-suz: Revizyonlar arasındaki fark

09.49, 25 Temmuz 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli

-sûz, sonuna geldiği kelimeye "yakan, yakıcı" anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.

Bilgiler

Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: Suhten (سوختن): yanmak

Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler

Akılsuz: Aklı sızlatan

Râbian: Biz ecram-ı ulviyeye baktıkça, onlar nazara verir bir havf ile dehşeti. Hem vicdanın müz’ici bir tevahhuş geliyor: Akıl-sûz, evham-sâz! (Lemeat)

Ciğersûz: Ciğer/yürek yakan, çok üzücü

Elli sene sonra, aynı vak’a-i ciğersûz vukua gelip o ihbar-ı gaybîyi tasdik etmiş. (19. Mektup)

Mukavemetsûz: Mukavemeti yok eden, dayanılmaz hâle getiren.

O vakit söz mukavemetsûz olur; maddî elektrik gibi tesir eder, kelâmın ulviyet ve kuvveti o nisbette tezayüd eder. (25. Söz)

Sabırsûz: Sabrı yakan, sabredilemez

Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm ferman etmiş ki: وَعَسٰى اَنْ يَقُومَ مَقَامًا يَسُرُّكَ يَا عُمَرُ diye Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın vefatı hengâmında olan dehşet-engiz ve sabırsûz hâdisede, Hazret-i Ebubekiri’s-Sıddık nasıl ki Medine-i Münevvere’de kemal-i metanetle herkese teselli verip mühim bir hutbe ile sahabeleri teskin etmiş. (19. Mektup)

Tahammülsûz: Tahammül edilemez

Ciğer‑şikâf ve tahammül‑sûz ve emel öldürücü, bütün kemâlâtı zîr ü zeber eden, hicran‑ı ebedî olan ademi, insana musallat etmez; demek, saâdet‑i ebediye olacaktır. (Muhakemat)

Vicdansûz: Vicdanı sızlatan

Ki yapılmış o halet, hem havf ile dehşetten, hem acz ile ra'şetten, hem kalâk ve vahşetten, hem yütm ve hem yeisten mürekkeb vicdan-sûz. (Lemeat)

İlgili Maddeler

Kaynakça

@@ 1. satır: / 1. satır: @@
 [[Kategori:Farsça Ekler]]
-'''-sûz''', sonuna geldiği kelimeye yakan, yakıcı anlamı katan Farsça bir sonektir.
+[[Kategori:Ekler]]
+'''-sûz''', sonuna geldiği kelimeye "yakan, yakıcı" anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.
 ==Bilgiler==
-'''Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı:''' Suhten (yanmak)
+'''Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı:''' Suhten ({{Arabi|سوختن}}): yanmak
 ==Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler,  Anlamları ve Örnek Cümleler==
-*'''Mukavemetsûz:''' Mukavemeti yok eden, dayanılmaz hâle getiren.
+*'''Akılsuz:''' Aklı sızlatan
-O vakit söz ''mukavemetsûz'' olur; maddî elektrik gibi tesir eder, kelâmın ulviyet ve kuvveti o nisbette tezayüd eder. (25. Söz)
+Râbian: Biz ecram-ı ulviyeye baktıkça, onlar nazara verir bir havf ile dehşeti. Hem vicdanın müz’ici bir tevahhuş geliyor: ''Akıl-sûz'', evham-sâz! (Lemeat)
 *'''Ciğersûz:''' Ciğer/yürek yakan, çok üzücü
 Elli sene sonra, aynı vak’a-i ''ciğersûz'' vukua gelip o ihbar-ı gaybîyi tasdik etmiş. (19. Mektup)
+*'''Mukavemetsûz:''' Mukavemeti yok eden, dayanılmaz hâle getiren.
+O vakit söz ''mukavemetsûz'' olur; maddî elektrik gibi tesir eder, kelâmın ulviyet ve kuvveti o nisbette tezayüd eder. (25. Söz)
 *'''Sabırsûz:''' Sabrı yakan, sabredilemez
 Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm ferman etmiş ki: وَعَسٰى اَنْ يَقُومَ مَقَامًا يَسُرُّكَ يَا عُمَرُ diye Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın vefatı hengâmında olan dehşet-engiz ve ''sabırsûz'' hâdisede, Hazret-i Ebubekiri’s-Sıddık nasıl ki Medine-i Münevvere’de kemal-i metanetle herkese teselli verip mühim bir hutbe ile sahabeleri teskin etmiş. (19. Mektup)
+*'''Tahammülsûz:''' Tahammül edilemez
+Ciğer‑şikâf ve ''tahammül‑sûz'' ve emel öldürücü, bütün kemâlâtı zîr ü zeber eden, hicran‑ı ebedî olan ademi, insana musallat etmez; demek, saâdet‑i ebediye olacaktır. (Muhakemat)
+*'''Vicdansûz:''' Vicdanı sızlatan
+Ki yapılmış o halet, hem havf ile dehşetten, hem acz ile ra'şetten, hem kalâk ve vahşetten, hem yütm ve hem yeisten mürekkeb ''vicdan-sûz''. (Lemeat)
 ==İlgili Maddeler==
 ==Kaynakça==