Zel (ذ) Kök Harfi İle Başlayan Kelimeler

Önceki Harf: Dal (د) ← Arapça Kökenli Kelimeler Ana Sayfası → Ra (ر): Sonraki Harf

Bu sayfada Bediüzzaman'ın eserlerinde geçen ve Zel (ذ) kök harfi ile başlayan Arapça kelimeler listelenmiştir.

İlk Kök Harfe Göre Kelime Sayısı

Arapça Harf	Türkçe Okunuşu	2 Harfli Kelime Sayısı	3 Harfli Kök Sayısı	3 Kök Harfli Kelime Sayısı	4 Harfli Kök Sayısı	4 Kök Harfli Kelime Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Köklerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Kelimelerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı
ذ	Zel	5	17	66	1	4	18	22	17	75	27	25

Kelime	Anlamı	Kur'an'da Geçiyor mu?	Örnek Cümle
Zel-Elif (4)		+
Haza	Bu, şu, o	+	Âhirzamanın dehşetli bir şahsı sabah kalkar, alnında 'Hâzâ kâfir' yazılmış bulunur.
Zat	Kendi	+	Bu zat, Hüsrev gibi Nura müştak ve dirayetli bir talebemdi.
Zaten	Esasen		Zaten bu ciheti siz takdir etmişsiniz.
Zevat	Zatlar		Bu âsâr-ı kudsiyeye o zevât-ı âlîşan ancak tercüman hükmündedirler.
Zel-Elif-Be (1)		+
Zi'b/Zib	Kurt	+	Bir kurt, keçilerden birisini tutmuş; çoban, kurdun elinden kurtarmış. Zi'b demiş:
Zel-Be-Ha (3)		+
Mezbaha	Hayvan kesim yeri		Zemin ise bir mezbele, bir mezbaha, bir bataklığa dönecekti.
Mezbuh (Mezbuhane)	Boğazlanan (Boğazlanır gibi)		Ölümle bir hareket-i mezbuhânenin ıztırabını çeken cismimin cenazesini taşıyan bir tabut suretinde göründü" denilmektedir.
Zebh/Zibh	Boğazlama	+	İşte, Kur'ân-ı Hakîm, Hazret-i Mûsâ aleyhisselâmın risaletiyle, o milletin seciyelerine girmiş ve istidatlarına işlemiş olan o bakarperestlik mefkûresini kesip öldürdüğünü, bir bakarın zebhiyle ifham ediyor.
Zel-Be-Zel-Be (4)		+
Mütezebzib	Kararsız		...ve bütün mevhum olan kör, sağır ve birbirine zıd ve müteşâkis erbabın arasında mütezebzib ve mütereddid bir şekilde kalmaktansa;
Müzebzib	Karıştıran		Başka müzebzibler gibi, taklidî ve hilaf-ı şeriat telakki etmedim.
Müzebzeb	Karmakarışık, beceriksiz	+	Eğer edeb böyle ise ve efkâr-ı umumî böyle müzebzeb olsa; şahid olunuz, ondan vazgeçtim.
Tezebzüb	Kararsızlık		Sema ehli, arz ehli gibi hayırların ve şerlerin karışmasından ve zıtların içtimaından meydana gelen münakaşa ve ihtilafat ve tezebzüb içinde değillerdir.
Zel-Hı-Ra (2)		+
İddihar	İhtiyaç için saklamak		Çünkü o Hakîm-i Zülcelâl, zîhayatın bedenine gönderdiği rızkın bir kısmını ihtiyat için şahm ve içyağı suretinde iddihar eder.
Zahire	Saklanan (yiyecek)		Evet, bütün ehl-i ihtisas ve müşahedenin ve bütün ehl-i zevk ve keşfin ittifakıyla, o uzun ve karanlıklı ebedü'l-âbâd yolunda zad ve zahîre, ışık ve burâk, ancak Kur'ân'ın evâmirini imtisal ve nevâhîsinden içtinab ile elde edilebilir.
