Bî-

İle anlamı katan Arapça önek için bi- sayfasına bakın

-bî, başına geldiği kelimeye olumsuzluk anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir önektir.

Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler

• Bîadil: Dengi olmayan

O zât-ı zîhavarık daha hadd-i büluğa ermeden bir allâme-i bîadîl halinde... (Şualar)

• Bîbaha: Baha biçilemez

Sad-hezar tahsine lâyık bîbaha fıkra-i Galib (Lahikalar)

• Bîbehre: Nasipsiz

...o sarayın bütün cevahir ve zînetlerinden bîbehre bir âdi adam,... (25. Söz)

• Bîçare: Çaresiz, âciz

İşte bu bîçare kardeşinizde üç şahsiyet var. (26. Mektup)

• Bîdad: Adaletsizlik

Ne mümkün zulm ile, bîdâd ile, imha-yı hürriyet;... (22. Lema)

• Bîdar: Uykusuz

Sure-i Nur'da لَيْسَ عَلَى اْلاَعْمَى حَرَجٌ âyetini kıraat ederek nevmden bîdar oldum (Lahikalar)

• Bîdin: Dinsiz

...dil uzatan hâin-i bîdin olan mülhid hâinlerin kuruyası dillerini... (Lahikalar)

• Bîedeb: Edepsiz

İşte şu hata-i bîedebane ve şu vehm-i bâtılın netice-i seyyiesidir ki: (Muhakemat)

• Bîemanî: Acımasız

Bir emr-i bîemanî... (Lemeat)

• Bîfasal: Fırsat vermeyen

Bir sineğin hilkati hayretfezadır filden, o mahluk-u bîfasal (Lemeat)

• Bîfütur: Gevşemeyen

Gecenin zulmetinden ve gündüzün rengârenginden bîfütûrdur. (Tarihçe)

• Bîhaber: Habersiz

Can yatar gafil, binası oldu viran bîhaber... (26. Lema)

• Bîhad: Sınırsız

Bu fakir, şiddetli acz u za'fımla bîhadd bahr-i hakaika daldım ve bahr-i muhit-i nura girebilmeğe şu mübarek eser, elmas bir miftahım oldu. (Lahikalar)

• Bîhoş: Hoş olmayan

Ruh nâhoş, kalb bîhoş, kafam bomboş. (Lahikalar)

• Bîgane: Aşina olmayan

Maddî ve manevî borcumuz olan hizmetleri îfadan kendimizi çekmek, hissizlik ve bîganelik fıtratımızda ve yaradılışımızda yoktur ki kalalım. (Lahikalar)

• Bîgaye: Nihayetsiz

Kur'an-ı Kerim'in ikinci ilâcı, fakr yarasını, vesile-i rızk ve rahmet-i bînihayeye ve iştiha-i lezzet-i nimet-i bîgayeye tebdil ve tashih eder. (Mesnevi)

• Bîgüman: Şüphesiz

Halbuki mütekellim muhatab ve esas maksat mutabakatta üç esastır bîgüman (Lemeat)

• Bîgünah: Günahsız

...yalnız beni mes'ul eden bir madde yüzünden, yirmi kadar masum ve bîgünah kimseleri; (Müdafaalar)

• Bîhemta: Benzersiz

Siz dahi onu tek ve yekta ve misilsiz, nazirsiz bîhemta tanıyınız ve kabul ediniz. (11. Söz)

• Bîhicab: Örtüsüz

Etse tecelli daim pürşaşaa bîhicab. (Lemeat)

• Bîhisab/Bihesab: Hesapsız

Cenab-ı Vâcib-ül Vücud Hazretlerine bîhisab şükrümüzü takdim ederken... (Lahikalar)

• Bîhuş: Aklı başında olmayan

Ey nefs-i bîhuş! (16. Söz)

• Bîinsaf: İnsafsız

Köpektir zevk alan, sayyad-ı bîinsafa hizmetten. (Mektubat)

• Bîiştibah: Benzersiz

Bir tevhid-i celalî müstetirdir; enva'-ı şirki reddeder, küfrü keser bîiştibah. (Lemeat)

