-ban

-bân, sonuna geldiği kelimelere "gözetici, koruyucu, koruyan" anlamı katarak Farsça usûlüyle türemiş kelimeler yapan Farsça bir sonektir. Bazı kelimelerde (ör. bahçıvan) -vân şekline dönüşmüştür.

Bilgiler

Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: -

Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler

• Bahçıvân: Bahçeye nezaret eden

Acaba bahçıvan bir bahçenin kapısını açsa, herkese ibaha etse, sonra da zâyiat vuku bulsa, kabahat kimdedir? (Divan-ı Harb-i Örfi)

• Dîdebân: Gözcü, gözleyici, bekçi

Efkâr-ı umumiye dahi dîdebandır. (Muhakemat)

• Merdiven: (Aslı Nerdüban; Farsça nerd: tahta) Çıkma ve inme basamakları bütünü

Şu âyet‑i kerîmenin yüksek semâsına çıkıp sırrını fehmetmek için yedi basamaklı bir merdiven kuruyoruz. (15. Söz)

• Püştiban: Destek

...kuvvetli püştibâne, futur götürmez bir mesnede mâlik olmak lâzım geldiğini teyakkun edebildim. (Barla L.)

• Sayebân: Gölgelik; koruyup gözeten

...kendi cin ve bulutların işaratıyla nübüvvetine beşaret ve sâyebân... (Muhakemat)