Ze (ز) Kök Harfi İle Başlayan Kelimeler

Önceki Harf: Ra (ر) ← Arapça Kökenli Kelimeler Ana Sayfası → Sin (س): Sonraki Harf

Bu sayfada Bediüzzaman'ın eserlerinde geçen ve Ze (ز) kök harfi ile başlayan Arapça kelimeler listelenmiştir.

İlk Kök Harfe Göre Kelime Sayısı

Arapça Harf	Türkçe Okunuşu	2 Harfli Kelime Sayısı	3 Harfli Kök Sayısı	3 Kök Harfli Kelime Sayısı	4 Harfli Kök Sayısı	4 Kök Harfli Kelime Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Köklerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Kelimelerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı
ز	Ze	-	33	84	7	14	40	42	27	98	87	23

Kelime	Anlamı	Kur'an'da Geçiyor mu?	Örnek Cümle
Ze-Be-Be (1)
Zebib	(Kuru) üzüm		Hanginizle zebib, yani üzümü paylaşsam, (zekâvetiyle) bana hile edecektir.
Ze-Be-Dal (2)		+
Zebed	Köpük; kaymak	+	Sonra mâyi kısmı da, tecellîsiyle tekâsüf edip zebed (köpük) kesilmiştir.
Zübde	Hülasa, öz		Fünun ve ulûmun zübde-i hakikiyesi berahin-i akliye üzerine müesses olan diyanet ve şeriat-i İslâmiye öyle fünunları tazammun etmiştir.
Ze-Be-Lam (2)
Mezbele	Çöplük		Zemin ise bir mezbele, bir mezbaha, bir bataklığa dönecekti.
Zembil/Zenbil	Taşıma çantası		Baktım ki, yukarıdan inmiş aynı asansörler gibi muhtelif tarzlarda bazı tayyare, bazı otomobil, bazı zembil gibi şeyler görünüyor.
Ze-Be-Nun (1)		+
Zebani	Cehennem meleği	+	Ve zebâni gibi pek çok zîhayatın celâldarâne meskenleridir.
Ze-Cim-Cim (1)		+
Zücac (Zücace, Zücaciye)	Cam, şişe	+	...zerrât-ı zücâciye adedince tabiî güneşleri kabul etmek lâzım geldiği gibi; ...
Ze-Cim-Ra (2)		+
İnzicar	Çekilme, vazgeçme		...tâ matlub olan teneffür ve inzicarı, nefsin dibine kadar işletilsin.
Zecr/Zecir	Men' etme	+	...ins ve cinni isyandan ve tuğyandan zecreder ki, kâinatı titretir.
Ze-Ha-Mim (4)
İzdiham	Kalabalık		Mahkeme salonunda müthiş bir izdiham vardı.
Müzahame	Sıkıştırma, sıkıntı verme		Müzahame ve münakaşayı icap edecek bir sebep yoktur.
Tezahüm	Sıkıntı vermek		Vücut nev'inde tezâhüm yoktur.
Zahmet	Sıkıntı, eziyet		Zahmet pek az, faide-i mâneviye pek çok oldu.
Ze-Hı-Ra-Fe (2)		+
Müzahref (Müzahrefat)	Süprüntü, sahte süs		Havayı tesmim eden buharat-ı müzahrefe o manevî havayı bozar.
Zuhruf	Yaldız; Sure adı	+	Sonra, Sûre-i Zuhruf'tan başlayan beş sûre, o nısf-ı nısf-ı nısfın nısfına iniyor.
Ze-Ra-Ayın (3)		+
Mezraa	Tarla		Dünyada, dünyanın âhiret mezraası ve esmâ-i İlâhiye âyinesi olan iki güzel yüzüne karşı mütefekkirâne muhabbetin uhrevî neticesi, dünya kadar, fakat fâni dünya gibi fâni değil, bâki bir Cennet verilecektir.
Zer'	Ekme	+	Bir tarlaya zer edilen bir tohum, mânevî bir sur ve bir duvardır; ...
Ziraat	Tarım		Sevr, imaret ve ziraat-i arzın en büyük vasıtası olan öküzdür.
Ze-Ra-Ka (2)		+
Mızrak	Ucu sivri savaş aleti		Sivrisineğin başında mızrak gibi bir hortum vardır.