Zel-Ra-Ra (3)		+
Zerrat	Zerreler		Hem, tahavvülât-ı zerratta boğulan maddiyyunları susturan ve zerrâtın tahavvülâtı ve harekâtını, vazife ve intizamlarını emsalsiz bir tarzda ispat eden "Otuzuncu Söz" nâmındaki Zerrat Risalesine...
Zerre	En küçük parça	+	Zerre şemse kardeş olur.
Zürriyet	Soy, nesil	+	... ve Hazret-i Fatıma'nın zürriyetinin nesl-i mübareki, âlem-i İslâmda Ehl-i Beyt ünvanını alarak âli bir şeref kazanacaklarını ...
Zel-Ra-Ayn (1)		+
Zira'	Dirsek-orta parmak ucu arası uzunluk, arşın	+	Çünkü, her otuz üç zıra' derinliğinde, tahminen bir derece hararet artar.
Zel-Ra-Vav (2)		+
Zariyat	Savuran rüzgârlar (Sure adı)	+	Sure-i Ez-Zariyat 1280 tarihinden sonraki fırtınalı vukuata hurufatıyla haber veriyor ve muvafıklarını şahit gösteriyor.
Zirve	En tepe nokta		...o dağların yüksek zirvelerinden o haşyet verici tecelliyât-ı celâliyenin zuhuruyla taşlar parçalanarak,...
Zel-Ayn-Nun (1)		+
İz'an/İzan	Teslim olup itaat etme		...sağı bittecrübe teslim-i kalb ve vicdan; solu biaynelyakîn teshir-i akıl ve iz'an; ...
Zel-Kef-Ra (12)		+
Ezkar	Zikirler		Evet, namazın mütenevvi ezkâr ve harekâtıyla işaret ettiği vezâifi, makamatı mufassalan gördüler.
Mezkur	Bahsi geçen; Allah'ın ismi (Zikre layık)	+	İşte, hava unsuru yalnız nakl-i asvat vazifesinde mezkûr cilve-i vahdâniyeti ve mezkûr acaibi gösterdiği ve dalâletin hadsiz muhaliyetini izhar ettiği gibi; ...
Müzakere (Müzakerat)	Fikir alış-verişi (verişleri)		Şu Risale, bir meclis-i nuranîdir ki Kur'ân'ın şu münevver, mübarek şakirdleri, içinde birbiriyle mânen müzâkere ve müdâvele-i efkâr ediyorlar.
Müzekker	Erkek		Müenneslerin cemaatine, iki katlı müennes olduğu halde, müzekker fiili olan قَالَ buyurması;...
Müzekkir (Müzekkire)	Hatırlatan	+	...hem de evamirine olan itaati temin ve tesis eden azamet-i Sâniin tasavvurunu zihinlerde idame edecek bir müzekkire-i mükerrere olan ibadete muhtaçtır.
Tezekkür	Hatırlama, zikretme		Bu itibarla, ehl-i dalâl ile ehl-i kemâl, nisyan ve tezekkürde müteâkistirler.
Tezkar	Zikretme, hatırlatma		Duada tekrar, zikirde tezkâr, dâvette tekid lâzımdır.
Tezkere	İzin belgesi, pusula		...ölüm bizim için, sırr-ı Kur'ân ile, idam-ı ebedîden terhis tezkeresine çevrilmiş.
Tezkir (Tezkire)	Hatırlatma	+	Onun içinde tâlim, hem müsellemâtı tezkir.
Zakir	Zikreden	+	Bütün zerrat-ı mevcudat .... Birer zâkir, müsebbih gör.
Zikr/Zikir	Anma	+	...o halka-i kübrâ-yı zikirde, ellerinde tesbihler Sübhânallah otuz üç, Elhamdü lillâh otuz üç, Allahu ekber otuz üç defa tekrar ederler.
Zükuret	Erkeklik		Çünkü, âyet yalnız zükûret ve ünûset keyfiyetine değil, ...
Zel-Kef-Vav (4)		+
Ezkiya	Zekiler		...bütün ezkiya-yı âlemin nazarlarını dikkate celbeder...
