâh, serâser rengârenk çiçek açmış müzeyyen bir bahçeyi temsil ettiği misillü;... (Sözler) | |||
|- | |||
|Formül | |||
|Fransızca | |||
|Garb’ın çürümüş, kokmuş, tefessüh etmiş, bâtıl ''formül''leriyle mi? (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Fotoğraf | |Fotoğraf | ||
198. satır: | 300. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Sen anlaşılıyor ki bir parça ''Frengî'' okumuşsun, bu İslâm yazılarını okuyamıyorsun hem de bilenden sormuyorsun. (Sözler) | |Sen anlaşılıyor ki bir parça ''Frengî'' okumuşsun, bu İslâm yazılarını okuyamıyorsun hem de bilenden sormuyorsun. (Sözler) | ||
|- | |||
|Garaj | |||
|Fransızca | |||
|Ankara Maarif Dairesi iki milyon zararla hem yine Ankara’da otomobil ''garajı'' binası, aynı vakitte İzmir’de ehemmiyetli fabrika hem aynı vakitte Adana’da büyük bir binanın tamamen yandığını işittiğim vakit,... (Emirdağ-1) | |||
|- | |- | ||
|Garnizon | |Garnizon | ||
210. satır: | 316. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|...size söylememiştim, ona da bakınız, fakat ''gazete'' gibi okumayınız. (Mektubat) | |...size söylememiştim, ona da bakınız, fakat ''gazete'' gibi okumayınız. (Mektubat) | ||
|- | |||
|Grafik | |||
|Fransızca | |||
|Nur talebelerinin faaliyeti bu sergide harita ve fotoğraflarla ve ''grafikle'' izah edildi. (Tarihçe-i Hayat) | |||
|- | |- | ||
|Granit | |Granit | ||
218. satır: | 328. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Garib ve bana pek çok ağır gelen ve üç günde bir bardak ayran ve bir bardak sütten başka birşey yedirmeyen ''grip'' hastalığının üçüncü gününde, füc'eten hatırıma ihtar edildi. (Tarihçe-i Hayat) | |Garib ve bana pek çok ağır gelen ve üç günde bir bardak ayran ve bir bardak sütten başka birşey yedirmeyen ''grip'' hastalığının üçüncü gününde, füc'eten hatırıma ihtar edildi. (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |||
|Gübre | |||
|Yunanca | |||
|...hattâ ''gübre''leri mezruatın erzakı ve insanların mahrukatı hükmünde olup, ... (Latif Nükteler) | |||
|- | |- | ||
|Halüsinasyon/hallüsinasyon | |Halüsinasyon/hallüsinasyon | ||
257. satır: | 371. satır: | ||
|İstasyon | |İstasyon | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Bir günlük mesafede bir istasyon vardır. (Sözler) | |Bir günlük mesafede bir ''istasyon'' vardır. (Sözler) | ||
|- | |- | ||
|İstatistik | |İstatistik | ||
269. satır: | 383. satır: | ||
|Jön | |Jön | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Jön Türkler şöyledirler, böyledirler. Bizi de zarardîde edecekler. (Münazarat) | |''Jön'' Türkler şöyledirler, böyledirler. Bizi de zarardîde edecekler. (Münazarat) | ||
|- | |||
|Jurnal | |||
|Fransızca | |||
|Benim aldığım bir habere göre ve çok emarelerle gizli münafıkların yalan ''jurnalleri'' ve desiseleriyle... (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Kamyon | |Kamyon | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|''Kamyon'' yokuşları tırmanıyordu. (Kastamonu) | |''Kamyon'' yokuşları tırmanıyordu. (Kastamonu) | ||
|- | |||
|Kanca | |||
|İtalyanca | |||
|... evkat-ı hamsede rükû ve sücud ''kanca''sıyla gururun hortumunu bük... (Mesnevi-i N.) | |||
|- | |- | ||
|Kangren | |Kangren | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Hem mesela, ''kangren'' olmuş ve kesilmesi lâzım gelen bir parmağın kesilmesi hayırdır, iyidir; halbuki zahiren bir şerdir. (Mektubat) | |Hem mesela, ''kangren'' olmuş ve kesilmesi lâzım gelen bir parmağın kesilmesi hayırdır, iyidir; halbuki zahiren bir şerdir. (Mektubat) | ||
|- | |||
|Kaptan | |||
|Venedikçe/İtalyanca | |||
|''Kaptan' dahi eğer seni bu halde görse, ya divanedir diye seni tardedecek. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Karakter | |Karakter | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Bu âyet-i kerime, "Üstad"ın ''karakter'' ve şahsiyetini tahlil hususunda bize nurdan bir rehber oluyor... (Tarihçe-i Hayat) | |Bu âyet-i kerime, "Üstad"ın ''karakter'' ve şahsiyetini tahlil hususunda bize nurdan bir rehber oluyor... (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |||
|Karavana | |||
|İtalyanca (Aslı Farsça (kervan)) | |||
|Kazan kaynatır, ''karavanayı'' yıkar, getirir. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Karbon | |Karbon | ||
310. satır: | 440. satır: | ||
|Yunanca | |Yunanca | ||
|Şübhesiz gayet maharetli ve ''kimyager'' ve hakîm bir eczacıyı gösterir. (Asa-yı Musa) | |Şübhesiz gayet maharetli ve ''kimyager'' ve hakîm bir eczacıyı gösterir. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Kizvan | |||
|Kürtçe | |||
|O iki semereden birisi, kürtçe "''kizvan''" denilen 'Menengiç' hâs semeresidir. (Mesnevi N. (Badıllı)) | |||
|- | |||
|Komisyon | |||
|Fransızca | |||
|Binaenaleyh mühim bir maksat için tesis edilen Dârülhikmeti’l-İslâmiyeyi, şimdiki âdi bir ''komisyon'' derecesinden çıkarıp... (Sünuhat) | |||
|- | |- | ||
|Komite | |Komite | ||
326. satır: | 464. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Nasılki meselâ Amerika'da, bütün milletler umumî bir ''kongreye'' davet edilse, her millet büyük gemisine biner, oraya gider. (Mektubat) | |Nasılki meselâ Amerika'da, bütün milletler umumî bir ''kongreye'' davet edilse, her millet büyük gemisine biner, oraya gider. (Mektubat) | ||
|- | |||
|Konserve | |||
|Fransızca | |||
|...ve memeler denilen ''konserve'' paketleriyle doldurup kış âhirinde erzakları biten muhtaç zîhayatlara yetiştiren bir Rezzak-ı Rahîm’in işleri olduğunu... (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Kontrol | |Kontrol | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Güya o nefsin fevkinde onun bütün ahvalini ''kontrol'' eden kimse yoktur. (Mesnevi-i Nuriye) | |Güya o nefsin fevkinde onun bütün ahvalini ''kontrol'' eden kimse yoktur. (Mesnevi-i Nuriye) | ||
|- | |||
|Koridor | |||
|Fransızca | |||
|''Koridor''larda büyük bir kalabalık göze çarpıyordu. (Tarihçe) | |||
|- | |||
|Kroki | |||
|Fransızca | |||
|Nazirsiz şuleleriyle asr-ı hazırı ihya ve tenvir ve istikbalin ''krokisini'' bihakkın tanzim ve tahkim eden Nurlar, ile’l-ebed pâyidar olsun. (Barla L.) | |||
|- | |- | ||
|Kozmoğrafya | |Kozmoğrafya | ||
346. satır: | 496. satır: | ||
|Yunanca | |Yunanca | ||
|Bir su destisi ve bir ''kupa'', küçük bir gaz ocağı ve bir çinko çanak, sade basit bir yatak. (Konferans) | |Bir su destisi ve bir ''kupa'', küçük bir gaz ocağı ve bir çinko çanak, sade basit bir yatak. (Konferans) | ||
|- | |||
|Kuruş | |||
|Almanca | |||
|Eğer yüz ''kuruş'' bir gündelik ile çalışsan sonra biri gelse, dese ki:... (Sözler) | |||
|- | |||
|Kutu | |||
|Yunanca | |||
|Hem hiç mümkün müdür ki bir ''kutu'' kadar bir makine bütün bir âlemi içine aldığı halde, tesadüfî veyahut abes bir iş içinde bulunsun? (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Lamba | |Lamba | ||
354. satır: | 512. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Gerçi o tarihte, dini dünyadan tefrik ile dinde ikraha ve icbara ve mücahede-i diniyeye ve din için silâhla cihada muarız olan hürriyet-i vicdan, hükûmetlerde bir kanun-u esasî, bir düstur-u siyasî oluyor ve hükûmet ''lâik'' cumhuriyete döner. (Asa-yı Musa) | |Gerçi o tarihte, dini dünyadan tefrik ile dinde ikraha ve icbara ve mücahede-i diniyeye ve din için silâhla cihada muarız olan hürriyet-i vicdan, hükûmetlerde bir kanun-u esasî, bir düstur-u siyasî oluyor ve hükûmet ''lâik'' cumhuriyete döner. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Lastik | |||
|Fransızca | |||
|...''lastik'li bir kanunun 163’üncü maddesi sahte bir maskedir. (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Lav | |Lav | ||
362. satır: | 524. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Karşısındaki ''lise'' mektebinin büyük kızları, onun avlusunda gülerek raksediyorlardı. (Asa-yı Musa) | |Karşısındaki ''lise'' mektebinin büyük kızları, onun avlusunda gülerek raksediyorlardı. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Loca | |||
|Fransızca | |||
|Şimdi iki dost var. Beraber o ziyafete giderler. Bir ''locada'', bir sofrada oturuyorlar. (Sözler) | |||
|- | |||
|Lokal | |||
|Fransızca | |||
|Bunların derneği yoktur, ''lokal''i yoktur, yeri yoktur, yurdu yoktur, partisi patırtısı, nutku, âlâyişi nümayişi yoktur. (Tarihçe) | |||
|- | |||
|Lüks | |||
|Fransızca | |||
|Diğeri de ''lüks''lerini, zenginliklerini, rütbe ve mevkilerini ... (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Madalya | |Madalya | ||
378. satır: | 552. satır: | ||
|Kürtçe | |Kürtçe | ||
