Ha (ح) Kök Harfi İle Başlayan Kelimeler

Önceki Harf: Cim (ج) ← Arapça Kökenli Kelimeler Ana Sayfası → Hı (خ): Sonraki Harf

Bu sayfada Bediüzzaman'ın eserlerinde geçen ve Ha (ح) kök harfi ile başlayan Arapça kelimeler listelenmiştir.

İlk Kök Harfe Göre Kelime Sayısı

Arapça Harf	Türkçe Okunuşu	2 Harfli Kelime Sayısı	3 Harfli Kök Sayısı	3 Kök Harfli Kelime Sayısı	4 Harfli Kök Sayısı	4 Kök Harfli Kelime Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Köklerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Kelimelerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı
ح	Ha	-	96	378	1	1	97	100	71	379	281	101

Kelime	Anlamı	Kur'an'da Geçiyor mu?	Örnek Cümle
Ha-Be-Be (14)		+
Ahbab/Ahbap	Dost		Birisinin yüzde doksan dokuz ahbabı İstanbul'a gitmişler, güzelce yaşıyorlar.
Ehibba	Dostlar	+	Ehibba ve arkadaşlarından hastalığını soranlara, "Çok mükemmel bir ilâç buldum. Doktorlara ilâç parası vermekten elhamdü lillâh kurtuldum. Günden güne iyi oluyorum" diyormuş.
Habab/Hubab	Su üstündeki kabarcıklar		Aslı Farisî, sonra Türkçe olan Mesnevî-i Şerif gibi o da Arapça bir nevi Mesnevî hükmünde Katre, Hubab, Habbe, Zühre, Zerre, Şemme, Şu'le, Lem'alar, Reşhalar, Lâsiyyemalar ve sair dersleri ve Türkçede o vakit Nokta ve Lemeatı gayet kısa bir surette yazmış;
Habbe	Tane, tohum		Bazı habbeleri yedi sünbül vermiş farz etsek, herbir sünbülde yüzer dane olmuşsa, o vakit tek bir habbe, bütün tarlanın iki sülüsüne mukabil oluyor.
Hap	İlaç tanesi		Bu sayede dalâlete düşmekten, en yüksek medeniyet esaslarını câmi', hak ve hakikat olan dinimden dönüp kızıl ejderin hapı olmak felâketinden kurtuldum.
Habib (Habibullah)	Sevgili (Allah'ın en sevdiği Peygamberimiz)		Habib desen onu buldum, .... Ah, firakta çok elem gördüm.
Hubb	Sevgi	+	İşte, hubb-u caha meftun ve şöhretperestliğe müptelâ adam (ikinci adam), hadsiz bir cemaatin nazarında esfel-i sâfilîne düşer;...
Hububat	Habbeler, taneler		İstidat lisanıyladır ki, bütün hububat, tohumlar, lisan-ı istidatla Fâtır-ı Hakîme dua ederler ki, "Senin nukuş-u esmânı mufassal göstermek için bize neşvünemâ ver.
İstihbab (İstihbabi)	Güzel sayma, güzel kabul etme		Nevâfil kısmında, emr-i istihbâbî ile, yine ehl-i iman mükelleftir; fakat terkinde azap ve ikab yoktur.
Mahbub/Mahbup	Sevgili		Evet, Câmi', pek doğru söyledin. Hakikî mahbub, hakikî matlub, hakikî maksud, hakikî mâbud yalnız Odur.
Muhabbet (Aslı Mahabbet)	Sevgi	+	Muhabbet şu kâinatın bir sebeb-i vücududur.
Muhib	Seven		Kemâl dahi bizzat mahbubdur, sebepsiz olarak sevilir. Hem muhibdir, hem mahbubdur.
Müstehab	Sevilmiş şey; Peygamberimizin bazen yapıp bazen terk ettiği şeyler		Ve ubudiyetteki müstehap olan Sünnet-i Seniyyenin terkinde, günah olmasa dahi, büyük sevabın zayiatı var.
Tahabbüb	Sevgi Besleme		Aşağıdan çıkmalı tahabbüb ve itaat, hürmet ve hem imtisal.
Ha-Be-Sin (3)		+
Haps/Hapis (Hapishane)	Tutma, alıkoyma (yeri)		Eğer mahpus zulmen mahkûm olmuşsa, farz namazını kılmak şartıyla, herbir saati bir gün ibadet olduğu gibi, o hapis onun hakkında bir çilehane-i uzlet olup, eski zamanda mağaralara girerek ibadet eden münzevî salihlerden sayılabilirler.