Zeka	Kavrama çabukluğu		Bir noktayı cihan yap, o cihana hâkim ol, Zira senin bir noktanda, güneş kadar zekâ var.
Zekavet	Zekilik		Ekseriyetçe sebeb-i hüsran olan hırsı tahrik eden iktidar ve ihtiyar ve zekâvet, bir kısım büyük ediplerde o edipleri bir nevi dilenciliğe kadar sevk ettiği gibi, zekâvetsiz, kaba, çok âmî adamların tevekkülvâri iktidarsızlıkları dahi onları zenginliğe îsal etmesi...
Zeki	Aklı iyi çalışan		Zeki dostum, kalb çok arzu ederdi, ehl-i fenden envâr-ı imaniyeye ve esrar-ı Kur'âniyeye iştiyak derecesinde ihtiyacını hissetmek cihetinde Hulûsi Beye benzeyecek adamlar ileri atılsın.
Zel-Lam-Kaf (1)
Zelaka	Keskin çıkan be, te, ra, kaf, mim, lam karfleri		Sûrelerin başında mezkûr olan huruf, hurufâtın aksâm-ı malûmesi olan mechûre, mehmûse, şedîde, rahve, zelâka, kalkale gibi aksâm-ı kesiresinden, herbir kısmından nısfını almıştır.
Zel-Lam-Lam (7)		+
Mezellet	Alçaklık		Bugün âlem-i İslâmdaki tezahürat da gösteriyor ki, âlem-i İslâmı uyandıracak, şu mezelletten kurtaracak, yine o histir.
Müzellel	Alçalmış		... koca küre-i arz, bütün sekeneleriyle birlikte onun taht-ı emrinde müsahhar, müzellel bir hayvan gibi duruyor.
Tezellül	Küçülme		Tezellül için, kuvvet almaya muhtaçtırlar.
Tezlil	Küçümseme, hor görme	+	İman bunu iktiza ediyor ki, tahakküm ve istibdat ile başkasını tezlil etmemek...
Zelil	Alçak		...melâikeye karşı rüçhâniyet kazanan bir sahib-i mertebe-i hilâfet-i arziyeyi, en zelil bir hayvan-ı fâni-i zâilden daha zelil, daha zayıf, daha âciz, daha fakir bir derekeye atar ve mânâsız, karma karışık, çabuk bozulur bir âdi levha derekesine indirir.
Zillet	Aşağılık	+	Zillet içinde esaret altına girmemek isterseniz, aklınızı başınıza alınız.
Züll	Küçüklük	+	Hâlık-ı Âlem züll ve zilletlerden münezzehtir.
Zel-Mim-Mim (6)		+
Mezmum	Kötülenmiş	+	Demek, zem ve gıybet, aklen, kalben ve insaniyeten ve vicdanen ve fıtraten ve asabiyeten ve milliyeten mezmumdur.
Zem	Kötüleme		Demek, zem ve gıybet, aklen, kalben ve insaniyeten ve vicdanen ve fıtraten ve asabiyeten ve milliyeten mezmumdur.
Zemime	Kötülenmiş		Fazla şefkat elemdir, fazla gazap zemîme…
(Ehl-i) Zimme	İslam devletindeki anlaşmalı gayrımüslimler		Hem mezheb-i Hanefiyede, ehl-i zimmeden olan bir kâfirin şehadeti makbuldür;
Zimmet	Sorumluluk, üstlenme	+	... borç ve zimmet olan farz namazın o zamanlara tahsisi nihayet hikmettir.
Zimmi	Ehl-i zimme, İslam devletindeki anlaşmalı gayrımüslimler		Kâfir eğer zimmî olsa veya musalâha etse hakk-ı hayatı var" diye usul-i şeriatın bir düsturudur.
Zel-Nun-Be (4)		+
Müznib (Müznibin)	Günahkar(lar)		Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın ümmetine şefkatinin derecesini ve bihakkın şefîu'l-müznibîn olduğunu göstermekle beraber,...