|Aziz ''mamo''! {*: Kürdçe "Amcacığım" demektir.} (Barla L.) | |Aziz ''mamo''! {*: Kürdçe "Amcacığım" demektir.} (Barla L.) | ||
|- | |||
|Mancınık | |||
|(Arapça üzerinden) Eski Yunanca | |||
|Zira yüksek kalelerin muhkem burçlarından atılan ''mancınıklar'' ve işaret fişeklerine benzeyen şu hâdisat-ı necmiye, bu recm-i şeytana ne kadar enseb düştüğü bedaheten anlaşılır. (Sözler) | |||
|- | |||
|Masa | |||
|İtalyanca | |||
|Tosya kasabasından imdada gelmiş gibi aynı vakitte yaldızlı ciltleriyle ''masa'' üzerinde dururken, ... (Kastamonu L) | |||
|- | |- | ||
|Manyetizma | |Manyetizma | ||
390. satır: | 572. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Komünistliğin, anarşistliğin, ''masonluğun'' kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) | |Komünistliğin, anarşistliğin, ''masonluğun'' kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Materyalizm | |||
|Fransızca | |||
|... yirminci asırdaki insanlara rehber olup dalaletten ve ''materyalizm''in, maddiyyunluğun ve tabiat-perestliğin sürüklediği sefahet ve koyu fikir karanlığından kurtaran... (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Medyum | |Medyum | ||
398. satır: | 584. satır: | ||
|Kürtçe | |Kürtçe | ||
|Bu kudsî hediyeniz bu şehre girdiği aynı zamanda, daha biz haber almadan, memleketimizde talebeler bir kitaba başladığı zaman, Kürdçe ''meftîhane'' namında bir ziyafet verdiklerine tam bir misal olarak,... (Kastamonu L.) | |Bu kudsî hediyeniz bu şehre girdiği aynı zamanda, daha biz haber almadan, memleketimizde talebeler bir kitaba başladığı zaman, Kürdçe ''meftîhane'' namında bir ziyafet verdiklerine tam bir misal olarak,... (Kastamonu L.) | ||
|- | |||
|Mendil | |||
|(Arapça üzerinden) Eski Yunanca | |||
|Elbette bir padişahın hediyesinin kabı veya hediyeye sarılan ''mendil'' veyahut hediye eline verilip getiren nefer, o padişahın saltanatına şerik olamazlar. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Metod | |Metod | ||
442. satır: | 632. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve ''objektif'' bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | |Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve ''objektif'' bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |||
|Ofis | |||
|Fransızca | |||
|Yalnız, hükûmetin asker için ''ofislerde'' cem’ettiği erzakı askerlere taşıttırdığı, temizlettirdiği, öğüttürdüğü, pişirttirdiği gibi Cenab-ı Hak da hayat için lâzım olan levazımatı, küre-i arz ''ofisinde'' yaratıp cem’ettikten sonra, o erzakın toplanmasını ve sair ahvalini insana yaptırır ki insana bir meşguliyet, bir eğlence olsun ve atalet, betalet azabından kurtulsun. (Mesnevi-i Nuriye) | |||
|- | |- | ||
|Oksijen | |Oksijen | ||
450. satır: | 644. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Risale-i Nur'da müstesna bir edebiyat ve belâgat ve îcaz; nazirsiz, cazib ve ''orijinal'' bir üslûb vardır. (Sözler) | |Risale-i Nur'da müstesna bir edebiyat ve belâgat ve îcaz; nazirsiz, cazib ve ''orijinal'' bir üslûb vardır. (Sözler) | ||
|- | |||
|Otel | |||
|Fransızca | |||
|...bir buçuk ay kadar Yıldız ''Otelinde'' ikamet etti. (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Otomobil | |Otomobil | ||
455. satır: | 653. satır: | ||
|Yukarıdan inmiş aynı asansörler gibi muhtelif tarzlarda bazı tayyare, bazı ''otomobil'', bazı zenbil gibi şeyler görünüyor. (Sözler) | |Yukarıdan inmiş aynı asansörler gibi muhtelif tarzlarda bazı tayyare, bazı ''otomobil'', bazı zenbil gibi şeyler görünüyor. (Sözler) | ||
|- | |- | ||
|Örnek (Örneğin geçmiyor) | |Örnek (Örneğin kelimesi Risalelerde geçmiyor) | ||
|Ermenice | |Ermenice | ||
|Cenab-ı Hak o nüvede pek çok âlemlerin ''örneklerini'' dercetmiştir. (Mesnevi-i Nuriye) | |Cenab-ı Hak o nüvede pek çok âlemlerin ''örneklerini'' dercetmiştir. (Mesnevi-i Nuriye) | ||
|- | |||
|Palavra | |||
|Ladino (Yahudi İspanyolcası) | |||
|...artık modası geçmiş olan ''palavralarla'' bu kıymeti küçümsemek isteyen güruh. (Tarihçe) | |||
|- | |||
|Palaska | |||
|Macarca | |||
|Mesela, nasıl mîrîye mahsus tek bir ''palaska'' veyahut bir tek düğmeye mâlik olmak için onları yapan bütün fabrikalara mâlik olmak lâzımdır ki onlara hakiki mâlik olsun. (Sözler) | |||
|- | |||
|Palto | |||
|Fransızca | |||
|Evet, bir padişah bir çobana, çobanlara mahsus bir abâ, bir ''palto'' ve kelbine de bir kemik verirse “Padişah iyi yapmadı.” diye kimse itiraz edemez. (İşaratül İcaz) | |||
|- | |||
|Pantolon | |||
|Fransızca | |||
|Üç dört defada daima mağlup olup fakir haliyle beraber kırk lira ve sakosunu ve ''pantolon''unu kumara verdi, daha aklı başına gelmedi. (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Papa | |Papa | ||
470. satır: | 684. satır: | ||
|Yunanca | |Yunanca | ||
|...o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi'nin ''başpapazı'' tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. (Mektubat) | |...o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi'nin ''başpapazı'' tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. (Mektubat) | ||
|- | |||
|Paraşüt | |||
|Fransızca | |||
|...dinsizlik cereyanlarına karşı semavî ''paraşüt''lerle muharebe ve mücadele eden o hükûmet... (Kastamonu L.) | |||
|- | |- | ||
|Paravan(a) | |Paravan(a) | ||
486. satır: | 704. satır: | ||
|İtalyanca | |İtalyanca | ||
|(Bedîüzzaman'ın, Rusya esaretinden firar edip Almanya yolu ile Sofya'ya geldiği zaman, Sofya Ateşemiliterliği tarafından verilen ''pasaportudur''.) (Tarihçe-i Hayat) | |(Bedîüzzaman'ın, Rusya esaretinden firar edip Almanya yolu ile Sofya'ya geldiği zaman, Sofya Ateşemiliterliği tarafından verilen ''pasaportudur''.) (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |||
|Patiska | |||
|Fransızca | |||
|Zerre gibi bir afyon büzrü, bir dirhem gibi bir zerdali nüvatı, bir kavun çekirdeği, nasıl çuhadan daha güzel dokunmuş yapraklar, ''patiskadan'' daha beyaz ve sarı çiçekler, şekerlemeden daha tatlı ve köftelerden ve konserve kutularından daha latîf, daha leziz, daha şirin meyveleri hazine-i rahmetten getiriyorlar, bize takdim ediyorlar. (Sözler) | |||
|- | |||
|Patrik | |||
|(Arapça üzerinden) Yunanca | |||
|Bütün tarihimizde, her fırsatta, en korkunç ve amansız düşmanlığını ispat eden Fener ''Patrik''leri, ... (Tarihçe-i Hayat) | |||
|- | |||
|Paydos | |||
|Yunanca (Kesin değildir) | |||
|Ve mütemadiyen hikmetle yazar ve ''paydos'' ile bozar tahtasına ve mahv ve ispat levhasına ve haşir ve kıyamet suretine çevirir. (Şualar) | |||
|- | |- | ||
|Payton (bkz. Fayton) | |Payton (bkz. Fayton) | ||
494. satır: | 724. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur, hem nazirsiz bir sosyolog (içtimaiyatçı) ve bir psikolog (ruhiyatçı) ve bir ''pedagogdur'' (terbiyeci), hem daima hakikat terennüm etmiş ve eden, yüksek ve emsalsiz ve dâhî bir müellif ve edibdir. (Sözler) | |Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur, hem nazirsiz bir sosyolog (içtimaiyatçı) ve bir psikolog (ruhiyatçı) ve bir ''pedagogdur'' (terbiyeci), hem daima hakikat terennüm etmiş ve eden, yüksek ve emsalsiz ve dâhî bir müellif ve edibdir. (Sözler) | ||
|- | |||
|Piyango | |||
|İtalyanca | |||
|Bir kısmı da darağaçlarını basamak yapıp o duvarın arkasındaki ''piyango'' dairesine girdiklerini... (Asa-yı Musa) | |||
|- | |- | ||
|Plak | |Plak | ||
506. satır: | 740. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|"Bu alçaklar bizi göz hapsine alıp sıkıyorlar" diye ''polislere'' şekva ediyorlar. (Lemalar) | |"Bu alçaklar bizi göz hapsine alıp sıkıyorlar" diye ''polislere'' şekva ediyorlar. (Lemalar) | ||
|- | |||
|Politika | |||
|Fransızca | |||
|Madem bu ittifaksızlıktan gelen zafiyet ve kuvvetsizlik sebebiyle ecnebinin ''politika''sına ve ehemmiyetsiz muvakkat yardımlarına karşı bu acib manevî rüşvetler veriliyor. (Emirdağ 2) | |||
|- | |- | ||
|Posta | |Posta | ||
546. satır: | 784. satır: | ||
| | | | ||
| | | | ||
|- | |||
|Pusula | |||
|İtalyanca | |||
|هُوَ nin anahtarı ile ve ''pusula''sıyla fikren seyahat ettiğim hava unsurunda,... (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Radyo | |Radyo | ||
562. satır: | 804. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını ''rasyonel'' ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | |Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını ''rasyonel'' ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |||
|Rejim | |||
|Fransızca | |||