Zerk	Şırınga ile vermek		Şehvet-engiz bir zevki nefislere de zerk eder.
Ze-Ayn-Cim (2)
İz'ac/İzac/İzaç	Rahatsız etme		Sen ye'sin zulümâtından ve kimsesizliğin vahşetinden ve ervâh-ı habisenin iz'âcâtından ve o vahşetin dehşetinden şu şartlarla kurtulabilirsin ki:
Müz'ic/Müzic/Müziç	Rahatsız edici		Hem vicdanın müz'ici bir tevahhuş geliyor akıl-sûz, evham-sâz.
Ze-Ayn-Mim (1)		+
Zu'm/Zum	Batıl zan		Bir hakk-ı hayatı var, daire-i tasarrufunda hakikî mâliktir, zu'm eder.
Ze-Fe-Ra (1)		+
Zefir	İnleme	+	...Cehennem ateşinde zefir ve şehîk eden ehl-i şekavetin azabını haber verip, ...
Ze-Kaf-Mim (1)		+
Zakkum	Cehennem bitkisi	+	...iman, Cennetin bir mânevî çekirdeği ve küfür ise Cehennem zakkumunun bir tohumu olduğunu gösteren Nurun o gibi parçaları,...
Ze-Kef-Vav (5)		+
Müzekki	Temizleyen		Evet, Risale-i Nur kalplerin fatihi ve mahbubu, ruhların sultanı, akılların muallimi, nefislerin mürebbi ve müzekkîsidir.
Müzekka	Temizlenmiş		اِنَّ اللهَ لَيُؤَيِّدُ هٰذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ sırrınca, müzekkâ olmadığın için, belki sen kendini o recül-ü fâcir bilmelisin.
Tezekki	Manevi temizlenme		...tezekkî etmek şartıyla bütün letâif-i insaniyenin fevkine çıktığı gibi;
Tezkiye	Temizlemek		İşte, şu mertebede, şu hatvede tezkiyesi, tathiri, onu tezkiye etmemek, tebrie etmemektir.
Zekat	Farz ibadet	+	Hem vücub-u zekât rüknü, risalelerde ne suretle izah edildiğini soruyor.
Ze-Lam-Ze-Lam (4)		+
Mütezelzil	Sarsılan		Onun için, sînemde ümitlerim yeis ile kavgaya başladılar; o mütezelzil hane olan sadrımı harap ediyorlar.
Tezelzül	Sarsıntı		Giyinişinde, gayesinde, idealinde zerre kadar değişiklik ve tezelzül olmamıştı.
Zelzele	Deprem	+	Zelzele tam gece saat sekizde başladı.
Zilzal	Sure adı	+	Sure-i Duha, Sure-i Elem Neşrah Leke ve Sure-i Zilzal ve Sure-i Tekâsür ve Sure-i El-Maun ve Sure-i El-Alak'ın nısf-ı evveli ve...
Ze-Lam-Lam (1)		+
Zülal	Soğuk ve tatlı su		İşte Cebelü'l-Kamer olan Kur'ân-ı ezher; zülâl-i Nil akıyor o muhteşem menbadan.
Ze-Mim-Ra (2)		+
Zümer	Zümreler; Sure adı	+	Hem Sûre-i Zümer, hem Sûre-i Câsiye, hem Sûre-i Ahkâf'ın başlarında bulunan...
Zümre	Topluluk, cemaat		Elbette, mübarek ve müşfik Üstadımın duaları bereketiyle zümre-i Nuriyenin âciz bir ferdi olmakta devam ve öylece Livaü'l-Hamd Aleyhissalâtü Vesselâm tahtında toplananlardan olurum.
Ze-Mim-Ra-Dal (1)
Zümrüd/Zümrüt	Değerli taş		Hakaikının tenevvüüne işaret için, bazı mücessem hurufatını elmas ve zümrütle ve bir kısmını lü'lü' ve akikle ve bir taifesini pırlanta ve mercanla ve bir nev'ini altın ve gümüşle yazdı.
Ze-Mim-Ze-Mim (2)
Zemzem	Mekke'de su		Sonra, o mübarek mâ-i zemzem, büyükçe bir şişe ve parlak nuranî bir surette içinde çıkması...
Zemzeme	Hoş ses		...Arş ve ferşi çınlattıracak bir velvele-i istihsan ve takdir içinde, ber ve bahri cezbeye getirecek bir zemzeme-i şükran ve tekbirle,...
