Berat Gecesi
İlgili diğer maddeler için Berat (Tavzih) sayfasına gidin
Berat Gecesi veya Leyle-i Berat mübarek 3 ayların ikincisi olan Şaban ayının 15. gecesidir (14. gününü 15. gününe bağlayan gece). Bu gece yapılan ibadetler çok faziletlidir. Berat kelimesi Arapça berâe/berâet (البرائة) kelimesinin Türkçeleşmiş şekli olup “iki şey arasında ilişki olmaması; kişinin bir yükümlülükten kurtulması veya yükümlülüğünün bulunmaması” anlamına gelir. Bu gece müslümanların Allah’ın affı ve bağışlaması ile günah yükünden kurtulacağı umularak bu geceye Berat gecesi denmiştir. Şaban ayına ve bu geceye önem vererek ihya eden Peygamberimiz bu gece Cenab-ı Allah'ın dünya semasında tecelli ederek çok sayıda mümini bağışlayacağını beyan etmiş (Tirmizi) ve bu gecede ibadet edilmesini ve gündüzünde oruç tutulmasını tavsiye etmiştir (İbn Mâce). Bazı alimlere göre kıblenin Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’dan Mekke’deki Kâbe istikametine çevrilmesinin hicretin 2. yılında Berat gecesinde gerçekleşmiştir. Duhan suresinin 3. ayetinde Kur’an’ın “mübarek bir gecede” nâzil olduğu ifade edilir. Bu gece çoğu İslâm âlimine göre Kadir gecesi, bazı alimlere göre ise Berat Gecesidir. Bazı müfessirlere göre Kur’an’ın tamamı Berat gecesinde levh-i mahfûzdan dünya semasına inmiş, Kadir gecesinde de âyetler parça parça inmeye başlamıştır.[1] Bediüzzaman ise Duhan suresinin kıyamete ve Berat Gecesine baktığını söyler.
Risale-i Nur'da bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve insanlığın mukadderatının programı olması hesebiyle Berat Gecesinin Kadir Gecesi kudsiyetinde olduğu, bu gecede işlenen her bir salih amelin ve okunan Kur'an harflerinin sevabının 20.000 kat olduğu, dolayısıyla bu gecede yapılan ibadetin 50 senelik bir ibadet hükmüne geçebileceği, bu sebeple elden geldiği kadar Kur’an’la ve istiğfar ve salavatla meşgul olmanın büyük bir kâr olduğu dersi verilir ve Bediüzzaman aralarında manevi bir şirket oluşmuş ve manevi tesanüd içinde olan halis nur talebelerinin bu gecede ettiği ibadetlerin, geceyi ihya eden tüm diğer nur talebelerinin diliyle istiğfar ve ibadet etmiş gibi kabul olmasını rahmet-i İlahiyeden ümit eder.
Bu Konu Hakkında Risale-i Nur'daki Derslerin Özeti
- Kur’an-ı Hakîm’in her bir harfinin normalde bir sevabı vardır. Ayet-el Kürsi gibi bazı ayetlerin ve İhlas gibi bazı surelerin ve Berat gecesi gibi bazı zamanlarda okunan harflerin sevabı kat be kat fazla olabilir.
- Hz. Ali'nin Celcelutiye kasidesinde kendisinden 13 asır sonra gelecek Risale-i Nur'a işaret ettiğini Bediüzzaman 8. Şua risalesinde beyan eder. Bu kasidede Hz. Ali 10. mertebede 10. sure olarak kıyamete ve Berat gecesine bakan Duhan suresini zikrederek işari manasıyla 10. Söz namında ve mertebesinde olan ve yazıldığı zamandaki dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunan Haşir Risalesi’ne işaret eder. Bu risale münafıkların ahireti inkar fikrini yaydığı zamanda çok ehemmiyetli bir belayı defetmiş ve zındıkların kafirane fikirlerini tam kırıp onları susturmuştur.
- Nurların radyo diliyle Anadolu ve âlem-i İslâm’a ilk defa yayınlanmasının Berat Gecesine tevafuk etmesi, bu vatan ve âlem-i İslâm hakkında Risale-i Nur lehinde büyük bir hayrın alâmeti ve işaretidir.
- Kâtip Osman isimli talebesi Berat gecesi gördüğü rüyada gökten inen bir hurinin lâhika mektuplarını hutbe olarak okuduğunu görür. Bediüzzaman bu rüyanın Risale-i Nur’un makbuliyetine güzel bir işaret olduğunu söyler.