• Bîkarar: Kararsız

Çünkü eserleriyle azameti anlaşılan şu muhteşem, zevalsiz saltanat; böyle geçici, devamsız, bîkarar, ehemmiyetsiz, mütegayyir, bekasız, nâkıs, tekemmülsüz umûrlar üzerinde kurulmaz, durulmaz. (10. Söz)

• Bîkeder: Kedersiz

İlm-i nâfi'dir, yazılır ecr-i cezîl, tâ kıyamet bîkeder. (Lahikalar)

• Bîkenar: Kenarsız

Bahr-ı bîkenar-i zamana şu asrın sahilinden içine gir, tâ asr-ı saadet olan adaya çık! (Asar-ı B.)

• Bîkeran: Uçsuz bucaksız

Bahr-i bîkeran-ı zaman olan şu asrın sahilinden, içine gir. (Muhakemat)

• Bîkes: Kimsesiz

Yâ Rab! Garibem, bîkesem, zaîfem, nâtüvanem, alîlem, âcizem, ihtiyarem. (6. Mektup)

• Bîlezaiz: Lezzetsiz

...gönderdi şu dünyaya; şu şehr-i bî-lezaiz... (Lemeat)

• Bîmeal: Mealsiz

O medlülun veledi suret-i bî meâle ne deva ne şifaya (Lemeat)

• Bîmenend: Benzersiz

Said’in ihata-i ilmiyesi kadar hamaset ve fedakârlıkta da bîmenend olduğunu teyid eder. (Asar-ı B.)

• Bîmisal: Benzersiz

...celal ve azametine karşı rükû ile aczini izhar etmek ve kemal-i bîzevaline ve cemal-i bîmisaline karşı secde edip... (9. Söz)

• Bîmüdani: Eşsiz

Müvazene edilse, değil dânâ-i bî-müdânî, hattâ en âmî adam, göz kulakla diyecek: (Lemeat)

• Bînaz: Nazsız

Bir vakitte bu yolda seyrettim de geçtim bî-nâz ve pür-niyazî. (Lemeat)

• Bînazir: Benzersiz

...o kıymettar, bînazîr Üstad Bediüzzaman Hazretleri, sizleri binlerle tebrik etmiş... (Lahikalar)

• Bînihaye/Binihayet: Sonsuz

...bir rahmet-i bînihayenin kâşifi ve ilâncısı ve saltanat-ı rububiyetin mehasininin dellâlı, seyircisi... (19. Söz)

• Bînisyan: Unutmadan

Her maâlim dahi birer üstad olmuştur; onun lisan-ı hali eder telkin-i dinî; hatasız, hem bînisyan (Lemeat)

• Bîpayan: Bitmeyen

Onun için, selâm ve muhabbetlerinize mukabil selâm ve meveddetlerimiz bîpâyan olduğu gibi, bu râbıta ve iştiyak ile de sizleri kucaklar ve İslâmi hasret ve saffetle gözlerinizden öperim. (Tarihçe)

• Bîrahat: Rahatı olmayan

Diğer onu bırakmış beyne beyne bîrahat! (Lemeat)

• Bîsud: Faydazız, neticesiz

Ya Rabb! İsmim Mes'ud, kendim bîsud, çok çalıştım olamadım mes'ud (Lahikalar)

• Bîtaraf: Tarafsız

Ey şeytan! Bîtarafane muhakeme, iki taraf ortasında bir vaziyettir. (26. Mektup)

• Bîtenahi: Sonsuz

Okurken nur alır vicdan, sütûr-u bîtenahîdir (Lahikalar)

• Bîvesvese: Vesvesesiz

Eden sâfi asarı nûrani sıcak kalblerden çıkan bî vesvese (Lemeat)

• Bîzar: Bıkmış

Akıldan kalbe, kalbden akıla inip çıkmaktan bîzar olmuştum. (Mesnevi)

• Bîzeval: Sona ermeyen

...celal ve azametine karşı rükû ile aczini izhar etmek ve kemal-i bîzevaline ve cemal-i bîmisaline karşı secde edip... (9. Söz)