Ze-Mim-Lam (2)		+
Müzzemmil	Örtüsüne bürünen; Sure adı	+	Sure-i Müzzemmil'de sahife beş yüz yetmiş dörtte (574)...
Tezemmül	Bürünmek		...zemin kar ve bered ile tezemmül veya taammüm eden dağlarıyla ve rengârenk besâtîniyle süslendiği gibi, ...
Ze-Mim-Mim (1)
Zimam	Yular		Zira, o vilâyatta yarı-bedevî vatandaşların zimâm-ı ihtiyarı, ulema elindedir.
Ze-Mim-Nun (4)
Ezmine	Zamanlar		Zira nur-u fikir, onun âmâline öyle bir vüs'at vermiş ki; ezmine-i selâseyi yutsa tok olmaz.
Müzmin	Yerleşik, kronik		...kalbimin, ruhumun aldığı müzmin ve münkis yarayı tedavi çaresini taharri yolunda aklımı, zevkimi kaybetmiş, adeta çılgın bir hale girmiştim.
Zaman	Vakit		Zaman cemaat zamanıdır.
Zamane	Devir		Siz ehl-i teşrih değilsiniz; ehl-i tercih ü tatbik-i ahkâm-ı ilcaat-ı zamane olacaksınız.
Ze-Mim-He-Ra (1)		+
Zemherir	Çok soğuk	+	Zemherir olmasa, ihrak etmez.
Ze-Nun-Be-Ra (2)
Zenberek/Zemberek	Saat parçası (Küçük arıcık [Farsça])		Belki güneşin vazifesinden bahsediyor ki, san'at-ı Rabbâniyenin intizamına bir zemberek ve hilkat-i Rabbâniyenin nizamına bir merkez, hem Nakkâş-ı Ezelînin gece-gündüz ipleriyle dokuduğu eşyadaki san'at-ı Rabbâniyenin insicamına bir mekik vazifesini yapıyor.
Zenbur	Eşek arısı		Sonra beşerin tezvirkârane ve hayalî tarzda zenbur (Eşek arısı) gibi vızıltıları nerede?
Ze-Nun-Ce (1)
Zenci	Siyahi ırk		Acaba görmüyor musun ki, Çin ve Hintteki Mecusî ve Berahime ve Afrika'daki zenciler gibi, Avrupa'nın tasallutu altına giren milletler bizden daha fakirdirler?
Ze-Nun-Dal-Kaf (2)
Zındık	Dinsiz		Zındık, zâlim ilişirse başında volkan patlar!
Zındıka	Dinsizlik		O irtidatkâr küfr-ü mutlaka ve o zındıkaya teslim-i silâh etmeyiz!
Ze-Nun-Ra (1)
Zünnar	Keşişlerin bağladığı kuşak		Kalbde o sıfat bulunmadığı takdirde, zünnar bağlanmasından veya ona kıyas edilen şapkanın giyilmesinden niçin küfür hasıl olsun?
Ze-Nun-Ye (1)		+
Zina	Evlilik dışı ilişki	+	Katl, zina, şarap, ukuk-u vâlideyn (yani kat-ı sıla-i rahim), kumar, yalancı şehadetlik, dine zarar verecek bid'alara taraftar olmaktır.
Ze-He-Dal (3)		+
Tezehhüd	Zahidlik taslama		Eski Said'in, senin bu biçare kardeşine irsiyet kalan şu hasleti ise, tezehhüd ve sun'î bir istiğnâ değil, belki dört beş ciddî esbaba istinat eder.
Zahid	Dünya zevklerini terk eden	+	Hattâ ben, fakir ve muhtaç olduğum ve zâhid ve sofu ve riyazetçi olmadığım ve büyük bir şeref ve haysiyet ve hanedanlık haysiyetinden, şan ve şerefinden hissedar olmadığım halde, ...
Zühd/Züht	Dünya zevklerini terk		...Hulefâ-i Râşidîn ve Ömer ibni Abdülâziz-i Emevî ve Mehdi-i Abbasî gibi harikulâde bir zühd-ü kalbi olmalı ki, aldanmasın.
Ze-He-Ra (5)		+
Ezher	Çok parlak		İşte Cebelü'l-Kamer olan Kur'ân-ı ezher; zülâl-i Nil akıyor o muhteşem menbadan.