Mahbes	Hapishane		Yani, âlem-i nur olan Cennetten yıldızlara nur verip, Cehennemden nar ve hararet göndersin; aynı halde, o Cehennemin bir kısmını ehl-i azâba mesken ve mahpes yapsın.
Mahpus	Hapse konmuş kişi		Elbette o yeni kardeşlerimiz dahi, Denizli mahpusları gibi, kardeşliğimiz hatırı için, Şaban ve Ramazan hürmetine birbirine küsmemek ve kardeş olup barışmak lâzım ve elzemdir.
Ha-Be-Tı (1)		+
Habt	Susturulmak		Kur'ân-ı Kerimin bu ispatlarına karşı kâfirler habt olup ağızlarını açamadıkları gibi, nabızları bile felce uğradı.
Ha-Be-Lam (1)		+
Habl (Hablullah)	(Allah'ın) İp(i)	+	Evet, Kur'ân Arşı ferş ile bağlamış bir zincir, bir hablullahtır; câzibe-i umumiyeden ziyade zemini muhafaza ediyor.
Ha-Te-Ye (1)		+
Hatta	Üstelik, bile	+ (-e kadar anlamında)	Hatta sarf ettiğin vakitte bir hisse de dünyaya çıkarıyorsun ki, namaz içinde dünyanı da düşünüyorsun.
Ha-Cim-Be (2)		+
Hicab	Utanma; perde	+	Evet, ciddî bir surette Cenâb-ı Hakkın Habib-i Ekremini sevmiş ve himaye etmiş ve taraftarlık göstermiş olan Ebu Talib'in, inkâra ve inada değil, belki hicab ve asabiyet-i kavmiye gibi hissiyata binaen makbul bir iman getirmemesi üzerine,...
Mahcub	Utanan, sıkılan	+	Amma Şîa-i Hilâfet ise, Ehl-i Sünnet ve Cemaate karşı mahcubiyetinden başka hiçbir hakları yoktur.
Ha-Cim-Cim (6)		+
Hacc	Farz seyahat ibadeti; Kur'an'da bir sure	+	Hac ve zekât gibi, cihadda da niyetin tasarrufu azdır.
Hacı (Aslı Hâc)	Hacca gitmiş kişi	+	bdurrahman'ın birinci vârisi ve Risale-i Nur'un birinci şakirdi, Büyük Mustafa'nın kapı istikbalinde arkadaşı olan Hacı Osman'ın mektubu ve o mektuptaki rüyaları manidar ve ettiği tâbir de doğrudur.
Hüccac	Hacılar		Saidu'n-Nursî imzalı "Tekbirâtü'l-Huccac fî Arafat" başlıklı mektupta, "Nurun ehemmiyetli bir kısım şakirtleri pek musırrâne olarak âhirzamanda gelen Âl-i Beytin büyük bir mürşidi seni zannediyorlar.
Hüccet	Büyük delil	+	Bundaki hüccet ise matbu Âyetü'l-Kübrâ Risalesidir.
İhticac	Delil Gösterme		...Ankara Ağır Ceza Mahkemesince yaptırılan ehl-i vukuf raporu mahiyet ve münderecatına göre şâyan-ı ihticac ve iltifat görülmemiş...
Zilhicce	Son Arabi ay		Günden güne iyi oluyorum" diyormuş. 17 Zilhicce 1353.
Ha-Cim-Ra (9)		+
Ahcar	Taşlar		...dalâletin cezası olarak kavm-i Lût'un başına gelen ahcar-ı semaviyeyi andıran semavî taşlar o tarihlerden sonra geleceğini haber verip tehdit ediyor.
Hacer (Hacerül-Esved)	(Kabe'deki) Taş	+	İşte kâbe-i saadetimiz olan ittihad-ı münevver-i İslâmın haceru'l-esvedi Kâbe-i Mükerremedir.
Hicr	Sure adı		Hem Yunus, hem Yusuf, hem Ra'd, hem Hicr, hem Şuârâ, hem Kasas, hem Lokman sûrelerinin başlarında bulunan...
Hucurat	Sure adı	+	Rumuzat-ı Semaniye
Hüceyre	Canlı hücresi		Zerrat tarlasından tâ manzume-i şemsiyeye, tâ Samanyolu denilen kehkeşan dairesine ve bir hüceyre-i bedenden tâ zemin mahzenine, ...