|Hazret-i Mehdi’nin cemiyet-i nuraniyesi, Süfyan komitesinin tahribatçı ''rejim''-i bid’akâranesini tamir edecek, sünnet-i seniyeyi ihya edecek; (Tarihçe-i Hayat) | |||
|- | |||
|Rektör | |||
|Fransızca/Almanca | |||
|...Üniversite ''Rektör''ü Şeyh Bahît gibi müdakkik âlimler ... (Tarihçe-i Hayat) | |||
|- | |||
|Rol | |||
|Fransızca | |||
|Beşerin şimdiki seyyiat-âlûd hırçın ruhunda, mütebessim küçük cenazeler olan suretlerin ''rolü'' ehemmiyetlidir. (Mektubat) | |||
|- | |- | ||
|Roman | |Roman | ||
570. satır: | 824. satır: | ||
|İngilizce | |İngilizce | ||
|Değil elimize bıçak, belki mavzer ve ''rovelver'' de verilse, hem emir de verilse, biz bu bîçare ve bizim gibi musibetzede arkadaşlarımıza dokunmayacağız. (Sözler) | |Değil elimize bıçak, belki mavzer ve ''rovelver'' de verilse, hem emir de verilse, biz bu bîçare ve bizim gibi musibetzede arkadaşlarımıza dokunmayacağız. (Sözler) | ||
|- | |||
|Röntgen | |||
|Fransızca | |||
|Şu camid güneş, şu âciz insan, şu şuursuz ''röntgen'' şuâı gibi zînurlar;... (Mektubat) | |||
|- | |||
|Sako | |||
|Fransızca | |||
|Şu üstümdeki ''sakoyu'', yedi sene evvel, eski olarak almıştım. (Mektubat) | |||
|- | |||
|Salon | |||
|Fransızca | |||
|Dünyası ne kadar fena ve sıkıntılı olsa da dünyasını, cennetin intizar ''salonu'' hükmünde gördüğü için hoş görür, tahammül eder, sabır içinde şükreder. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Santral | |Santral | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, ''santralları'', âhize ve nâkileleri... (Sözler) | |...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, ''santralları'', âhize ve nâkileleri... (Sözler) | ||
|- | |||
|Santrifüj/Santrafüj | |||
|Fransızca/İngilizce | |||
|Kıraç ve kumlu yerlerden suları çıkartan ''santrifüj'' âleti {{Arabi|اَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ}} âyetiyle işaret edilen Hazret-i Musa’nın (as) asâsından ders almıştır.(Sözler) | |||
|- | |||
|Sınır | |||
|Yunanca | |||
|Onun nuru, Kur’an’ın nuru, Allah’ın nuru vatan ''sınır''larını da aştı. (Tarihçe-i H.) | |||
|- | |- | ||
|Sigara | |Sigara | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Ve o sigara kâğıdı gibi ince nâzenin yapraklar, birer a'zâ-yı İbrahim (A.S.) gibi ateş saçan hararete karşı يَا نَارُ كُون۪ى بَرْدًا وَسَلَامًا âyetini okuyorlar. (Sözler) | |Ve o ''sigara'' kâğıdı gibi ince nâzenin yapraklar, birer a'zâ-yı İbrahim (A.S.) gibi ateş saçan hararete karşı {{Arabi|يَا نَارُ كُون۪ى بَرْدًا وَسَلَامًا}} âyetini okuyorlar. (Sözler) | ||
|- | |- | ||
|Sinema, Sinematoğraf | |Sinema, Sinematoğraf | ||
586. satır: | 860. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Tahrib-i medeniyet, deniyet-i hazıra sureti değişecek, ''sistemi'' bozulacak; zuhur edecek o vakit,... (Sözler) | |Tahrib-i medeniyet, deniyet-i hazıra sureti değişecek, ''sistemi'' bozulacak; zuhur edecek o vakit,... (Sözler) | ||
|- | |||
|Skolastik | |||
|Fransızca | |||
|Beni, ''skolastik'' bataklığı içinde saplanmış bir medrese hocası zannediyorlar. (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Soba | |Soba | ||
601. satır: | 879. satır: | ||
|Sübjektif | |Sübjektif | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Risale-i Nur 'sübjektif' nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | |Risale-i Nur ''sübjektif'' nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) | ||
|- | |- | ||
|Sulfato | |Sulfato | ||
610. satır: | 888. satır: | ||
|Kürtçe | |Kürtçe | ||
|...her lisandan meylü'l-mübalağa ile çok hayalâtı kendine toplar, ''şape'' gibi büyür. (Muhakemat) | |...her lisandan meylü'l-mübalağa ile çok hayalâtı kendine toplar, ''şape'' gibi büyür. (Muhakemat) | ||
|- | |||
|Şarlatan | |||
|Fransızca | |||
|Böyle ''şarlatanların'' inkârları, hiç hükmündedir. (Muhakemat) | |||
|- | |||
|Şef | |||
|Fransızca | |||
|...''şef''in gözüne girebilmek, terfi-i makam edebilmek gibi süflî hırslarla yanıp kavrulanlar için ise bulunmaz bir fırsat olmuştur. (Tarihçe) | |||
|- | |- | ||
|Şifre | |Şifre | ||
622. satır: | 908. satır: | ||
|İspanyolca | |İspanyolca | ||
|Bir ihtiyar hocaya, ''tango'' bir kadın libası giydirilmediği gibi.. (Mektubat) | |Bir ihtiyar hocaya, ''tango'' bir kadın libası giydirilmediği gibi.. (Mektubat) | ||
|- | |||
|Tavla | |||
|(Farsça/Arapça üzerinden) Yunanca | |||
|...o vakit midenin ''tavla''sına ve fabrikasına bir kapıcı derekesine iner, sukut eder. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Telefon | |Telefon | ||
634. satır: | 924. satır: | ||
|İngilizce/Fransızca | |İngilizce/Fransızca | ||
|...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, ''telgrafların'', radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri... (Sözler) | |...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, ''telgrafların'', radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri... (Sözler) | ||
|- | |||
|Temel | |||
|Yunanca | |||
|Hem muvakkat, ''temel''siz misafirhaneleridir. (Sözler) | |||
|- | |- | ||
|Tentene (Dantel[a]'dan) | |Tentene (Dantel[a]'dan) | ||
654. satır: | 948. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|...mikroptan gergedana, sinekten simurga kuşuna, bir çiçekli nebattan milyarlar, ''trilyonlarla'' çiçekler açan bahar çiçeğine kadar,... (Asa-yı Musa) | |...mikroptan gergedana, sinekten simurga kuşuna, bir çiçekli nebattan milyarlar, ''trilyonlarla'' çiçekler açan bahar çiçeğine kadar,... (Asa-yı Musa) | ||
|- | |||
|Tuvalet | |||
|Fransızca | |||
|Arz, sema güzellik müsabakasına girmek için lâzım gelen ''tuvaletleri'' yapıp hazırlıklarda bulundukları zaman arz, kış mevsiminde kardan mamul beyaz elbiselerini giyer. (İşaratül İ'caz) | |||
|- | |- | ||
|Tünel | |Tünel | ||
662. satır: | 960. satır: | ||
|Fransızca | |Fransızca | ||
|Nurs köyü ve Nursî lakabımla ve Nurlarla münasebetdar ''üniversite'' mektebinin pek gayretli bir Nurcusu... (Emirdağ-1 L.) | |Nurs köyü ve Nursî lakabımla ve Nurlarla münasebetdar ''üniversite'' mektebinin pek gayretli bir Nurcusu... (Emirdağ-1 L.) | ||
|- | |||
|Vagon | |||
|İngilizce | |||
|...ve erzak getiren bir şimendifer ve yüzündeki bahar mevsimini bir '''vagon''' tarzında yüz bin nevi taamlarla... (Şualar) | |||
|- | |||
|Vapur | |||
|Fransızca | |||
|...o zaman İnebolu’nun meşhur ulemasından Hacı Ziya ve diğer ulema arasında ''vapur''a teşyi edildiği sırada... (Kastamonu L.) | |||
|- | |- | ||
|Volkan | |Volkan |
12.11, 17 Temmuz 2024 tarihindeki hâli
Toplam 240 adet (+ iki adet bkz. kelimesi)
- Liste Türkçe kökenli kelimeleri içermez
- Listede özel isimler yoktur
- Birden fazla varyasyonu olanlar (diktatör/diktatorya, Purutluk/Protestanlık) tek kelime sayılmıştır
Kelime | Dil Kökeni | Örnek Cümle |
---|---|---|
Abluka | İtalyanca | Ve vahşetle abluka edilmiş sükûn ve sükûnet içinde bütün mahlukata ecnebi nazarıyla bakıyor. (İşarat-ül İ'caz) |
Abone | Fransızca | Yalnız iki yüze yakın aboneler bulunsa birisi tabedilse hem fiyatını çıkarabilir hem başka risalelerin de tabına medar olabilir. (Barla L.) |
Ahtapot | Yunanca | Millet haklarını çiğneyip milyonların sırtından ahtapotlar gibi geçinmeyi şiar edinenler için korkulacak bir haldir bu. (Tarihçe-i H.) |
Ajans | Fransızca | Meselenin iyice anlaşılması için evvela Konya’daki sözlerimi bir kere daha ve o günkü Anadolu Ajansında neşredildiği gibi tekrar etmek isterim. (Emirdağ L. 2) |
Aktris | Fransızca | Güneşi gösterirse, sarı saçlı güzel bir aktrisi kàrie ihtar eder. (Sözler) |
Anahtar | Yunanca | Sonra o mütefekkir yolcu her sahifeyi okudukça saadet anahtarı olan imanı kuvvetlenip ve manevî terakkiyatın miftahı olan marifeti ziyadeleşip ve bütün kemalâtın esası ve madeni olan iman-ı billah hakikatı bir derece daha inkişaf edip... (7. Şua) |
Anarşi, Anarşist | Fransızca | Komünistliğin, anarşistliğin, masonluğun kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) |
Angarya | Yunanca | Devletin angaryasını çekiyorum. (Sözler) |
Anglikan | İngilizce | ...o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi'nin başpapazı tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. (Mektubat) |
Ansiklopedi | Fransızca | "Kur'anın ahlâkî ve medenî kaideleri ihtiva eden âyetleri, İslâmiyet'in muhteşem bünyanında altın bir kordon gibi işlenmiştir." (İngilizce Cembres Ansiklopedisi) (Nur Çeşmesi) |
Antika | Fransızca | ...mu'ciznüma bir padişahın antika san'atlarını teşkil ve teşhir ediyorlar. (Sözler) |
Apartman | Fransızca | ...bu kâinatı bir muntazam şehir, bir mükemmel apartman ve misafirhane, bir mu'cizatlı kitab ve Kur'an hükmüne getirip...