Mezher (Mezhere)	Çiçeklik		Âhiretin tarlasıdır, Cennetin mezraasıdır, rahmetin mezheresidir.
Zehre/Zühre	Çiçek; Venüs		Meselâ, Zühre namıyla nakışlı bir çiçek ve kamere âşık hayatlı bir Katre ve güneşe bakan safvetli bir Reşha'yı farz ediyoruz ki,...
Zehra	Çok parlak		Van'da tesisine başlanan Medrese-i Zehranın tehiri, "Doktor hastaya elzemdir" fehvasıyla, ...
Zehraveyn	Bakara ve Al-i İmran sureleri		Zehraveyn nam-ı âlîsiyle tabir edilen iki sure-i muazzamada Lafzullah'ın tekrar ve tevafuku, azîm bir nükteyi gösterir.
Ze-Vav-Cim (5)		+
Ezvac	Eşler, çift		Ne kadar Nebî hakkına hürmet ve ne kadar ezvâcın hukukuna merhamet var.
İzdivac/İzdivaç	Evlenme		Halbuki, hattâ bütün hayvânâtın şehadetiyle ve izdivac eden nebâtâtın tasdikiyle sabittir ki, izdivacın hikmeti ve gayesi, tenasüldür.
Tezevvüc	Evlenme		Gelelim Hazret-i Zeynep'in tezevvücüne:
Zevc (Zevce)	Koca/Karı (Eş)	+	Veyl o zevc ve zevceye ki, birbirini ateşe atmakta yardım eder.
Zevcat	Eşler		...ve taaddüd-ü zevcatın kaldırılması gibi inkılâp hareketlerini bid'at, dalâlet, ilhaddır diyen, irtica ile suçludur" diye yazmışlar.
Ze-Vav-Dal (1)		+
Zad	Azık	+	...ebedü'l-âbâd yolculuğunda ne kadar mühim, değerli, revnaktar bir bilet, bir zâd-ı âhiret, bir nur-u kabir olduğunu anlamak istersen, şu temsîlî hikâyeciğe bak, dinle:
Ze-Vav-Ra (4)		+
Mezar	Kabir		Yıkılmış bir mezarım ki, yığılmıştır içinde Said'den yetmiş dokuz emvat bâ-âsâm âlâma.
Müzevver	Uydurulmuş, düzmece		...beşerin hevesâtını uyandırmak için sehhar nefisleriyle, müzevver incelikleriyle ısırıcı kelimâtı nerede?
Tezvir (Tezvirat)	Yalan-dolan sözler		Sonra beşerin tezvirkârane ve hayalî tarzda zenbur (Eşek arısı) gibi vızıltıları nerede?
Ziyaret	Görmeye gitme		Ziyaret etmeden geçme.
Ze-Vav-Lam (4)		+
İzale	Gidermek		İman nuru, lezâiz-i meşrûanın zevâle başladıkları zaman hasıl olan elemleri, emsalinin vücut ve gelmekte olduklarını göstermekle izale eder.
Zail (Zaile)	Geçici		Zâilim, zâil olanı istemem!
Zavallı	Biçare (Zeval kelimesinden)		...asılsız isnad ve uydurma raporlarla bu zavallı adam yirmi küsur seneden beri hapis ve nefiy cezalarıyla perişan edilmiş ...
Zeval	Son bulma	+	Çünkü zeval-i elem, lezzet olduğu gibi, zeval-i lezzet de elemdir.
Ze-Vav-Ye (4)
İnziva	Bir köşeye çekilme		Afyon hapsinde on bir ay tecrid-i mutlakta bulunduğuma dair Mahkeme-i Temyize yazdığım istida bahanesiyle otuz beş sene inzivada, hususan gecelerde dünyayı unutmakta bulunan...
Münzevi	Bir köşeye çekilmiş		Bu ihtiyar münzevi âsâyişi bozar, emniyeti ihlâl eder.
Zaviye	Köşe, açı; tekke		...çok müştak olan o mütefekkir yolcu, medreseden gelirken, hadsiz küçük tekyelerin ve zaviyelerin telâhukuyla tevessü eden gayet feyizli ve nurlu ve sahra genişliğinde bir tekye, bir hangâhda, bir zikirhane, bir irşadgâhta ve cadde-i kübrâ-yı Muhammedîde (a.s.m.) ve mirac-ı Ahmedînin (a.s.m.) gölgesinde hakikate çalışan...