Hücre	Oda		Bir kısım san'at-ı İlâhiyenin bir nevi küçük müzehanesi şekline getirdiğim hücremin duvarına, o levha-i mübarekeyi dahi tâlik ettim ve karşısında oturdum; derince, müştâkane temâşâya başladım.
Mahcur	Malını kullanmaktan men edilmiş	+	Zira sefih mahcurdur.
Mütehaccir	Taşlaşmış		Memnu heykel, ya bir zulm-ü mütehaccir, ya bir heves-i mütecessim veya bir riyâ-yı mütecessiddir.
Tahaccür	Taşlaşma		Güya tahaccür etmiş erkân-ı İslâmiyet avâlimi içinde.
Ha-Ce-Ze (1)		+
Hacz/Haciz	El koyma, engellenme		Evet, ticarette bir fels veya on para yerinde bir elmas veya bir altını verse, nasıl sefahetine hüküm ve tasarruftan haczolunur.
Ha-Cim-Mim (3)
Hacamat	Kan aldırma		Hem, nakl-i sahih-i kat'î ile, hacamat edip, mübarek kanını Abdullah ibni Zübeyr teberrüken şerbet gibi içtiği zaman ferman etmiş:
Haccam	Hacamat yapan		Acaba hararet zamanında vücudun idaresinden fazla olan kanın çoğalması ve bulaşık bazı mevadd-ı muzırrayı hâmil evridede cereyan eden mülevves kana musallat belki memur olan sivrisinek ve pireler, fıtrî haccamlar olmasınlar mı?
Hacim	Kapladığı alan		Fakat küçücük iki zerreyi bizzat, yani hacimleri itibarıyla içine alamaz.
Ha-Dal-Se (12)		+
Ehadis	Hadisler		Ve etmediklerini ve kaydettiklerini, kütüb-ü ehâdisiye şehadet ediyor.
Hades	Abdesti bozan durum		Birisi namaz kılarken karnındaki yeli tutamıyor, çıkıyor, hades vuku buluyor.
Hadîs/Hadis	Peygamberimizin sözü	+	Hadîs, maden-i hayat ve mülhim-i hakikattir.
Hâdis/Hadis	Yeni		Şu camid güneş, şu âciz insan, şu şuursuz röntgen şuâı gibi zînurlar; hâdis, nâkıs ve ârızî oldukları halde, onların nurları, mukabilindeki her şeyi görüp nüfuz ederlerse; elbette vâcib ve muhit ve zatî olan nur-u ilm-i ezelîden hiçbir şey gizlenemez ve haricinde kalamaz.
Hadise (Hadisat)	Olay(lar)		Eğer o zamanda o hadise o küffarca kat'î ve vaki bir hadise olmasaydı, şu sözü serrişte ederek gayet dehşetli bir tekzibe ve Peygamberin iptal-i dâvâsına hücum göstereceklerdi.
Havadis	Hadiseler		...itirazınızı arttırmaktan başka bir işe yaramayan dünya havâdislerini veren radyo başına değil, ayaklarınızdaki bütün derman ve kuvvetinizle Risale-i Nur başına ve onun neticesi emniyet, selâmet ve saadet olan nurânî dairesine koşunuz.
Hudus	Sonradan olma; bir kelam delili		Hudûs mesâilini Risale-i Nur'a ve muhakkikîn-i kelâmiyenin kitaplarına havale ile o bahsi kapıyoruz.
İhdas	Ortaya koyma		Yani, kendilerinden ve yeniden bir şey ihdas etmezler, yeni ahkâm getirmezler.
Muhaddes	Allah tarafından kendisine ilham gelen		Ümmetimin içinde muhaddesûn vardır.
Muhaddis	Hadis alimi		...ve ehl-i rivâyet-i sadıka bütün muhaddisînin, pek çok senetlerle ve muhtelif tariklerle vukuunu nakletmesi;
Tahaddüs	Meydana gelme		Nur-u iman o elemleri teceddüd-ü emsal ve tahaddüs-ü visâl ümidiyle izale eder.
Tahdis	Anlatma		Onun için sana karşı, tahdis-i nimet nev'inden, ikimizin hizmetimize ait muvaffakiyâtı yazıyorum.