(Şualar) |
Asansör | Fransızca | Yukarıdan inmiş aynı asansörler gibi muhtelif tarzlarda bazı tayyare, bazı otomobil, bazı zenbil gibi şeyler görünüyor. (Sözler) |
Ataşemiliter | Fransızca | (Bedîüzzaman'ın, Rusya esaretinden firar edip Almanya yolu ile Sofya'ya geldiği zaman, Sofya Ateşemiliterliği tarafından verilen pasaportudur.) (Tarihçe-i Hayat) |
Atom | İngilizce/Fransızca | Zâten bu zamanda, en geniş daire-i zeminde, en dehşetli ve küllî bir hücumda tecavüz eden dalalet ordularına karşı böyle kudsî bir ders, bu suretle atom bombası gibi inşâallah tesirini göstermeğe bir işarettir. (Şualar) |
Avukat | İtalyanca | Demek, avukat tutmak isteyen onu elde etse yeter. (Asa-yı Musa) |
Avzen | Kürtçe | Bir fenni esas tutup sair malûmatını avzen {Haşiye: Kürdçedir.} ve zenav gibi yapmaktır. (Muhakemat) |
Azot | Fransızca | Yani müvellidü'l-mâ, müvellidü'l-humuza, karbon, azotun intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber,... (Asa-yı Musa) |
Balina | İtalyanca | Mesela, iğne gibi bir balık, balina balığı gibi o mahiyet-i mücerredeye mâliktir. (Sözler) |
Balkon | Fransızca | Ve o sarayın yüksek balkonları ve pencerelerinden çeşitli asansör gibi zenbiller sarkıtılmış idi. (Mesnevi (Badıllı)) |
Balon | Fransızca | Biz birdenbire şimendifer ve balon gibi mebadiye bineceğiz, geçeceğiz. (Tarihçe-i Hayat) |
Banka | Fransızca/İtalyanca | "Kavga kapısını kapamak için banka kapısını kapayınız" diyerek insanlara ferman eder. (Sözler) |
Barometre | Fransızca | Mizan tarz-ı nazardır, bakmak barometredir (Sözler) |
Batarya | Fransızca | Risale-i Nur âhize ve nâkile ile mücehhez bir radyo-yu Kur'aniyedir ki; onun tel ve lâmbaları, âyine; tel ve bataryaları hükmündeki satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârane ve îcazdarane bastedilmiştir ki;... (Emirdağ-1) |
Biber | Yunanca | Ona mukabil Süleyman –bildiğime göre– birkaç defa patlıcan, biber, kavun gibi sebzeler hediye edip ona göndermekle beraber, ... (Barla L.) |
Bilanço | İtalyanca | Elbette o envaın muntazam ve mükemmel fertleri ve âlemin küçük misal-i musağğarları ve enva-ı kâinatın bilançoları ve kitab-ı âlemin küçücük fihristeleri hükmünde olan cüz'î fertleri, bilbedahe onun kabza-i rububiyetinde ve icadındadır ve tedvir ve terbiyesindedir. (Sözler) |
Bilet | İtalyanca | Sana müjde! Milyonlar altın bileti sana çıkmış, gel al. (Asa-yı Musa) |
Bolşevik | Rusça | Bir tek gayem vardır: O da mezara yaklaştığım bu zamanda, İslâm memleketi olan bu vatanda Bolşevik baykuşlarının seslerini işitiyoruz. (Şualar) |
Bomba | İtalyanca | Zâten bu zamanda, en geniş daire-i zeminde, en dehşetli ve küllî bir hücumda tecavüz eden dalalet ordularına karşı böyle kudsî bir ders, bu suretle atom bombası gibi inşâallah tesirini göstermeğe bir işarettir. (Şualar) |
Boykot, Boykotaj | İngilizce | Siz, Avusturya'ya güya boykot yapıyorsunuz, hem onun gönderdiği kalpakları giyiyorsunuz. (Tarihçe-i Hayat) |
Bulağ | Kürtçe | Bir bulâğ {(*) Bulağ, Kürdçede "pınar" demektir. -Naşir-} başı çok zaman taaffün ve tesemmüm etmiş, içine çok pislik düşmüş. (Asar-ı Bediiyye) |
Burjuva | Fransızca | Bu hal ise, -şimdiki tabir ile- burjuvaların müstebidane tahakkümleri içinde hoş görünebilir. (Lemalar) |
Çar | Rusça | Evet tanıdım. Nikola Nikolaviç, Çar'ın dayısıdır. Kafkas cephesi başkumandanıdır. (Şualar) |
Çeleçepe | Kürtçe | Hem de garazın mesîlinde ve kasdın mecrasında teferruk etmemek için sedad etmek, çeleçepe {1: Bu kelime Kürdçedir.} temayül etmemektir. (Muhakemat) |
Çinko | İtalyanca | Bir su destisi ve bir kupa, küçük bir gaz ocağı ve bir çinko çanak, sade basit bir yatak. (Konferans) |
Çiznök | Kürtçe | Herbir hayalde bu çiznök gibi bir dane-i hakikat bulunmak şarttır... (Muhakemat) |
Dans | Fransızca | İşte dans ve tiyatro gibi o zamanın lehviyatları ve kebairleri ve bid'aları birer cazibedarlık ile pervane gibi nefisperestleri etrafına toplar, sersem eder. (Şualar) |
Dekan | Almanca | Sind Üniversitesinin kıymetli Dekanı Ali Ekber Şah’ın Ankara’daki bir Nur talebesine yazdığı mektup (Tarihçe-i H.) |
Demet | Yunanca | ...neticede hepsinden bir deste, bir demet yapmaya karar verdiği gibi; (Barla L.) |
Demokrasi, Demokrat | Fransızca | ...işimizi, gücümüzü ayaklar altında bırakmak ve bîçare evlâd ü iyalimizi perişan edip ağlatmak hangi demokrasi kanunlarıyla, hangi yeminli ve yüminli âdil hâkimlerin vicdanî ve âdilane kararlarıyla kabil-i te'liftir? (Şualar) |
Depo | Fransızca | Hem mesela, nasılki gayet mükemmel binbir çeşit erzak etrafından celbedip içinde muntazaman istif ve ihzar edilmiş depo ve iaşe anbarı ve dükkân, şeksiz bir fevkalâde iaşe ve erzak mâlikini ve sahibini ve memurunu bildirir. (Asa-yı Musa) |
Diktatorya/Diktatör | Fransızca | 14 Mayıs seçimleriyle çeyrek asrın diktatoryası zîr ü zeber edilip, çatır çatır yıkılırken ... (Tarihçe) / Diktatörler ve şefler idaresinde memleketin dinini, imanını, canını, hayatını kasıp kavuran merhametsiz eski devrin farmason kullarının şu can çekişme devrinde... (Tarihçe) |
Direktif | Fransızca | ... idam kasdıyla ve muhakkak surette mahkûm edilmesi direktifiyle hakkında dava açtırılıyor. (Tarihçe-i H.) |
Diritnot | İngilizce | Hem "intizam" sırrıyla, bir çocuk parmağıyla gemi suretindeki oyuncağını çevirdiği gibi, kocaman bir diritnotu da çevirir. (Sözler) |
Doçent | Alamanca | “Kalbe gelen hakikat” gibi tabirleri de şahsî nüfuz temini maksadına delil göstermelerinin manasını da bu ilimle, hukukla meşgul doçentlerden sorarım. (Tarihçe) |
Doktor | Fransızca | ...birden Hazret-i Hızır ve Hakîm-i Lokman gibi bir doktor geldi, tiryak gibi bir macun içirdi. (Asa-yı Musa) |
Düello | İtalyanca | Memleketimiz Avrupa’ya kıyas edilmez. Çünkü orada düello gibi çok şiddetli vasıtalarla açık saçıklık içinde namus bir derece muhafaza edilir. (Lemalar) |
Dümen | İtalyanca | Mesela, azîm bir sefine-i sultaniyede bir hizmetkârın dümencilik ettiğinin gayesi; ... (Sözler) |
Efendi | Yunanca | ...herkes mensub olduğu efendisinin şerefiyle, makamıyla iftihar ettiği gibi,... (Asa-yı Musa) |
Elektrik | İngilizce/Fransızca | Bir hârika şehirde milyonlar elektrik lâmbaları hareket ederek her yeri gezerler, yanmak maddeleri tükenmiyor bir tarzdaki elektrik lâmbaları ve fabrikası, şeksiz, bedahetle elektriği idare eden ve seyyar lâmbaları yapan ve fabrikayı kuran ve iştial maddelerini getiren bir mu'cizekâr ustayı ve fevkalâde kudretli bir elektrikçiyi hayretler ve tebriklerle tanıttırır, yaşasınlar ile sevdirir. (Asa-yı Musa) |
Emperyal | Fransızca | Hem, masum müslümanların kanlarını sömüren ve servetleri tahaccür etmiş millet kanı olan, parazit, tufeylî ve aç gözlü canavar ve barbar emperyalistleri, müstemlekecileri... (Sözler) |
Enerji | Fransızca | Denizli mahkemesi, ehl-i vukuf raporunda: "Evet, Said Nursî'de bir enerji vardır, fakat bu enerjisini, tarîkat veya bir cem'iyet kurmakta sarfetmemiş, Kur'an hakikatlarını beyan ve dine hizmete sarfettiği kanaatına varılmıştır.". (Sözler) |
Engizisyon | Fransızca | Engizisyon zulümlerini çok geride bırakan hâkim bir kuvvetin tazyikatı altında, câni canavarların pek vahşi işkenceleri içinde, (Sırran tenevverat) sırrıyla perde altında Risale-i Nur eserleri gibi eserler neşretmek... (Sözler) |
Enstitü | Fransızca | Ben şahidim ki ben, Kastamonu Gölköy Enstitüsünde okurken bazı muallimler tarafından bize dinsizlik dersi verilmişti. (Şualar) |
Entrika | Fransızca | Sair dünyevî ve siyasî ve entrikalı cem'iyet ve komitelerle münasebetimiz yoktur ve tenezzül etmeyiz. (Şualar) |
Fabrika | İtalyanca/Fransızca | Bir hârika şehirde milyonlar elektrik lâmbaları hareket ederek her yeri gezerler, yanmak maddeleri tükenmiyor bir tarzdaki elektrik lâmbaları ve fabrikası, şeksiz, bedahetle elektriği idare eden ve seyyar lâmbaları yapan ve fabrikayı kuran ve iştial maddelerini getiren bir mu'cizekâr ustayı ve fevkalâde kudretli bir elektrikçiyi hayretler ve tebriklerle tanıttırır, yaşasınlar ile sevdirir. (Asa-yı Musa) |
