-ân sayfasının kaynağını görüntüle

[[Kategori:Farsça Ekler]]
[[Kategori:Ekler]]
'''-ân''' veya sonu -â, -î, -û ile biten kelimelerde '''-yân''' veya sonu -e ile biten kelimelerde '''-gân''' Farsça'da canlılar için kullanılan çoğul ekidir. Cansız isimlerin Farsçada çoğulu -ha ekiyle yapılır.

==Bilgiler==

==Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler,  Anlamları ve Örnek Cümleler==

Gözden kaçmış misaller olabilir

*'''Aşıkân:''' Aşıklar

Rûz sâim, leyl kâim,/Çû makam‑ı ''âşıkan'' (Lahikalar)

*'''Bendegan:''' Kullar, köleler

O vakit Hàlık’ın sanat-ı Rabbâniye’sinden ve Sultan’ın nezâret‑i şâhânesinden ve ziyâ ve hava ve toprağın hizmet‑i ''bendegânesinden'' başka... (14. Söz)

*'''Bezirgan:''' Aşıklar

...o sahte siyaset ''bezirgânlarının'', çocukları dahi kandıramayacakları acemîce bir iftira ve bir uydurmalarından ibarettir. (Lahikalar)

*'''Biçaregân:''' Biçareler

''Bîçaregân-ı'' ümmete, izn-i İlahî ile beyan buyurduğunuz i'caz-ı Kur'an hürmetine, Allah-u Zülcelal muhterem üstadımızdan ebeden razı olsun. (Barla L.)

*'''Canân:''' Canlar, sevgili (Anlam kayması ile "sevgili" anlamındadır)

Risale‑i Nur, rûhların sevgilisi, kalplerin mahbûbu, âşıkların mâşuku, canların ''cânânı'' olmuş; icâbında bu cânân için canlar fedâ edilmiştir. (Tarihçe)

*'''Cavidân:''' Cavidler, ebedi kalanlar

İşte Risale-i Nur dahi bu asırda bütün âlem-i beşeriyete hayat-ı ''câvidân'' ve âdeme kâmil-i insan ve kulûbe neş'e-i îman ve ukule yakîn-i itmi'nan ve efkâra inkişaf ve nüfusa teslim-i rıza ve can şuâlarını Kur'an-ı Mu'ciz-ül-Beyandan alıp saçmaktadır. (Lahikalar)

*'''Destan:''' (Eller kelimesinden) Öğreti, anlatı

Üstad’ın, hayatı boyunca cemiyetimizin her tabakasına vermekte olduğu binlerle istiğnâ örnekleri, dillere ''destan'' olmuş bir ulviyeti hâizdir. (Önsöz)

*'''Ebruvan:''' Kaşlar

Sen ol Mahbûb‑u âlemsin ki, zülf‑ü ''ebruvânındır'', (Şuaat-ı Marifetinnebi)

*'''Füruzân:''' Parlak şeyler

Biinâyetillâhi teâla meyân-ı Ümmet-i Muhammed’de Şem’a-i hidayet nurunu ''füruzân'' eden bir Zât-ı âli kadrın ... (Hulusi Ağabey'e Mektuplar)

*'''Hâcegân:''' Hocalar

Risale-i Nur şakirdlerinin etrafınızda olarak Nakşî’de, hatme-i ''hacegân'' tarzında fakat çok büyük bir mikyasta... (Kastamonu L.)

*'''Hezarân:''' Binler

Nefrin, ''hezârân'' nefrin, cehlin yüzüne… (Muhakemat)

*'''Kalbân:''' Kalpler

Sensin hakîm-i ''kalbân''. (Lahikalar)

*'''Kehkeşan:''' Kehkeşler, Samanyolu

Hep ''kehkeşân'' ağsânına. (Mektubat)

*'''Küngân:''' Künkler, su boruları

Bazı Sözlerde ulema-i ilm-i kelâmın mesleğiyle, Kur’an’dan alınan minhac-ı hakikinin farkları hakkında şöyle bir temsil söylemişiz ki mesela, bir su getirmek için bazıları ''küngân'' (su borusu) ile uzak yerden, dağlar altında kazar, su getirir. (26. Mektup)

*'''Merdân:''' Adamlar

Sensin ol dellâl‑ı Kur'ân, yoluna canlar fedâ,/İltifat‑ı Şah-ı ''Merdân'' ile sensin muktedâ. (Lahikalar)

*'''Muhibbân:''' Dostlar

Bu hafta Otuzbirinci Mektûbun Yedinci Lem'ası ile Üçüncü Lem'ası’nı, hazine‑i Mektûbat’a ilâve ve ''muhibbân'' ve müştâkâna tilâvet eylemekle,... (Barla L.)

*'''Mürşidan:''' Mürşitler

...bütün pîr, pîrân ve ''mürşidân'' ve Şah‑ı Nakşibend Kuddise Sırruhu Hazretlerinden... (Barla L.)

*'''Müştahan:''' İştiyaklılar

Bu hafta Otuzbirinci Mektûbun Yedinci Lem'ası ile Üçüncü Lem'ası’nı, hazine‑i Mektûbat’a ilâve ve muhibbân ve ''müştâkâna'' tilâvet eylemekle,... (Barla L.)

*'''Pehlivan:''' Yiğitler

Birinci defaki yazdığım yazılarımla son yazdığım yazılarımı karşılaştırdığım vakit, böyle çapraşık bir yazı ile, nasıl olur da dilâver bir ''pehlivan'' gibi ortaya atıldığımı düşünerek evvelce çok meyûs oldum. (Barla L.)

*'''Peygamberan:''' Peygamberler

Bütün ''Peygamberân-ı'' İzam hazarâtını birer birer ziyaret eder, Peygamber Efendimizi de ziyarete mazhar olunca uyanır. (Tarihçe)

*'''Pirdân:''' Pirler, büyükler

...bütün pîr, ''pîrân'' ve mürşidân ve Şah‑ı Nakşibend Kuddise Sırruhu Hazretlerinden... (Barla L.)

*'''Yarân:''' Dostlar

''YÂRÂN'' İSTERSEN KUR'ÂN YETER. (Mektubat)

==İlgili Maddeler==

==Kaynakça==