Kategori:Akla Havale Eden Ayetler sayfasının kaynağını görüntüle

[[Kategori:İçinde Geçen Kelimelere Göre Ayetler]]
Bu kategoride Kur'an'da Efelâ Ta'kilûn (Hala akletmiyor musunuz) ifadesi geçen ayetler listelenmiştir.

==Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği==

Hem Kur’an-ı Hakîm lisanıyla

[[Bakara 44|{{Arabi|اَفَلَا تَعْقِلُونَ}}]]

[[Nisa 82|{{Arabi|اَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ}}]]

[[En'am 50|{{Arabi|اَفَلَا يَتَفَكَّرُونَ}}]]

gibi kudsî havaleler ile aklı istişhad ediyor ve ikaz ediyor ve akla havale ediyor, tahkike sevk ediyor. Onun ile ehl-i ilim ve ashab-ı akla din namına makam veriyor, ehemmiyet veriyor. Katolik mezhebi gibi aklı azletmiyor, ehl-i tefekkürü susturmuyor, körü körüne taklit istemiyor.

([[Risale:29._Mektup#.C4.B0kinci_.C4.B0.C5.9Faret|29. Mektup]])
----
Kur’an-ı Kerîm [[Mülk 3|{{Arabi|فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُورٍ}}]] der. Kur’an’da delil-i inayet, vücuh-u mümkinenin en mükemmel vechi ile bulunuyor. Kur’an, kâinatta tefekküre emir verdiği gibi fevaidi tezkâr ve nimetleri ta’dad eden âyâtın fevasıl ve hâtimelerinde galiben akla havale ve vicdanla müşaverete sevk etmek için

[[Bakara 77|{{Arabi|اَوَلَا يَعْلَمُونَ}}]]

[[Yasin 68|{{Arabi|اَفَلَا يَعْقِلُونَ}}]]

[[Yunus 3|{{Arabi|اَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ}}]]

[[Haşir 2|{{Arabi|فَاعْتَبِرُوا}}]]

gibi o bürhan-ı inayeti ezhanda tesbit ediyor.

([[Risale:Nokta_(Mesnevi)#Birincisi_2|Nokta, Mesnevi-i N.]])
----
Ey ihvan-ı müslimîn!. Hal, lisan-ı hal ile bize beşaret veriyor ki: Sırr-ı

[[İsra 81|{{Arabi|ﻗَﺪْ ﺟَٓﺎﺀَ ﺍﻟْﺤَﻖُّ ﻭَ ﺯَﻫَﻖَ ﺍﻟْﺒَﺎﻃِﻞُ}}]]

boynunu kaldırmış, el ile istikbale işaret edip, yüksek ses ile ilân ediyor ki: Dehre ve tabayi'-i beşere, damen-i kıyamete kadar hâkim olacak, yalnız âlem-i kevnde adalet-i ezeliyenin tecellî ve timsali olan hakikat-ı İslâmiyettir ki, asıl insaniyet-i kübra denilen şey odur.

İnsaniyet-i suğra denilen mehasin-i medeniyet, onun mukaddimesidir. Görülmüyor mu ki; telahuktan neş'et eden tenevvür-ü efkâr ile toprağa benzeyen evham ve hayalât, hakâik-i İslâmiyenin omuzu üzerinden hafifleştirilmiştir. Bu hal gösteriyor ki: Nücûm-u sema-yı hidayet olan o hakâik tamamen inkişaf ve tele'lü' ve lem'a-nisar olacaktır.

[[Risale:Asar-ı Bediiyye (Ayet-Hadis Mealleri)#116|{{Arabi|عَلٰى رَغْمِ اُنُوفِ الْاَعْدَٓاءِ}}]]

Eğer istersen istikbal içine gir, bak! Hakikatlerin meydanında hikmetin taht-ı nezaret ve murakabesinde teslis içinde tevhidi arayanlar, safsata ederek asıl tevhid-i mahz ve itikad-ı kâmil ve akl-ı selim kabul ettiği akide-i hak ile mücehhez ve seyf-i bürhan ile mütekallid olanlarla mübareze ve muharebe eder ise; nasıl birden mağlub ve münhezim oluyor...

Kur'ân'ın üslûb-u hakîmanesine yemin ederim ki: Nasara'yı emsali ile havalandırarak dalalet derelerine atan, yalnız aklı azl ve bürhanı tard ve ruhbanı taklid etmektir.