Fakülte | Fransızca | Teşrin-i sâni 1950'de Ankara Üniversitesi'nde, profesör ve meb'uslarımız ve Pakistan'lı misafirlerimiz ve muhtelif fakülte talebelerinin huzurunda,... (Sözler) |
Fanila | İtalyanca | ... hem sako hem fanila ve pabucunu satmakla maişetini temin eden fakirü’l-hal... (Emirdağ L.) |
Fanteziye | Fransızca | Bundan sonra birden gördü ki sol cihetinden şeytan gibi dessas, ayyaş, aldatıcı bir adam; çok ziynetler, süslü suretler, fanteziyeler, müskirler beraber olduğu halde geldi. (Sözler) |
Farmason | Fransızca | ...komünistlik ve farmasonluğu desteklemiş olur ve ithamlara hakikî hedef olan muzır dinsizlerin türemesine yardım etmiş olur. (Şualar) |
Fayton (veya Payton) | Fransızca | Yedi yaşından on yaşına kadar masum çocuklar, faytonla gezdiğim vakit, beni görünce koşuşup ellerime sarılmalarının hikmeti nedir? diye hayret ediyordum. (Şualar) |
Fener | (Farsça üzerinden) Yunanca | Bir yolcu, güneşin ziyasından gözünü kapıyor, hayaline bakıyor; vehmi, bir yıldız böceği gibi kafa fenerinin ışığıyla dehşetli yolunu tenvir etmek istiyor. (sözler) |
Fırtına | Yunanca | Taklidî bir iman, hususan bu zamandaki dalalet, sapkınlık fırtınaları karşısında çabuk söner. (Sözler) |
Filiz | Yunanca | Çiçekle, çiçekten çıkan semeredeki eser-i sanat ve hikmet; çekirdekle, çekirdekten çıkan filizin eser-i sanat ve nakşından aşağı değildir. (Mesnevi-i N.) |
Filo | Venedikçe | Şimdi ise dünya servetine ve malına ve o servetle filolar teşkil edip, hattâ kırk milyon bir millet, o fil gibi filolarla dörtyüz milyonu esaret altına almış ve ... (Kastamonu L.) |
Fonoğraf | İngilizce/Fransızca | Dağları vecde getirip birer muazzam fonoğraf misillü ve birer insan gibi bir serzâkirin etrafında ufkî halka tutup; bir daire olarak tesbihat ediyorlardı. (Sözler) |
Forma (Kitap) | Fransızca (Format kelimesinden) | Aynen öyle de bu kâinat kitab-ı kebiri ki bir tek sahifesi olan zemin yüzünde ve bir tek forması olan baharda, üç yüz bin ayrı ayrı kitaplar hükmündeki üç yüz bin nebatî ve hayvanî taifeleri beraber, birbiri içinde, yanlışsız, hatasız, karıştırmayarak, şaşırmayarak... (Sözler) |
Forma (Üniforma) | Fransızca (Uniforme kelimesinden) | ...her bir bayram gününde resmigeçit için “Formalarınızı takıp nişanlarınızı asınız!” emrine karşı ordugâh, serâser rengârenk çiçek açmış müzeyyen bir bahçeyi temsil ettiği misillü;... (Sözler) |
Formül | Fransızca | Garb’ın çürümüş, kokmuş, tefessüh etmiş, bâtıl formülleriyle mi? (Tarihçe) |
Fotoğraf | Fransızca | ...her hâdiseyi müteaddid fotoğraflarla alarak muhafaza eden... (Asa-yı Musa) |
Francala | İtalyanca | Bir sene evvel üç francala, bir ramazan yine kâfi gelmişti. (Barla L.) |
Frengi, Frenk, Frengistan | Fransızca | Sen anlaşılıyor ki bir parça Frengî okumuşsun, bu İslâm yazılarını okuyamıyorsun hem de bilenden sormuyorsun. (Sözler) |
Garaj | Fransızca | Ankara Maarif Dairesi iki milyon zararla hem yine Ankara’da otomobil garajı binası, aynı vakitte İzmir’de ehemmiyetli fabrika hem aynı vakitte Adana’da büyük bir binanın tamamen yandığını işittiğim vakit,... (Emirdağ-1) |
Garnizon | Fransızca | ...Sarıkamış taarruzunda, Bitlis'in sukutunda yaralı olduğu halde esir olup senelerce Rus garnizonlarında çile çekmiş,... (Emirdağ-1) |
Gaz | Fransızca | Bir su destisi ve bir kupa, küçük bir gaz ocağı ve bir çinko çanak, sade basit bir yatak. (Konferans) |
Gazete | Fransızca | ...size söylememiştim, ona da bakınız, fakat gazete gibi okumayınız. (Mektubat) |
Grafik | Fransızca | Nur talebelerinin faaliyeti bu sergide harita ve fotoğraflarla ve grafikle izah edildi. (Tarihçe-i Hayat) |
Granit | Fransızca | Evet dağları, taşları, pamuk gibi dağıtacak, demir ve granitleri yağ gibi eritecek derecede olan bu kuvvet-i Kur'aniye dünyayı nur ve saadete gark edecek. (Sözler) |
Grip | Fransızca | Garib ve bana pek çok ağır gelen ve üç günde bir bardak ayran ve bir bardak sütten başka birşey yedirmeyen grip hastalığının üçüncü gününde, füc'eten hatırıma ihtar edildi. (Tarihçe-i Hayat) |
Gübre | Yunanca | ...hattâ gübreleri mezruatın erzakı ve insanların mahrukatı hükmünde olup, ... (Latif Nükteler) |
Halüsinasyon/hallüsinasyon | Fransızca | "Sem u basar cihetinde hallüsinasyon hastalığı ihtimali nazar-ı dikkate alınabilir." demişler. (Şualar) |
Heyula | Yunanca | Çünki esîr maddesi, maddiyyunları boğduran zerrat maddesinden daha latîf ve eski hükemanın saplandığı heyula fihristesinden daha kesif, ihtiyarsız, şuursuz, camid bir maddedir. (Lemalar) |
Hıristiyan | Yunanca | Hıristiyanlık dini ise, kendi hasm-ı galibi, ki medeniyetle fenni, dost ederek, hileli, Kendine mal ederek, o iki silah ile bize galebe çaldı. (Sözler) |
Hidrojen | Fransızca | Ve bunlar gibi çok hakîmane işlerde ve bilhâssa zîhayatta çalıştırılan basit ve camid ve şuursuz müvellidülma' ve müvellidülhumuza (hidrojen-oksijen) gibi iki basit maddeden terekküb eden bu su, yüzbinlerle hikmetli ve şuurlu ve muhtelif hizmetlerde ve san'atlarda istihdam ediliyor. (Asa-yı Musa) |
Hoto | Kürtçe | Ya eyyühel hoto! (Muhakemat) |
İdeal | Fransızca | Malûm ya; her mütefekkirin kendine mahsus bir tefekkür sistemi, fikrî hayatında takib ettiği bir gayesi ve bütün gönlü ile bağlandığı bir ideali vardır. (Tarihçe-i Hayat) |
İdeoloji | Fransızca | ...kanun perdesi altında menfî ideolojilerine, şahsî kin ve ihtiraslarına göre hareket etmişler. (Tarihçe-i Hayat) |
İmparator(luk) | Latince | Karasso ki, Osmanlı İmparatorluğu'nu parçalamak için sinsi ve tertibli bir şekilde çalışan gizli bir teşkilata mensub olup, ortada fevkalâde bir rol oynuyordu. (Tarihçe-i Hayat) |
İspirtizma | Fransızca | İşte eski zaman kâhinleri gibi, şimdi de medyumlar suretinde yine bir nevi kâhinlik Avrupa'da ispirtizmacıların içlerinde baş göstermiş. (Mektubat) |
İstasyon | Fransızca | Bir günlük mesafede bir istasyon vardır. (Sözler) |
İstatistik | Fransızca | Güya kozmoğrafya ilminden ve istatistikçi fenninden bir kemal alıyorsun. (Sözler) |
Jandarma | Fransızca | Bir kadına, bir jandarma elbisesi giydirilmez. (Mektubat) |
Jön | Fransızca | Jön Türkler şöyledirler, böyledirler. Bizi de zarardîde edecekler. (Münazarat) |
Jurnal | Fransızca | Benim aldığım bir habere göre ve çok emarelerle gizli münafıkların yalan jurnalleri ve desiseleriyle... (Şualar) |
Kamyon | Fransızca | Kamyon yokuşları tırmanıyordu. (Kastamonu) |
Kanca | İtalyanca | ... evkat-ı hamsede rükû ve sücud kancasıyla gururun hortumunu bük... (Mesnevi-i N.) |
Kangren | Fransızca | Hem mesela, kangren olmuş ve kesilmesi lâzım gelen bir parmağın kesilmesi hayırdır, iyidir; halbuki zahiren bir şerdir. (Mektubat) |
Kaptan | Venedikçe/İtalyanca | Kaptan' dahi eğer seni bu halde görse, ya divanedir diye seni tardedecek. (Sözler) |
Karakter | Fransızca | Bu âyet-i kerime, "Üstad"ın karakter ve şahsiyetini tahlil hususunda bize nurdan bir rehber oluyor... (Tarihçe-i Hayat) |
Karavana | İtalyanca (Aslı Farsça (kervan)) | Kazan kaynatır, karavanayı yıkar, getirir. (Sözler) |
Karbon | Fransızca | Yani müvellidü'l-mâ, müvellidü'l-humuza, karbon, azotun intizamsız, şekilsiz, hamur gibi halitasından ibaret olmakla beraber,... (Asa-yı Musa) |
Katolik | Fransızca | Avrupa, Katolik Mezhebini beğenmeyerek başta ihtilalciler, inkılabcılar ve feylesoflar olarak, Katolik Mezhebine göre ehl-i bid'a ve Mu'tezile telakki edilen Protestanlık Mezhebini iltizam edip, Fransızların İhtilal-i Kebirinden istifade ederek, Katolik Mezhebini kısmen tahrib edip, Protestanlığı ilân ettiler. (Mektubat) |