Zevaya	Zaviyeler		...kulüp ve encümenleri, umum medâris, mesâcid ve zevâyâ; ...
Ze-Ye-Te (2)		+
Zeyt	Yağ	+	Meselâ incirin meyvesine halis bir süt, narın semeresine bir şarab-ı tahur, zeytininkine bir dühn-ü mübarek ve cevizinkine bir zeyt-i münevver ve hakeza, her birisine lâyık ve muvafık rızık i'ta etmektedir.
Zeytin (aslı: Zeytun)	Yağı çıkarılan meyve	+	Meselâ incirin meyvesine halis bir süt, narın semeresine bir şarab-ı tahur, zeytininkine bir dühn-ü mübarek ve cevizinkine bir zeyt-i münevver ve hakeza, her birisine lâyık ve muvafık rızık i'ta etmektedir.
Ze-Ye-Dal (8)		+
İzdiyad	Artırma		Mezîd ömrü duamızdır
Mezid	Çoğalmış, artmış	+	Fehmettiğimiz miktarına memnun olup tekrar mütalâa ile izdiyâdına çalışmalıyız.
Müzayede	Artırma		Bu mealdeki âyette bir mübalâğa, bir müzayede görünür.
Tezeyyüd	Artma		Beşerin seciyelerindendir, telezzüz ettiği şeyde meyl-üt tezeyyüd ve vasfettiği şeyde meyl-ül mücazefe ve hikâye ettiği şeyde meyl-ül mübalağa ile, hayali hakikata karıştırmaktır.
Tezyid	Artırmak		O zeval ve fenâyı, tezyid-i hüsün ve tecdid-i lezzet ve teşhir-i san'at için bir tazelendirmek şeklinde görüp, lezzetini ve şevkini ve hayretini ziyadeleştirir.
Zaid (Zaide)	Fazlalık		Başka burhan aramak aklıma zâid görünür.
Zevaid	Fazlalıklar		Başkası, murabba bir kehribar bulur, ve hâkezâ, herbiri eliyle gördüğü cevheri, o hazinenin aslı ve mu'zamı itikad edip, işittiklerini o hazinenin zevâid ve teferruatı zanneder.
Ziyade	Fazla	+	O zeval ve fenâyı, tezyid-i hüsün ve tecdid-i lezzet ve teşhir-i san'at için bir tazelendirmek şeklinde görüp, lezzetini ve şevkini ve hayretini ziyadeleştirir.
Ze-Ye-Lam (2)
Tezyil	İlave, ekleme		BİR TEZYİL - Lafzı süslemek, zinetlendirmek, evet vardır..
Zeyl	Ek		Bu Küddûs nüktesi, Otuzuncu Sözün Zeylinin Zeyli olması münasiptir.
Ze-Ye-Nun (6)		+
Mütezeyyin (Mütezeyyine)	Süslenmiş		Zira, nâzenin hürriyet, âdâb-ı şeriatla müteeddibe ve mütezeyyine olmak lâzımdır.
Müzeyyen	Süslü		Ve Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyanın hazine-i Kudsiyesinin sandukçaları olan Risalelerin satıcı ve dellâllarına muhteşem ve müzeyyen bir dükkân ve bir menzildir.
Müzeyyin	Allah'ın süslendiren anlamındaki ismi		Kemâl-i ef'âl ise, bizzarure, bir Fâil-i Mükemmele ve o Fâilin kemâl-i esmâsına, yani, âsâra nisbeten Müdebbir, Musavvir, Hakîm, Rahîm, Müzeyyin gibi isimlerin kemâline delâlet eder.
Tezeyyün	Süslenme		Nasıl ki zahiren, perde-i esbab olan güneşten, kamerden ve kevâkibden bütün kâinat tenevvür ve tezeyyün ve bütün eşya neşvünema ve hayat buluyor.
Tezyin	Süslendirme		Tezyin, tevzin, tanzim, tanzif, muhit birer ziyadırlar ki, o Şems-i Ezelînin şualarıdırlar.
Zinet/Ziynet	Süs	+	Eğer terbiye-i İslâmiye dâiresinde, âdâb-ı Kur'aniye zînetiyle o cemâl güzelleştirilse;...