Diğer İsimleri
Leyle-i Berat, Şâbanın ortasındaki gece, Sak (الصك = belge) gecesi
İlgili Terimler, Kelimeler ve Maddeler
- Beri: Kusursuz, temiz
- Müberra: Münezzeh, temiz
- Teberri: Uzak ve temiz olma
- Tebrie: Temize çıkarma
İlgili diğer maddeler için Berat (Tavzih) sayfasına gidin
Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği
Berat Gecesinin Kıymeti ve Sevabı
Aziz, sıddık kardeşlerim, bu Medrese-i Yusufiyede ders arkadaşlarım!
Bu gelen gece olan Leyle-i Berat, bütün senede bir kudsî çekirdek hükmünde ve mukadderat-ı beşeriyenin programı nevinden olması cihetiyle Leyle-i Kadrin kudsiyetindedir. Her bir hasenenin Leyle-i Kadirde otuz bin olduğu gibi bu Leyle-i Beratta her bir amel-i salihin ve her bir harf-i Kur’an’ın sevabı yirmi bine çıkar. Sair vakitte on ise şuhur-u selâsede yüze ve bine çıkar. Ve bu kudsî leyali-i meşhurede on binler, yirmi bin veya otuz binlere çıkar. Bu geceler, elli senelik bir ibadet hükmüne geçebilir. Onun için elden geldiği kadar Kur’an’la ve istiğfar ve salavatla meşgul olmak büyük bir kârdır.
Said Nursî
(14. Şua)
Elli senelik bir manevî ibadet ömrünü ehl-i imana kazandırabilen Leyle-i Beratınızı ruh u canımızla tebrik ederiz. Her biriniz, şirket-i maneviye sırrıyla ve tesanüd-ü manevî feyziyle kırk bin lisanla tesbih eden bazı melekler gibi; her bir hâlis, muhlis Nur şakirdlerini kırk bin dil ile istiğfar ve ibadet etmiş gibi rahmet-i İlahiyeden kanaat-i tamme ile ümit ediyoruz.
Said Nursî
(14. Şua)
Kur’an-ı Hakîm’in her bir harfinin bir sevabı var, bir hasenedir. Fazl-ı İlahîden o harflerin sevabı sümbüllenir, bazen on tane verir, bazen yetmiş, bazen yedi yüz (Âyetü’l-Kürsî harfleri gibi), bazen bin beş yüz (Sure-i İhlas’ın harfleri gibi), bazen on bin (Leyle-i Beratta okunan âyetler ve makbul vakitlere tesadüf edenler gibi) ve bazen otuz bin (mesela, haşhaş tohumunun kesreti misillü, Leyle-i Kadirde okunan âyetler gibi). Ve o gece bin aya mukabil işaretiyle, bir harfinin o gecede otuz bin sevabı olur anlaşılır. İşte Kur’an-ı Hakîm, tezauf-u sevabıyla beraber elbette muvazeneye gelmez ve gelemiyor. Belki asıl sevap ile bazı surelerle muvazeneye gelebilir.
(24. Söz)
Hem İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i ta’dadında onuncu sure olarak ve kıyamet ve Leyle-i Berata bakan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فٖيهَا سِرًّا قَدْ اُحْكِمَتْ deyip mana-yı işarîsiyle Onuncu Söz namında ve mertebesinde olan Haşir Risalesi’ne işaretle beraber o risalenin fevkalâde ehemmiyetini ve gayet muhkem olduğunu ve o zamanın dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunmasına ve haşir ve kıyametin bir alâmeti olan duhan hem Leyle-i Beratın senevî olarak hikmetli tefrik ve taksim-i umûr noktalarıyla ve başka karineler ile îmaen ve remzen haber veriyor.
(8. Şua)
Duaları, evradları mübarek gecelerde, hususan Leyle-i Regaib ve Leyle-i Mi’rac ve Leyle-i Berat, Leyle-i Kadir ve cuma geceleri gibi vakitlerde okuyoruz.
Berat Gecesi Tevafuk ve Kerametleri
Sâlisen: Nurların radyo diliyle Anadolu ve âlem-i İslâm’a intişarının ilk mukaddimesi, mübarek Leyle-i Berata tevafuk etmesi, bu vatan ve âlem-i İslâm hakkında Risale-i Nur lehinde büyük bir hayrın alâmeti ve işaretidir.
Bu sene Berat Gecesi, Nurcular hakkında çok bereketli ve kerametli olduğuna bir emaresini hayretle gördük. Şöyle ki:
Ben Berat Gecesinden az evvel Asâ-yı Musa tashihiyle meşgul iken bir güvercin pencereye geldi, bana baktı. Ben dedim: “Müjde mi getirdin?” İçeriye girdi, güya eskiden dost idik gibi hiç ürkmedi. Asâ-yı Musa (HâşiyeEvet, biz gözümüzle gördük.
