-dar

-dâr veya -târ, sonuna geldiği kelimeye "tutan, sâhip ve mâlik olan" anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.

Bilgiler

Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: Daşten (داشتن): tutmak, sahip olmak

Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler

(Gözden kaçan başka örnekler olabilir)

• Alakadar: İlgili

O derece ilme dalmıştı ki; hayat-ı zahiriye ile hiç alakadar görünmezdi. (Tarihçe)

• Alemdar: Sancaktar

Görürsün en ziyadarın, zekâvette alemdarın,... (17. Söz)

• Aleyhdar: Sancaktar

En birinci ithamları, beni rejim aleyhtarı olarak telâkki etmeleridir. (Müdafaalar)

• Bahadar: Kıymetli

Şahsiyet ve hüviyet cihetiyle, muhabbet‑i Rahmâniyenin misâli, rahmet‑i Rabbâniyenin timsâli, hakikat‑i insaniyenin şerefi, şecere‑i hilkatin en kıymettar ve kıymetli bahâdar bir semeresidir. (Reşhalar)

• Bayraktar: Bayrak tutan

Ey, bin seneden beri İslâmiyetin bayraktarlığını yapan bir milletin torunları olan cengâver ruhlu kardeşlerim! (Konferans)

• Cazibedâr: Cazibeli

Şu fıtrattaki incizab ve cezbe, bir hakikat-ı cazibedârın cezbiyledir.

• Cezbedar: Çekici

...havanın dokunmasıyla cezbedarane ve cazibekârane hareketle raksları,... (Meyve R.)

• Dağdâr/Dağidar: Çok üzgün

Hem de efkâr-ı ammenin meşverette feveranı olsa, har-u haşak makamında olan bazı akâid-i bâtıla ve fırak-ı dâllenin bid’atları ki, umum ehl-i İslâmı dağidâr-ı teesüf etmiş.

• Deftardar: Defter tutan

...bir nakıştır, nakkaş olamaz.. bir defterdir, defterdar olmaz.. (30. Lema)

• Dehadâr: Deha sahibi

Ulaşmaz dest-i ede-i garb-i hevesbâr, hevakâr dehadâr

• Dindâr: Dînin emir ve yasaklarına hakkıyle uyan, dînine sahip

Evvela: Dindar bir adam din muhabbeti için “Hak böyledir. Hakikat budur. Allah’ın emri böyledir.” der. (26. Mektup)

• Dümdâr: Artçı

Bu sırra binâen, benim gibi bir neferin, ağırlaşmış müşîriyet makamında ancak dümdârlık vazifesi var. (Sikke-i T. G.)

• Haberdar: Haberi olan

Avâm‑ı nâs Arabî’den haberdar değildir, fehmedemez? (Mesnevi-i N.)

• Haleldar: Zarara uğramış

...sırf uhrevî olan Ramazan‑ı Şerîfi; dünya meşgaleleriyle huzur‑u manevîmizi haleldâr edecekti. (Şualar)

• Hatadâr: Hatalı

Musibet-zede mükâfat ister. Ya âmir-i hatâdârın hasenatı verilecektir, o ise hiç hükmünde, veya hazine-i gayb verecektir. (Asar-ı B.)

• Havadâr: Havası bol

Hübubiyle havadarız (Konferans)

• Hazinedâr: Hazineyi koruyan

Allah’tan başka koca semâ ve zemini iki mutî hazinedar hükmüne kimse getirebilir mi? (Sözler)

• Hikmettâr: Hikmetli yapan

Evet, kemik gibi bir kuru ağacın ucundaki tel gibi incecik bir sapta gayet münakkaş, müzeyyen bir çiçek ve gayet musanna ve murassa bir meyve, elbette gayet sanat-perver, mu’cizekâr ve hikmettar bir Sâni’in mehasin-i sanatını zîşuura okutturan bir ilannamedir. (10. Söz)

• Hissedâr: Hisse sahibi

Masum ekall, günahkâr ekserin musibetinden hissedâr olur.

• Hükümdâr: Hüküm süren

Hem meselâ bir hükümdar-ı âdil, ihkak-ı hak için mazlumların hakkını zalimlerden almakla ve fakirleri kavîlerin şerrinden muhafaza etmekle... (30. Lema)

• Hüşdar: Uyanık

Ey yoldaş‑ı hüşdâr! (Lemeat)

• İ'cazdâr: Mucizevi

...satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârâne ve i'cazdârâne bast edilmiştir ki...

• Kıymetdâr: Kıymetli

Mecmuundan haber verdiği gibi kıymetdâr risalelerine de işaret derecesinde remzedip îmâ ediyor.

• Lekedâr: Lekelendiren

Milletimin namını lekedâr etmedim.

• Manidâr: Anlamlı

O rahmet‑i âmmenin bir cilve‑i mânidâr, onun bir sırr‑ı hikmeti var; küfür mâni değildir. (Lemeat)

• Meyvedâr: Meyve veren

Âlem-i turabda bir çekirdek âlem-i havada ondan bir şecer-i meyvedâr gibi..