Katrilyon | Fransızca | ...hava unsuru küllî bir lisan olarak o hadsiz kelimatlarını katrilyonlar belki kentrilyonlar adedince söyleyerek... (Emirdağ-2 L.) |
Kavanoz | Yunanca | Nasılki mükemmel bir eczahane ki, her kavanozunda hârika ve hassas mizanlarla alınmış hayatdar macunlar ve tiryaklar var. (Asa-yı Musa) |
Kentrilyon | Fransızca | ...hava unsuru küllî bir lisan olarak o hadsiz kelimatlarını katrilyonlar belki kentrilyonlar adedince söyleyerek... (Emirdağ-2 L.) |
Kilise | Yunanca | ...o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi'nin başpapazı tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. (Mektubat) |
Kimya, Kimyager | Yunanca | Şübhesiz gayet maharetli ve kimyager ve hakîm bir eczacıyı gösterir. (Asa-yı Musa) |
Kizvan | Kürtçe | O iki semereden birisi, kürtçe "kizvan" denilen 'Menengiç' hâs semeresidir. (Mesnevi N. (Badıllı)) |
Komisyon | Fransızca | Binaenaleyh mühim bir maksat için tesis edilen Dârülhikmeti’l-İslâmiyeyi, şimdiki âdi bir komisyon derecesinden çıkarıp... (Sünuhat) |
Komite | Fransızca | Sair dünyevî ve siyasî ve entrikalı cem'iyet ve komitelerle münasebetimiz yoktur ve tenezzül etmeyiz. (Şualar) |
Komünist | Fransızca | Komünistliğin, anarşistliğin, masonluğun kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) |
Konferans | Fransızca | İ'lem ey hitabet-i umumiye sıfatı ile gazete lisanıyla konferans veren muharrir! (Mesnevi-i Nuriye) |
Kongre | Fransızca | Nasılki meselâ Amerika'da, bütün milletler umumî bir kongreye davet edilse, her millet büyük gemisine biner, oraya gider. (Mektubat) |
Konserve | Fransızca | ...ve memeler denilen konserve paketleriyle doldurup kış âhirinde erzakları biten muhtaç zîhayatlara yetiştiren bir Rezzak-ı Rahîm’in işleri olduğunu... (Şualar) |
Kontrol | Fransızca | Güya o nefsin fevkinde onun bütün ahvalini kontrol eden kimse yoktur. (Mesnevi-i Nuriye) |
Koridor | Fransızca | Koridorlarda büyük bir kalabalık göze çarpıyordu. (Tarihçe) |
Kroki | Fransızca | Nazirsiz şuleleriyle asr-ı hazırı ihya ve tenvir ve istikbalin krokisini bihakkın tanzim ve tahkim eden Nurlar, ile’l-ebed pâyidar olsun. (Barla L.) |
Kozmoğrafya | Fransızca | Güya kozmoğrafya ilminden ve istatistikçi fenninden bir kemal alıyorsun. (Sözler) |
Kulüp | İngilizce | Fırkacılık, Kulüpleri Tevhid-i Kulübe Değil, Tefrik-i Kulûbe Sebeptir (Sözler) |
Kumandan | Fransızca/Almanca | ...nev'-i insanın güneşleri ve yıldızları ve kumandanları olan bütün peygamberleri... (Asa-yı Musa) |
Kupa | Yunanca | Bir su destisi ve bir kupa, küçük bir gaz ocağı ve bir çinko çanak, sade basit bir yatak. (Konferans) |
Kuruş | Almanca | Eğer yüz kuruş bir gündelik ile çalışsan sonra biri gelse, dese ki:... (Sözler) |
Kutu | Yunanca | Hem hiç mümkün müdür ki bir kutu kadar bir makine bütün bir âlemi içine aldığı halde, tesadüfî veyahut abes bir iş içinde bulunsun? (Sözler) |
Lamba | Fransızca | Bir hârika şehirde milyonlar elektrik lâmbaları hareket ederek her yeri gezerler, yanmak maddeleri tükenmiyor bir tarzdaki elektrik lâmbaları ve fabrikası, şeksiz, bedahetle elektriği idare eden ve seyyar lâmbaları yapan ve fabrikayı kuran ve iştial maddelerini getiren bir mu'cizekâr ustayı ve fevkalâde kudretli bir elektrikçiyi hayretler ve tebriklerle tanıttırır, yaşasınlar ile sevdirir. (Asa-yı Musa) |
Laik, Laiklik | Fransızca | Gerçi o tarihte, dini dünyadan tefrik ile dinde ikraha ve icbara ve mücahede-i diniyeye ve din için silâhla cihada muarız olan hürriyet-i vicdan, hükûmetlerde bir kanun-u esasî, bir düstur-u siyasî oluyor ve hükûmet lâik cumhuriyete döner. (Asa-yı Musa) |
Lastik | Fransızca | ...lastik'li bir kanunun 163’üncü maddesi sahte bir maskedir. (Şualar) |
Lav | Fransızca | ...o günden beri her sözü bir dilim lav, her fikri bir ateş parçası olmuş. (Tarihçe-i Hayat) |
Lise | Fransızca | Karşısındaki lise mektebinin büyük kızları, onun avlusunda gülerek raksediyorlardı. (Asa-yı Musa) |
Loca | Fransızca | Şimdi iki dost var. Beraber o ziyafete giderler. Bir locada, bir sofrada oturuyorlar. (Sözler) |
Lokal | Fransızca | Bunların derneği yoktur, lokali yoktur, yeri yoktur, yurdu yoktur, partisi patırtısı, nutku, âlâyişi nümayişi yoktur. (Tarihçe) |
Lüks | Fransızca | Diğeri de lükslerini, zenginliklerini, rütbe ve mevkilerini ... (Tarihçe) |
Madalya | Fransızca | ...gönüllü alay kumandanı olarak mücahede ve irşad için dolaşıp büyük bir harb madalyası almış... (Emirdağ-1) |
Madam | Fransızca | Meselâ birisi Paris'te sefahet âleminde bir âlüfte madamın kametinde istihsan ettiği bir libası, câmide muhterem bir hocaya giydirmeye çalışmak gibi bir hareket-i ahmakane ve caniyanede bulunur. (Deva-ül Ye's) |
Makine | İtalyanca | Havanın ve makinenin harareti bana ağırlık ve fikrime de "Bu Risale-i Nur muazzam bir mu'cize-i Kur'aniyedir. (Kastamonu) |
Mamo | Kürtçe | Aziz mamo! {*: Kürdçe "Amcacığım" demektir.} (Barla L.) |
Mancınık | (Arapça üzerinden) Eski Yunanca | Zira yüksek kalelerin muhkem burçlarından atılan mancınıklar ve işaret fişeklerine benzeyen şu hâdisat-ı necmiye, bu recm-i şeytana ne kadar enseb düştüğü bedaheten anlaşılır. (Sözler) |
Masa | İtalyanca | Tosya kasabasından imdada gelmiş gibi aynı vakitte yaldızlı ciltleriyle masa üzerinde dururken, ... (Kastamonu L) |
Manyetizma | Fransızca | Ve onların başına geçen en büyükleri, ispirtizma ve manyetizmanın hâdisatı nev'inden müdhiş hârikalara mazhar olan Deccal ise;... (Mektubat) |
Maske | Fransızca | Hususan bu yirmibeş sene içinde, tarihte görülmemiş bir halde münafıkane ve çeşit çeşit maskeler altında imanın erkânına yapılan sû'-i kasdlar pek dehşetli olmuştur, çok yıkıcı şekiller tatbik edilmiştir. (Sözler) |
Mason | Fransızca | Komünistliğin, anarşistliğin, masonluğun kuvvet kazandığı bir devirde en mühim bir vazife, Nur'a hizmet etmek ve rıza-yı İlahîyi tahsil için onu isteyene vermektir. (Asa-yı Musa) |
Materyalizm | Fransızca | ... yirminci asırdaki insanlara rehber olup dalaletten ve materyalizmin, maddiyyunluğun ve tabiat-perestliğin sürüklediği sefahet ve koyu fikir karanlığından kurtaran... (Şualar) |
Medyum | Latince | İşte eski zaman kâhinleri gibi, şimdi de medyumlar suretinde yine bir nevi kâhinlik Avrupa'da ispirtizmacıların içlerinde baş göstermiş. (Mektubat) |
Meftihane | Kürtçe | Bu kudsî hediyeniz bu şehre girdiği aynı zamanda, daha biz haber almadan, memleketimizde talebeler bir kitaba başladığı zaman, Kürdçe meftîhane namında bir ziyafet verdiklerine tam bir misal olarak,... (Kastamonu L.) |
Mendil | (Arapça üzerinden) Eski Yunanca | Elbette bir padişahın hediyesinin kabı veya hediyeye sarılan mendil veyahut hediye eline verilip getiren nefer, o padişahın saltanatına şerik olamazlar. (Sözler) |
Metod | Fransızca | ...iblisane, sinsi metodlar takib etmişler ve kardeşi kardeşe çarpıştırmışlar ve öyle aldatıcı yalan ve propagandalar ve yaygaralar yapmışlar,... (Sözler) |
Mıknatıs | Yunanca | Dedim: "Bu bîçareler kendilerini, bu mıknatıs gibi cezbedici fitnenin ateşinden kurtaramazlar." (İman ve Küfür Müvazeneleri) |
Mihanikiyet (Mekanik kelimesinden) | Yunanca/Fransızca | O fabrikanın bir çarkı geri kalsa, yahut bir arkadaşı olan başka çarka tecavüz etse, makinenin mihanikiyeti bozulur. (Tarihçe-i Hayat) |
Mikrop | Fransızca | ...mikroptan gergedana, sinekten simurga kuşuna, bir çiçekli nebattan milyarlar, trilyonlarla çiçekler açan bahar çiçeğine kadar,... (Asa-yı Musa) |
Mister | İngilizce | Mister John Davenport, "Hazret-i Muhammed (A.S.M.) ve Kur'an-ı Kerim" unvanlı eserinde Kur'an-ı Kerim'den bahsederken, şu sözleri söylüyor:... (İşarat-ül İ'caz) |
Mitralyöz | Fransızca | En son silah, mitralyöz gibi Risale-i Nur bürhanlarını gördüğümüzden, mecburiyetle ona sarılıp iktifa ediyoruz. (Kastamonu L.) |
Moda | Fransızca | Olsa olsa o zamanın ilcaatının modasına göre bir libas giydireceğim. (Tarihçe-i Hayat) |