Evet Nureddin, Evet Mehmed, Evet İsmail) üstüne çıktı, üç saat oturdu; ekmek, pirinç verdim, yemedi tâ akşama kaldı, sonra gitti, tekrar geldi. Berat Gecesinde tâ sabaha kadar yanımda kaldı. Ben yatarken başıma geldi, Allah’a ısmarladık nevinden başımı okşadı, sonra çıktı gitti. İkinci gün, ben teessüf ederken yine geldi; bir gece daha kaldı. Demek bu mübarek kuş hem Asâ-yı Musa’yı hem beratımızı tebrik etmek istedi.
Berat Gecesi, Duhan Suresi ve 10. Söz
Hem İmam-ı Ali (ra) onuncu mertebe-i ta’dadında onuncu sure olarak ve kıyamet ve Leyle-i Berata bakan وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فٖيهَا سِرًّا قَدْ اُحْكِمَتْ deyip mana-yı işarîsiyle Onuncu Söz namında ve mertebesinde olan Haşir Risalesi’ne işaretle beraber o risalenin fevkalâde ehemmiyetini ve gayet muhkem olduğunu ve o zamanın dumanlı karanlıklarını izale eden bir Leyle-i Beratın bir kandili hükmünde bulunmasına ve haşir ve kıyametin bir alâmeti olan duhan hem Leyle-i Beratın senevî olarak hikmetli tefrik ve taksim-i umûr noktalarıyla ve başka karineler ile îmaen ve remzen haber veriyor.
(8. Şua)
Hem onuncu mertebe-i tâdâdında kıyamet ve leyle-i Beraete bakan
وَبِسُورَةِ الدُّخَانِ فٖيهَا سِرًّا قَدْ اُحْكِمَتْ
deyip mânâ-yı işarisiyle bu zamanın dumanlı karanlıklarını izâle eden ve leyle-i Beraet'in bir kandili hükmünde olan Onuncu Söze işaretini gösterir.
Berat Gecesi Tebriği
Aziz, sıddık kardeşlerimiz!
Evvelen: Üstadımız Leyle-i Beratınızı tebrik ediyor. Hem selâm ve dua ediyor.
...
Kardeşleriniz Tahirî, Zübeyr, Sungur, Ceylan, Bayram
Hâşiye: Bu mektup aynı zamanda telgrafla veya mektupla Üstadımızın Leyle-i Beratlarını tebrik eden kardeşlerimize cevaptır.
Elli senelik bir manevî ibadet ömrünü ehl-i imana kazandırabilen Leyle-i Beratınızı ruh u canımızla tebrik ederiz. Her biriniz, şirket-i maneviye sırrıyla ve tesanüd-ü manevî feyziyle kırk bin lisanla tesbih eden bazı melekler gibi; her bir hâlis, muhlis Nur şakirdlerini kırk bin dil ile istiğfar ve ibadet etmiş gibi rahmet-i İlahiyeden kanaat-i tamme ile ümit ediyoruz.
Said Nursî
(14. Şua)
Sizin Leyle-i Beratınızı ve gelecek ramazanınızı tebrik eder ve bu gelecek Leyle-i Kadri hakkınızda ve hakkımızda bin aydan daha hayırlı olmasını ve defter-i a’malimize böyle geçmesini Cenab-ı Hak’tan niyaz ediyoruz ve böylece, bayrama kadar اَللّٰهُمَّ اجْعَلْ لَيْلَةَ قَدْرِنَا فٖى هٰذَا الرَّمَضَانَ خَيْرًا مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ لَنَا وَ لِطَلَبَةِ الرَّسَائِلِ النُّورِ الصَّادِقٖينَ duasını etmeye niyet ettik.
Sizin geçmiş Leyle-i Mi’rac ve gelecek Leyle-i Beratınızı tebrik ediyoruz ve makbul dualarınızı rica ediyoruz.
Sizin Leyle-i Beratınızı ve gelen leyali-i ramazan-ı mübarekenizi tebrik ederiz.
Umum kardeşlerimizin gelecek mübarek ramazan-ı şerifinizi ve geçmiş Berat Gecelerinizi bütün ruh u canımızla tebrik ediyoruz.
Geçen mübarek Leyle-i Beratınızı ve gelecek ramazan-ı şerifinizi tebrik ederiz.
Bütün ruh u canımızla, geçen Leyle-i Beratınızı tebrik ediyoruz.