Hem de İslâmiyeti daima tecellî ve inbisat-ı efkâr nisbetinde hakâiki inkişaf ettiren, yalnız İslâmiyetin hakikat üzerinde olan teessüs ve bürhan ile takallüdü ve akıl ile meşvereti ve taht-ı hakikat üstünde bulunması ve ezelden ebede müteselsil olan hikmetin desatirine mutabakat ve muhakâtıdır. Acaba görülmüyor; âyâtın ekser fevatih ve havatiminde nev'-i beşeri vicdana havale ve aklın istişaresine hamlettiriyor. Diyor:

[[Ğaşiye 17|{{Arabi|ﺍَﻓَﻠﺎَ ﻳَﻨْﻈُﺮُﻭﻥَ}}]] ve [[Al-i İmran 137|{{Arabi|ﻓَﺎﻧْﻈُﺮُﻭﺍ}}]] ve [[Nisa 82|{{Arabi|ﺍَﻓَﻠﺎَ ﻳَﺘَﺪَﺑَّﺮُﻭﻥَ}}]] ve [[En'am 80|{{Arabi|ﺍَﻓَﻠﺎَ ﻳَﺘَﺬَﻛَّﺮُﻭﻥَ}}]] ve [[Sebe 46|{{Arabi|ﺗَﻔَﻜَّﺮُﻭﺍ}}]] ve [[Bakara 9|{{Arabi|ﻣَﺎ ﻳَﺸْﻌُﺮُﻭﻥَ}}]] ve [[Bakara 164|{{Arabi|ﻳَﻌْﻘِﻠُﻮﻥَ}}]] ve [[Bakara 170|{{Arabi|ﻣَﺎﻳَﻌْﻘِﻠُﻮﻥَ}}]] ve [[Bakara 75|{{Arabi|ﻳَﻌْﻠَﻤُﻮﻥَ}}]] ve [[Haşir 2|{{Arabi|ﻓَﺎﻋْﺘَﺒِﺮُﻭﺍ ﻳَﺎ ﺍُﻭﻟِﻰ ﺍﻟْﺎَﻟْﺒَﺎﺏِ}}]]

Ben dahi derim:

[[Haşir 2|{{Arabi|ﻓَﺎﻋْﺘَﺒِﺮُﻭﺍ ﻳَﺎ ﺍُﻭﻟِﻰ ﺍﻟْﺎَﻟْﺒَﺎﺏِ}}]]

Hâtime

[[Haşir 2|{{Arabi|ﻓَﺎﻋْﺘَﺒِﺮُﻭﺍ ﻳَﺎ ﺍُﻭﻟِﻰ ﺍﻟْﺎَﻟْﺒَﺎﺏِ}}]]

Zahirden ubûr ediniz! Hakikat sizi bekliyor. Fakat gördüğünüz vakit incitmeyiniz. Esahh ve lâzım!...

([[Risale:Muhakemat_(Asar-ı_Bediiyye)#Sekizinci_Mukaddeme|Muhakemat]])
----
Dersiniz: “Kur’an mu’cizedir. Hem nihayetsiz belâgattadır. Hem umuma her vakitte hidayettir.” Halbuki şöyle bazı hâdisat-ı cüz’iyeyi tarihvari bir surette musırrane tekrar etmekte ne mana var? Bir ineği kesmek gibi bir vakıa-i cüz’iyeyi, o kadar mühim tavsifat ile böyle zikretmek, hattâ o sure-i azîmeye de [[El-Bakara]] tesmiye etmekte ne münasebet var? Hem de [[Hz. Adem (as)|Âdem]]’e secde olan hâdise, sırf bir emr-i gaybîdir. Akıl ona yol bulamaz. Kavî bir imandan sonra teslim ve iz’an edilebilir. Halbuki Kur’an, umum ehl-i akla ders veriyor. Çok yerlerde [[Yasin 68|{{Arabi|اَفَلَا يَعْقِلُونَ}}]] der, akla havale eder. Hem taşların tesadüfî olan bazı hâlât-ı tabiiyesini ehemmiyetle beyan etmekte ne hidayet var?

([[Risale:20._Söz#Birinci_Makam|20. Söz]])
----
Yani Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan’ın altı ciheti parlaktır ve nurludur. Evham ve şübehat içine giremez. Çünkü arkası arşa dayanıyor, o cihette nur-u vahiy var. Önünde ve hedefinde saadet-i dâreyn var. Ebede, âhirete el atmış; cennet ve saadet nuru var. Üstünde sikke-i i’caz parlıyor. Altında bürhan ve delil direkleri var. İçi hâlis hidayet. Sağı [[Bakara 285|{{Arabi|اَفَلَا يَعْقِلُونَ}}]] ler ile ukûlü istintakla “Sadakte” dedirtiyor. Solunda; kalplere ezvak-ı ruhanî vermekle, vicdanları istişhad ederek “Bârekellah” dediren Kur’an-ı Mu’cizü’l-Beyan’a hangi köşeden, hangi cihetten evham ve şübehatın hırsızları girebilir?