Mojik | Rusça | Rus mojikleri buna şahittir. (Asar-ı Bediiyye) |
Mösyö (veya Monsieur) | Fransızca | Şayet Monsieur Renaud (Mösyö Reno), İslâm âlemiyle temas etmek fırsatını elde edecek olursa münevver ve terbiyeli Müslümanların, Kur’an’a karşı en yüksek hürmeti perverde ettiklerini ve onun evamir-i ahlâkiyesine fevkalâde riayetkâr olduklarını ve bunun haricine çıkmamaya gayret ettiklerini görürdü. (Nur Çeşmesi) |
Nahü | Kürtçe | İşte başlıyorum: "Nahu"... {Haşiye: Kürdçedir.} (Muhakemat) |
Objektif | Fransızca | Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) |
Ofis | Fransızca | Yalnız, hükûmetin asker için ofislerde cem’ettiği erzakı askerlere taşıttırdığı, temizlettirdiği, öğüttürdüğü, pişirttirdiği gibi Cenab-ı Hak da hayat için lâzım olan levazımatı, küre-i arz ofisinde yaratıp cem’ettikten sonra, o erzakın toplanmasını ve sair ahvalini insana yaptırır ki insana bir meşguliyet, bir eğlence olsun ve atalet, betalet azabından kurtulsun. (Mesnevi-i Nuriye) |
Oksijen | Fransızca | Ve bunlar gibi çok hakîmane işlerde ve bilhâssa zîhayatta çalıştırılan basit ve camid ve şuursuz müvellidülma' ve müvellidülhumuza (hidrojen-oksijen) gibi iki basit maddeden terekküb eden bu su, yüzbinlerle hikmetli ve şuurlu ve muhtelif hizmetlerde ve san'atlarda istihdam ediliyor. (Asa-yı Musa) |
Orijinal | Fransızca | Risale-i Nur'da müstesna bir edebiyat ve belâgat ve îcaz; nazirsiz, cazib ve orijinal bir üslûb vardır. (Sözler) |
Otel | Fransızca | ...bir buçuk ay kadar Yıldız Otelinde ikamet etti. (Tarihçe) |
Otomobil | Fransızca | Yukarıdan inmiş aynı asansörler gibi muhtelif tarzlarda bazı tayyare, bazı otomobil, bazı zenbil gibi şeyler görünüyor. (Sözler) |
Örnek (Örneğin kelimesi Risalelerde geçmiyor) | Ermenice | Cenab-ı Hak o nüvede pek çok âlemlerin örneklerini dercetmiştir. (Mesnevi-i Nuriye) |
Palavra | Ladino (Yahudi İspanyolcası) | ...artık modası geçmiş olan palavralarla bu kıymeti küçümsemek isteyen güruh. (Tarihçe) |
Palaska | Macarca | Mesela, nasıl mîrîye mahsus tek bir palaska veyahut bir tek düğmeye mâlik olmak için onları yapan bütün fabrikalara mâlik olmak lâzımdır ki onlara hakiki mâlik olsun. (Sözler) |
Palto | Fransızca | Evet, bir padişah bir çobana, çobanlara mahsus bir abâ, bir palto ve kelbine de bir kemik verirse “Padişah iyi yapmadı.” diye kimse itiraz edemez. (İşaratül İcaz) |
Pantolon | Fransızca | Üç dört defada daima mağlup olup fakir haliyle beraber kırk lira ve sakosunu ve pantolonunu kumara verdi, daha aklı başına gelmedi. (Şualar) |
Papa | Fransızca | ...dinsizliğe karşı umumî cihadında mazhar olduğu muvaffakıyet ve galibiyetten dolayı Roma'daki Papa dahi, kendisine resmen tebrik ve teşekkürname yazmıştır. (Sözler) |
Papağan | İtalyanca | Manasız bir eğlence hükmünde olan fonoğraf işlettirmek, güvercinlerle oynamak, mektub postacılığı yapmak, papağanları konuşturmaya bedel;... (Sözler) |
Papaz | Yunanca | ...o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi'nin başpapazı tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. (Mektubat) |
Paraşüt | Fransızca | ...dinsizlik cereyanlarına karşı semavî paraşütlerle muharebe ve mücadele eden o hükûmet... (Kastamonu L.) |
Paravan(a) | Fransızca | Kur'an ve imanın hunhar ve müstebid zalim düşmanları; Kur'an ve İslâmiyet'i ve dini Risale-i Nur'la küfr-ü mutlaka karşı müdafaa ve muhafaza hizmetini yapan Bedîüzzaman aleyhtarlığında, mütemadiyen uydurmalarla seslerini yükseltsinler de, biz hak ve hakikatı beyan ve ilân etmekte sükût edelim, susalım veya "Biraz susun" gibi birşeyle, paravanalar, perdeler arkasında icra-i faaliyet yapan o gizli dinsizlere bir nevi yardım etmiş veya desteklemiş olalım? Aslâ. (Sözler) |
Parazit | Fransızca | Hem, masum müslümanların kanlarını sömüren ve servetleri tahaccür etmiş millet kanı olan, parazit, tufeylî ve aç gözlü canavar ve barbar emperyalistleri, müstemlekecileri... (Sözler) |
Parti | Fransızca | Meselâ: Halk Partisi, Nur talebelerine verdikleri azab ve sıkıntı ve ihanetlerden, kendileri dünyada daha ziyade cezasını çektiler, aynını gördüler. (Lemalar) |
Pasaport | İtalyanca | (Bedîüzzaman'ın, Rusya esaretinden firar edip Almanya yolu ile Sofya'ya geldiği zaman, Sofya Ateşemiliterliği tarafından verilen pasaportudur.) (Tarihçe-i Hayat) |
Patiska | Fransızca | Zerre gibi bir afyon büzrü, bir dirhem gibi bir zerdali nüvatı, bir kavun çekirdeği, nasıl çuhadan daha güzel dokunmuş yapraklar, patiskadan daha beyaz ve sarı çiçekler, şekerlemeden daha tatlı ve köftelerden ve konserve kutularından daha latîf, daha leziz, daha şirin meyveleri hazine-i rahmetten getiriyorlar, bize takdim ediyorlar. (Sözler) |
Patrik | (Arapça üzerinden) Yunanca | Bütün tarihimizde, her fırsatta, en korkunç ve amansız düşmanlığını ispat eden Fener Patrikleri, ... (Tarihçe-i Hayat) |
Paydos | Yunanca (Kesin değildir) | Ve mütemadiyen hikmetle yazar ve paydos ile bozar tahtasına ve mahv ve ispat levhasına ve haşir ve kıyamet suretine çevirir. (Şualar) |
Payton (bkz. Fayton) | ||
Pedagog | Fransızca | Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur, hem nazirsiz bir sosyolog (içtimaiyatçı) ve bir psikolog (ruhiyatçı) ve bir pedagogdur (terbiyeci), hem daima hakikat terennüm etmiş ve eden, yüksek ve emsalsiz ve dâhî bir müellif ve edibdir. (Sözler) |
Piyango | İtalyanca | Bir kısmı da darağaçlarını basamak yapıp o duvarın arkasındaki piyango dairesine girdiklerini... (Asa-yı Musa) |
Plak | Fransızca | Belki herbiri; manevî, Rabbanî, muazzam, hadsiz başlı bir fonoğrafın birer plağı hükmünde olan masnuların üstünde dönen... (Sözler) |
Plan | Fransızca | Yani, lüzumsuz tekraratı herkes görsün ve tercümesi onun yerinde okunsun diye dehşetli bir plân çevirmiş. (Asa-yı Musa) |
Polis | Fransızca | "Bu alçaklar bizi göz hapsine alıp sıkıyorlar" diye polislere şekva ediyorlar. (Lemalar) |
Politika | Fransızca | Madem bu ittifaksızlıktan gelen zafiyet ve kuvvetsizlik sebebiyle ecnebinin politikasına ve ehemmiyetsiz muvakkat yardımlarına karşı bu acib manevî rüşvetler veriliyor. (Emirdağ 2) |
Posta | İtalyanca | Manasız bir eğlence hükmünde olan fonoğraf işlettirmek, güvercinlerle oynamak, mektub postacılığı yapmak, papağanları konuşturmaya bedel;... (Sözler) |
Pozitif, Pozitivizm | Fransızca | Yirminci asır pozitif fikirlerin hükümran olduğu bir zamandır. (Şualar) |
Prens | Fransızca | PRENS BİSMARCK (BİSMARK)'IN BEYANATI (İşarat-ül İ'caz) |
Prensip | Fransızca | Prensiplerimize muhalif ve burjuva denilen tabaka-i havassın istibdad ve tahakkümleri altında adalet-i mahzayı kabul etmek ağır geliyor. (Lemalar) |
Profesör | Fransızca | Hattâ düşman bir hükûmetin bir profesörü bu memlekete gelse, ehl-i maarif, onun ilim ve marifetine hürmeten onu ziyaret ederler ve ona hürmet ederler. (Lemalar) |
Program | Fransızca | Evet güzel bir çiçeğin dakik programını, küçücük bir tohumunda dercetmek, büyük bir ağacın sahife-i a'malini, tarihçe-i hayatını, fihriste-i cihazatını küçücük bir çekirdekte manevî kader kalemiyle yazmak; nihayetsiz bir hikmet kalemi işlediğini gösterir. (Sözler) |
Propaganda | Fransızca | İslâmiyet düşmanları, bir taraftan tamamıyla yalan propagandalarına ve taarruzlarına devam ederken,... (Sözler) |
Protestan(lık) | Fransızca | Avrupa, Katolik Mezhebini beğenmeyerek başta ihtilalciler, inkılabcılar ve feylesoflar olarak, Katolik Mezhebine göre ehl-i bid'a ve Mu'tezile telakki edilen Protestanlık Mezhebini iltizam edip, Fransızların İhtilal-i Kebirinden istifade ederek, Katolik Mezhebini kısmen tahrib edip, Protestanlığı ilân ettiler. (Mektubat) / Nasraniyet intıfa, ya ıstıfa bulacak. İslâm'a karşı teslim, terk-i silâh edecek. Mükerreren yırtıldı, purutluğa tâ geldi. (Sözler) |