Zenb	Günah	+	Ey cirmi ve cismi küçük ve cürmü ve zulmü büyük ve ayıp ve zenbi azîm biçare insan!
Zeneb	Kuyruk		İşte, o iki dairenin tekatu' noktasına, "baş" mânâsına "re's," diğerine "kuyruk" mânâsına "zeneb" demişler.
Zünub	Günahlar		Belki Cenâb-ı Hak, bu eseri ona kefaret-i zünub yapacak ve bu tefsiri de tam anlayacak adamları yetiştirecek inşaallah.
Zel-He-Be (8)		+
Mezahib	Yollar		Mezâhibin ihtilâfı ise, Sahib-i Şeriatin gösterdiği nazarî düsturların tarz-ı tefehhümünden ileri gelmiştir.
Mezheb/Mezhep	Yol		Elcevap: İ'câz-ı Kur'ân'da iki mezhep var:
Müzehheb	Yaldızlanmış		Şems, demiri altından yapılmış mühezzeb, müzehheb, zırhlı bir sefine gibi esîrden olan...
Müzehhib	Süsleyen		Mühezzib-ı ahlâk da dindir.
Tezhib/Tezhip	Süsleme		Hem de intizam-ı idareden ziyade tezhîb-i ahlâka muhtacız.
Zehab	Gitme, zan, yanlış düşünce	+	Fakat, o yazıları, o harfleri tabiata ve esbaba isnad eden herifler, imtina ve muhalin en suubetli ve çıkmaz bir yoluna zehab etmiş olurlar.
Zeheb	Altın	+	Lâkin o bahr-i semada o zeheb-i zâib cereyan ediyor.
Zahib	Zanneden	+	Hayal ve mesmuuma nazaran, huzurunuzun muhtel olduğuna zâhibim.
Zel-He-Nun (2)
Ezhan	Zihinler		Gaye-i hayal olmazsa veyahut nisyan veya tenâsi edilse, ezhan enelere dönüp etrafında gezerler.
Zihin	Akıl		Vicdanın anâsır-ı erbaası ve ruhun dört havassı olan "irade, zihin, his, lâtife-i Rabbaniye" her birinin bir gayetü'l-gàyâtı var:
Zel-Vav (1)		+
Ze/Zel/Zu/Zül/Zi/Zevil	Sahiplik eki	+	Fakat sair zevilhayat, bütün gayelerde sana müsavi olamaz.
Zel-Vav-Be (2)
İzabe	Eritme		İşte, beşerin san'at cihetinde en ileri gitmesi ve maddî kuvvet cihetinde en mühim iktidar elde etmesi, telyîn-i hadid iledir ve izâbe-i nuhas iledir.
Zaib	Erimiş		Lâkin o bahr-i semada o zeheb-i zâib cereyan ediyor.
Zel-Vav-Kaf (4)		+
Ezvak	Zevkler		...bütün o hakikatsiz, tatsız, akıbetsiz ezvâk-ı dünyeviye yerine, hakikî, daimî ve tatlı ezvâk-ı imaniyeyi Lâ ilâhe illâ Hû'da ve nur-u tevhidde bulduğum gibi, ...
Mezak	Manevi zevk		Hem bütün evliya ve sıddıkîn ve urefâ ve muhakkıkînin muhtelif meşreplerine ve ayrı ayrı mesleklerine, herbirindeki meşrebin mezâkına lâyık...
Zaik (Kuvve-i Zaika)	Tadan (Tat alma duyusu)	+
Zevk	Lezzetlenme		Zevk alır baktıkça insan, bütün eşyadan geçer.
Zel-Ye-Lam (3)
Ezyal	Zeyiller		Biz eslâfın ezyalini tutmakla beraber, ahlâfın teşebbüsatından dahi geri kalmamaya söz veriyoruz.
Tezyil	Ekleme		BİR TEZYİL Lafzı süslemek, zinetlendirmek, evet vardır..
Zeyl/Zeyil	Ek		Ben itiraf ediyorum ki, ben bu zeyilleri unutmuştum.