• Mihmandâr: Ağırlayan

Ve bu şâyan-ı temaşa, güzel ibretli misafirhanenin mihmandar-ı kerimini tam bildirdiklerini bildi. (15. Şua)

• Minnetdâr: Minnet eden

Şâkirane, minnetdarane ricalar, dualar, belki mütezellilane ubudiyet kapıları kapanırdı. (15. Şua)

• Muhabbetdar: Muhabbet içeren

Eazım-ı Esma-i İlahiyeden olan Rahîm ve Hakîm ve Vedud'un iktiza ettikleri şefkatperverane terbiye ve maslahatkârane tedbir ve muhabbetdarane taltif... (24. Mektup)

• Mumdâr: Mum görevi gören

Madem Cenab-ı Hakk'ın elektrik gibi bir mahluku ve bir misafirhanesinde bir hizmetkârı ve bir mumdarı, Hâlıkından aldığı terbiye ve intizam dersiyle bu keyfiyete mazhar oluyor. (2. Şua)

• Münasebetdar: Alakalı

...ve birbirinin içine girmesi ve münasebetdarane ve belki muavenetkârane birleşmesi,... (2. Şua)

• Namdâr: Ünlü, namı olan

Hem sahtekâr, âmî bir nefer; namdar, âlî bir müşirin tavrını takınsın, makamında otursun, çok zaman öyle kalsın, hilesini ihsas etmesin. (26. Mektup)

• Nazdâr: Nazlı

Hazret-i Gavs'ın kasidesinin başında bu beş satırdan evvel, acib, pek garib, çok beliğ, nazdârâne tahdis-i ni'met suretinde...

• Perdedar: Perdeci

İzzet-i azamet ister ki; esbâb-ı tabîi, perdedâr-ı dest-i kudret ola aklın nazarında. (Lemeat)

• Pişdâr: Öncü

Ey Asurîler ve Kiyanîlerin cihangirlik zamanında pişdâr, kahraman askerleri olan arslan Kürdler!

• Revnakdar: Güzel, parlak

...ebed-ül âbâd yolculuğunda ne kadar mühim, değerli revnakdar bir bilet, bir zâd-ı âhiret, bir nur-u kabir olduğunu anlamak istersen;... (7. Söz)

• Sancaktar: Sancak tutan

...ve son musannif bulunan Said-ün Nursî Hazretlerinin yevm-i mahşerde sancaktarı kıl,... (Barla L.)

• Semeredar: Meyve veren

Tek bir semere ile semeredâr şecerenin yaratılışlarındaki suûbet ve sühûlet birdir. (Lemalar, Mesnevi-i N.)

• Serdar: Başkomutan

Siz, Risale‑i Nurun tercümânı haysiyetiyle ve bu îmân hizmetinizin İslâm ufuklarında parlaması cihetiyle, bu asrın bir hidayet serdarısınız. (Emirdağ L.)

• Şuledar: Şule saçan

İlm ü hakikatte şûledâr mâhitâb‑ı âhirzamandır bu. (Emirdağ L. 1)

• Şuurdar: Şuurlu

Mevcudat-ı hariciyenin herbiri, sureten camid, şuursuz iken, gayet hayatkârane ve şuurdarane vazifeleri ve tesbihatları vardır. (29. Söz)

• Tahsildar: Tahsil eden

Bir müessesenin başmüdürü, muavini, kâtibi, müvezzii, tahsildari, hademesi olur. (Barla L.)

• Takvadâr: Takvalı

Hem Nur'un takvadârâne ve riyazetkârâne meşrebi;...

• Tarafdâr: Taraf olan

...şübheli, dağdağalı, faidesiz bir düşmana (İngiliz) tarafdarlık göstermekle muzaaf bir surette ve zararlı bir yolu tercih etmek, ...

• Taravettar: Tazece

...bütün enbiyâ hayattar kökleri, bütün evliyâ tarâvettar semereleri bir şecere‑i nurâniyedir ki; ... (19. Mektup)

• Tecellidar: Allah'ın tecellisi ile meydana gelen

Bu şeş cihet ziyâdârdır; burûcunda tecellîdâr ki: LÂ İLÂHE İLLÂ HÛ… (Lemeat)

• Tesellidar/Teselliyetdâr: Teselli veren

...elbette şefkatkârane, teselliyetdârâne bir remz-i Kur'ânîdir.

• Vazifedâr: Vazifeli

İslâm’ın âlemine fedâya vazifedâr, hilâfete bayraktar görmüş olan bu devlet,... (Lemeat)

• Vefadâr: Vefalı

Aziz, sıddık, sarsılmaz, sebatkâr, fedakâr, vefadâr kardeşlerim!

• Zimmettar: Zimmetinde bulunduran

Ehl‑i zimmet zimmettârlarıyla nasıl müsâvî olur? (Münazarat)

• Ziyadâr: Işık veren

Tarz-ı Nazar İkidir biri Zulmettar diğeri Ziyadar

• Zulmetdâr: Karanlık veren

Tarz-ı Nazar İkidir biri Zulmettar diğeri Ziyadar