([[Risale:19._Mektup#Üçüncü_Nükte|19. Mektup]])
----
Sâlisen: İslâmiyet’i Hristiyan dinine kıyas etmek, kıyas-ı maalfârıktır, o kıyas yanlıştır. Çünkü Avrupa, dinine mutaassıp olduğu zaman medeni değildi; taassubu terk etti, medenileşti.

Hem din, onların içinde üç yüz sene muharebe-i dâhiliyeyi intac etmiş. Müstebit zalimlerin elinde avamı, fukarayı ve ehl-i fikri ezmeye vasıta olduğundan; onların umumunda muvakkaten dine karşı bir küsmek hasıl olmuştu.

İslâmiyet’te ise tarihler şahittir ki bir defadan başka dâhilî muharebeye sebebiyet vermemiş.

Hem ne vakit ehl-i İslâm, dine ciddi sahip olmuşlarsa o zamana nisbeten yüksek terakki etmişler. Buna şahit, Avrupa’nın en büyük üstadı, Endülüs Devlet-i İslâmiyesidir.

Hem ne vakit, cemaat-i İslâmiye dine karşı lâkayt vaziyeti almışlar, perişan vaziyete düşerek tedenni etmişler.

Hem İslâmiyet, vücub-u zekât ve hurmet-i riba gibi binler şefkat-perverane mesail ile fukarayı ve avamı himaye ettiği

[[Yasin 68|{{Arabi|اَفَلَا يَعْقِلُونَ}}]]

[[En'am 50|{{Arabi|اَفَلَا يَتَفَكَّرُونَ}}]]

[[Nisa 82|{{Arabi|اَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ}}]]

gibi kelimatıyla aklı ve ilmi istişhad ve ikaz ettiği ve ehl-i ilmi himaye ettiği cihetle daima İslâmiyet, fukaraların ve ehl-i ilmin kalesi ve melcei olmuştur. Onun için İslâmiyet’e karşı küsmeye hiçbir sebep yoktur.

İslâmiyet’in Hristiyanlık ve sair dinlere cihet-i farkının sırr-ı hikmeti şudur ki:

İslâmiyet’in esası, mahz-ı tevhiddir; vesait ve esbaba tesir-i hakiki vermiyor, icad ve makam cihetiyle kıymet vermiyor.

Hristiyanlık ise “velediyet” fikrini kabul ettiği için vesait ve esbaba bir kıymet verir, enaniyeti kırmaz. Âdeta rububiyet-i İlahiyenin bir cilvesini azizlerine, büyüklerine verir. [[Tevbe 31|{{Arabi|اِتَّخَذُٓوا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللّٰهِ}}]] âyetine mâsadak olmuşlar. Onun içindir ki Hristiyanların dünyaca en yüksek mertebede olanları, gurur ve enaniyetlerini muhafaza etmekle beraber sâbık Amerika Reisi Wilson gibi mutaassıp bir dindar olur.

Mahz-ı tevhid dini olan İslâmiyet içinde, dünyaca yüksek mertebede olanlar, ya enaniyeti ve gururu bırakacak veya dindarlığı bir derece bırakacak. Onun için bir kısmı lâkayt kalıyorlar, belki dinsiz oluyorlar.

([[Risale:26._Mektup#Be.C5.9Finci_Mesele|26. Mektup]])
----
İslâmiyet akıl dinidir. Kur’an-ı Hakîm’in pek çok yerlerinde {{Arabi|اَفَلَا يَعْقِلُونَ ، اَفَلَا تَذَكَّرُونَ ، اَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ}} âyetleriyle akla havale ediyor. Kur’an-ı Hakîm’in ve keza tercüman-ı zîşanı olan Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın hadîslerinin hiçbirisi yoktur ki akl-ı selim ile mütalaa edildiği vakitte akıl, onu kabul etmemiş olsun. Belki akıl, hikmeti anladığı vakit hayretinden secde ediyor. Risale-i Nur’da makaleleri neşredilen kırk altı meşhur feylesoflar tasdik etmişler ki: “ Kur’an, aklî ve mantıkî bir dini ders veriyor.”

([[Risale:Konferans_(Küçük_Kitap)#Camiü’l-Ezhere_Yazılan_Bir_Mektup|Konferans]])