Seksen sene bir manevî ömr-ü bâki kazandıran şuhur-u selâsenizi ve mübarek kudsî gecelerinizi ve Leyle-i Regaibinizi ve Leyle-i Mi’racınızı ve Leyle-i Beratınızı ve Leyle-i Kadrinizi ruh u canımızla tebrik ve her bir Nurcunun manevî kazançları ve duaları umum kardeşleri hakkında makbuliyetini rahmet-i İlahiyeden rica ve hizmet-i Nuriyede muvaffakıyetinizi tebrik ederiz.
Diğer Bahisler
O Nur Fabrikasının mektubu, Hasan Âtıf’ın mektubuyla Leyle-i Berat akşamında elimize geçti. O gecemize, bereketli ve mübarek bir tebrik nevinde telakki eyledik.
Kâtip Osman’ın Rüyasına Ait Bir Fıkrasıdır
Şaban-ı şerifin on beşinci cumartesi Leyle-i Berat gecesi rüyamda; büyük, berrak, küçük bir deniz olan bir göl sahilinde İngiliz veyahut Almanla, biz yani Türk hükûmeti harp ediyormuş. Harp esnasında semadan bir karaltı zuhur etmeye başladı. “Acaba bu semadan inen nedir?” diye hepimizin nazar-ı dikkatini celbetti. Yakınlaştıkça bir insan ve sonra üzeri ihramlı, yüzü bir parça esmer, başı beyaz ve büyük tülbent ile sarılı bir kadın şeklini alarak, gölün ortasında hemen ineceği zaman derhal oraya bir mermerden minber yapılarak minberin üzerine indi. Sonra, zat-ı âlînizden gelen umum mektupları okumaya başladı. Her iki tarafta sükûnet hasıl oldu. Okuduğu mektupları herkes can kulağıyla dinledi. Sonra nihayetinde “Evet, Hazret-i Kur’an-ı Azîmüşşan’ın ahkâm-ı şer’iyesince amel ederseniz, yakayı kurtarırsınız. Eğer Kur’an-ı Azîmüşşan’ın ahkâm-ı şer’iyesine riayet etmezseniz, hepiniz mahv u perişan olacaksınız.” diye söyledi. Sonra evime geldim. Bizim Re’fet Bey’le Rüşdü Efendi bizim eve geldiler, bendenize dediler: “Bu sırrı sen mi ifşa ettin? Bu mektuplar minber üzerinde okundu?” Bendeniz de cevaben: “Hayır kardeşlerim, bu sırrı siz anlamadınız mı? Bu gelen zat, semadan geliyor, bu mektupları oradan getiriyor. Ben kim oluyorum ki o havadisi oraya çıkarayım?” diye onlara söyledim. Sonra bunlara bir hediye ikram edeyim diye baktım, evimizin deliğinde dört top helva gördüm. Birisini birine, diğerini öbürüne ve iki tanesini de kendim yedim. Ağzım tatlı olarak uyandım.
İnşâallah Leyle-i Berat hürmetine ve duanız berekâtıyla hakkımızda mübarektir, lütfen tabirini beklemekteyiz.
Talebeniz
Kâtip Osman
Bu şuhur-u selâse seksen küsur sene bir ömrü kazandırıyor. Elbette sizler gibi mücahidler, onu kazanmaya çalışacaksınız. Cenab-ı Hak her bir gecesini sizin hakkınızda Leyle-i Mi’rac ve Leyle-i Berat ve Leyle-i Kadir kadar kıymettar eylesin, âmin!
Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler
İlgili Resimler/Fotoğraflar
Bediüzzaman'ın talebelerine gönderdiği (Emirdağ Lahikası 2'de mevcuttur) ve içinde Berat Gecelerini tebrik etmesi de yer alan mektubun talebeleri tarafından daktiloda çoğaltılmış şekli
İlgili Maddeler/Kategoriler
- Leyl (Tavzih): Tüm mübarek geceler listesi
- Duhan Suresi: 3. ayetinde Kur’an’ın “mübarek bir gecede” nâzil olduğu ifade edilen sure. Bu gece çoğu İslâm âlimine göre Kadir gecesidir. Bediüzzaman bu surenin Berat Gecesine baktığını söyler.
- Duhan 3: Kur’an’ın “mübarek bir gecede” nâzil olduğu ifade edilen ayet.
- Şaban: Berat gecesinin içinde olduğu ay
- Üç Aylar: Recep ayı, Berat gecesinin içinde olduğu Şaban ayı ve Ramazan ayının toplu ismi