Psikolog, Psikoloji | Fransızca | Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur, hem nazirsiz bir sosyolog (içtimaiyatçı) ve bir psikolog (ruhiyatçı) ve bir pedagogdur (terbiyeci), hem daima hakikat terennüm etmiş ve eden, yüksek ve emsalsiz ve dâhî bir müellif ve edibdir. (Sözler) |
Purutluk (bkz. Protestan) | ||
Pusula | İtalyanca | هُوَ nin anahtarı ile ve pusulasıyla fikren seyahat ettiğim hava unsurunda,... (Sözler) |
Radyo | İngilizce/Fransızca | Risale-i Nur âhize ve nâkile ile mücehhez bir radyo-yu Kur'aniyedir ki; onun tel ve lâmbaları, âyine; tel ve bataryaları hükmündeki satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârane ve îcazdarane bastedilmiştir ki;... (Emirdağ-1) |
Radyum | Latince | Radyumvari o madde-i Kur'anî ışığıyla sezmiştim. İşte, gözüne aydın! (Sözler) |
Rapor | Fransızca | Denizli mahkemesi, ehl-i vukuf raporunda: "Evet, Said Nursî'de bir enerji vardır, fakat bu enerjisini, tarîkat veya bir cem'iyet kurmakta sarfetmemiş, Kur'an hakikatlarını beyan ve dine hizmete sarfettiği kanaatına varılmıştır.". (Sözler) |
Rasyonel, Rasyonalizm | Fransızca | Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) |
Rejim | Fransızca | Hazret-i Mehdi’nin cemiyet-i nuraniyesi, Süfyan komitesinin tahribatçı rejim-i bid’akâranesini tamir edecek, sünnet-i seniyeyi ihya edecek; (Tarihçe-i Hayat) |
Rektör | Fransızca/Almanca | ...Üniversite Rektörü Şeyh Bahît gibi müdakkik âlimler ... (Tarihçe-i Hayat) |
Rol | Fransızca | Beşerin şimdiki seyyiat-âlûd hırçın ruhunda, mütebessim küçük cenazeler olan suretlerin rolü ehemmiyetlidir. (Mektubat) |
Roman | Fransızca | O da tiyatrocu, sinemacı, romancı medeniyetin edebiyatının şe'nidir. (Sözler) |
Rovelver | İngilizce | Değil elimize bıçak, belki mavzer ve rovelver de verilse, hem emir de verilse, biz bu bîçare ve bizim gibi musibetzede arkadaşlarımıza dokunmayacağız. (Sözler) |
Röntgen | Fransızca | Şu camid güneş, şu âciz insan, şu şuursuz röntgen şuâı gibi zînurlar;... (Mektubat) |
Sako | Fransızca | Şu üstümdeki sakoyu, yedi sene evvel, eski olarak almıştım. (Mektubat) |
Salon | Fransızca | Dünyası ne kadar fena ve sıkıntılı olsa da dünyasını, cennetin intizar salonu hükmünde gördüğü için hoş görür, tahammül eder, sabır içinde şükreder. (Sözler) |
Santral | Fransızca | ...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri... (Sözler) |
Santrifüj/Santrafüj | Fransızca/İngilizce | Kıraç ve kumlu yerlerden suları çıkartan santrifüj âleti اَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ âyetiyle işaret edilen Hazret-i Musa’nın (as) asâsından ders almıştır.(Sözler) |
Sınır | Yunanca | Onun nuru, Kur’an’ın nuru, Allah’ın nuru vatan sınırlarını da aştı. (Tarihçe-i H.) |
Sigara | Fransızca | Ve o sigara kâğıdı gibi ince nâzenin yapraklar, birer a'zâ-yı İbrahim (A.S.) gibi ateş saçan hararete karşı يَا نَارُ كُون۪ى بَرْدًا وَسَلَامًا âyetini okuyorlar. (Sözler) |
Sinema, Sinematoğraf | Fransızca | Birden manevî bir sinema ile elli sene sonraki vaziyetleri bana göründü. (Asa-yı Musa) |
Sistem | Fransızca | Tahrib-i medeniyet, deniyet-i hazıra sureti değişecek, sistemi bozulacak; zuhur edecek o vakit,... (Sözler) |
Skolastik | Fransızca | Beni, skolastik bataklığı içinde saplanmış bir medrese hocası zannediyorlar. (Tarihçe) |
Soba | Macarca | ...bir misafirhane-i Rahmaniyede bir lâmba ve soba olan güneşimizin yanmasının devamı için,... (Asa-yı Musa) |
Sosyalizm | Fransızca | Bizim, avam tabakasının intibahı ile sosyalizm ve bolşevizm düsturlarını tatbik etmek, işimize yarıyor. (Lemalar) |
Sosyolog | Fransızca | Hem mümtaz ve hakperest ve hakikatbîn bir dâhîdir, hem Kur'anla barışık müstakim felsefenin hakikatperver bir feylesofudur, hem nazirsiz bir sosyolog (içtimaiyatçı) ve bir psikolog (ruhiyatçı) ve bir pedagogdur (terbiyeci), hem daima hakikat terennüm etmiş ve eden, yüksek ve emsalsiz ve dâhî bir müellif ve edibdir. (Sözler) |
Sübjektif | Fransızca | Risale-i Nur sübjektif nazariye ve mütalaalardan uzak bir şekilde, her asırda milyonlarca insana rehberlik yapan mukaddes kitabımız olan Kur'anın hakikatlarını rasyonel ve objektif bir şekilde izah edip insaniyetin istifadesine arzedilen bir külliyattır. (Tarihçe-i Hayat) |
Sulfato | Fransızca | ...hususan madeniyatın tuz, limontuzu, sulfato ve şap gibi sureten birbirine benzemekle beraber tadlarının şiddet-i muhalefetiyle... (Asa-yı Musa) |
Şape | Kürtçe | ...her lisandan meylü'l-mübalağa ile çok hayalâtı kendine toplar, şape gibi büyür. (Muhakemat) |
Şarlatan | Fransızca | Böyle şarlatanların inkârları, hiç hükmündedir. (Muhakemat) |
Şef | Fransızca | ...şefin gözüne girebilmek, terfi-i makam edebilmek gibi süflî hırslarla yanıp kavrulanlar için ise bulunmaz bir fırsat olmuştur. (Tarihçe) |
Şifre | Fransızca | Hem uluhiyetin azamet-i haşmeti haysiyetiyle, başlarında bazan şifre bulunan bir muhabere mecmuasıdır. (İşarat-ül İ'caz) |
Şimendifer | Fransızca | Biz birdenbire şimendifer ve balon gibi mebadiye bineceğiz, geçeceğiz. (Tarihçe-i Hayat) |
Tango | İspanyolca | Bir ihtiyar hocaya, tango bir kadın libası giydirilmediği gibi.. (Mektubat) |
Tavla | (Farsça/Arapça üzerinden) Yunanca | ...o vakit midenin tavlasına ve fabrikasına bir kapıcı derekesine iner, sukut eder. (Sözler) |
Telefon | Fransızca | ...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri... (Sözler) |
Telepati | Fransızca | Telepati nev'inden, ruhumla şiddet-i alâkası olan bir şahs-ı meçhul, muhtelif ve birbirinden uzak mevzulara dair; birdenbire kibrit yakmak gibi, seri sualler soruyor. (Sünuhat) |
Telgraf | İngilizce/Fransızca | ...küçücük mikyasta, bütün dünyada mevcud telefonların, telgrafların, radyoların ve hadsiz ve muhtelif konuşmaların merkezleri, santralları, âhize ve nâkileleri... (Sözler) |
Temel | Yunanca | Hem muvakkat, temelsiz misafirhaneleridir. (Sözler) |
Tentene (Dantel[a]'dan) | Fransızca | Şu âlem-i maddiyat ve şehadet ise, âlem-i melekût ve ervah üstünde serpilmiş tenteneli bir perdedir. (Sözler) |
Teres | Kurmanci | Onları deprettirir. Esaslara ilişilmez, onlarla oynanılmaz, sussun şimdi dinsizlik! İflas etti o teres. Bestir tecrübe-i küfran ve yalan. (Sözler) |
Tiyatro | Fransızca | İşte dans ve tiyatro gibi o zamanın lehviyatları ve kebairleri ve bid'aları birer cazibedarlık ile pervane gibi nefisperestleri etrafına toplar, sersem eder. (Şualar) |
Tren | Fransızca | ...kendisini Haydarpaşa'dan Ankara'ya götüren tren ve devlet reisini (Mustafa Kemal) İzmir'den Ankara'ya götüren trenle Eskişehir'de buluşuyor. (Emirdağ-2 L.) |
Trilyon | Fransızca | ...mikroptan gergedana, sinekten simurga kuşuna, bir çiçekli nebattan milyarlar, trilyonlarla çiçekler açan bahar çiçeğine kadar,... (Asa-yı Musa) |
Tuvalet | Fransızca | Arz, sema güzellik müsabakasına girmek için lâzım gelen tuvaletleri yapıp hazırlıklarda bulundukları zaman arz, kış mevsiminde kardan mamul beyaz elbiselerini giyer. (İşaratül İ'caz) |
Tünel | İngilizce/Fransızca | Ya fıtrî bir tünelden titreyerek gideriz. (Sözler) |
Üniversite | Fransızca | Nurs köyü ve Nursî lakabımla ve Nurlarla münasebetdar üniversite mektebinin pek gayretli bir Nurcusu... (Emirdağ-1 L.) |
Vagon | İngilizce | ...ve erzak getiren bir şimendifer ve yüzündeki bahar mevsimini bir vagon tarzında yüz bin nevi taamlarla... (Şualar) |
Vapur | Fransızca | ...o zaman İnebolu’nun meşhur ulemasından Hacı Ziya ve diğer ulema arasında vapura teşyi edildiği sırada... (Kastamonu L.) |
Volkan | Fransızca | Halbuki şakk-ı Kamer, bir volkanla inşikak eden bir dağ gibi mümkündür. (Sözler) |
Zenav | Kürtçe | Bir fenni esas tutup sair malûmatını avzen {Haşiye: Kürdçedir.} ve zenav gibi yapmaktır. (Muhakemat) |
Zirm (veya Zürm) | Kürtçe | Sermeden zürm-zürm eder. {(Haşiye) Kürtçedir. -Müellif-} (Asar-ı Bediiyye) |