Ha-Dal-Dal (5)		+
Hadd	Sınır		Ve hâkezâ, bütün Sünen-i Seniyyesinde, ahvâl-i fıtriyesinde ve ahkâm-ı şer'iyesinde hadd-i istikameti ihtiyar edip, zulüm ve zulümat olan ifrat ve tefritten, israf ve tebzirden içtinap etmiştir.
Hadid	Demir	+	O kadîb-i hadid sahibi, Reis-i Âlem olacak.
Hudud	Sınırlar	+	Hudud-u kibriyâsı, gayr-ı mütenahi fezâ-yı ıtlakta yayılıp ihata ediyor.
Mahdud/Mahdut	Sınırlı		Tesbihat, ibâdât, gayr-ı mahdud envâlarıyla herşeyde vardır.
Tahdid	Sınırlama		Tahdid-i hürriyet dahi insaniyet nokta-i nazarından zarurîdir.
Ha-Dal-Sin (1)
Hads	Delilden neticeye sür'at-i intikal		Belki öyle bir hadse bina ve istinad eder ki, o hads öyle menâbiden kuvvet ve öyle meâdinden ışık alır ki, söndürülmesi, kâinatın söndürülmesidir.
Ha-Dal-Kaf (2)		+
Hadeka	Gözün siyah kısmı		Fakat saatimizin zembereğine ve gözümüzün hadekasına gelen bir saç, bir zerrecik dahi incitir.
Hadika	Bahçe	+	Demek, sûrenin başındaki "dağ" kıyametteki dağların haline bakar; ve "bağ" ise âhirde ve âhiretteki hadikaya ve bağa bakar.
Ha-Dal-Vav (1)		+
Tahaddi	Meydan okuma	+	Zira, dokuz dereceye baliğ olan tahaddinin, yani muarazaya dâvet etmenin tâbirleri, tabakaları vardır.
Ha-Zel-Ra (2)		+
Hazer	Sakınma, dikkat etme	+	Geçen Sözler hakikattir, sakın şaşma, hududundan hazer aşma.
Mahzur	Çekinilecek şey	+	Şimdi ise Üstadımız hem zaif olduğu halde, ehl-i ilme bir mahzuru olmayan hediyeyi ise hastalıkla alamıyor.
Ha-Zel-Fe (1)
Hazf/Hazıf	Kesme, atma, kaldırma		Bu hazf, cümleyi teşkil eden "mübteda" ile "haber" arasındaki ittihad öyle bir dereceye varmış ki, sanki "mübteda" hazf olmayıp haberin içerisine girmiş.
Ha-Zel-Kaf (2)
Hazakat	Uzmanlık		Bir fende, veyahut kasasta, bir adam esaslarını ve ruh ve ukdelerini ahz ederek müddeâsını ona bina ederse, o fende hazakat ve maharetini gösterir.
Hazık	Uzman		Hâzık, mütedeyyin hekimlerin tavsiyelerini tutmak, ehemmiyetli bir ilâçtır.
Ha-Zel-Vav (1)
Hiza	Aynı sıra		Bu defa istinsahına muvaffak olduğum Yirmi Dokuzuncu Sözü istinsahım esnasında İkinci Esasın "Medarlar" namıyla, "biner mumluk elektrik lâmbaları" hizasına geldiğimde, şöyle bir fikir kalbime geldi.
Ha-Ra-Be (4)		+
Harb/Harp	Savaş	+	Bu harbe girmeyiniz ve Rabbinize iltica ediniz.
Mihrab/Mihrap	Namaz kıldırma yeri	+	Mekke-i Mükerreme onun mihrabı, Medine-i Münevvere onun minber-i fazl-ı kemâlidir.
Muharebe	Savaşma, savaş		Hazret-i Ali (r.a.) zamanında başlayan muharebelerin mahiyeti nedir?
Muharib	Savaşan		Muhariplere ve o harpte ölen ve öldürenlere ne nam verebiliriz?
Ha-Ra-Se (1)
Hars	Kültür (Bu kelimeye bu anlam ilk olarak Ziya Gökalp tarafından atfedilmiştir)	+ (Ekin anlamında)	Müslümanlık bu akvam arasında bir hars ve bir medeniyet vücuda getirmiştir.
Ha-Ra-Cim (1)		+
Harec	Zorluk	+	Madem ki, dinde harec yoktur; madem ki dört mezheb haktır; öyleyse, istiğfara müncer olan derk-i kusur, gurura incirar eden rü'yet-i hüsn-ü amele müreccahtır.
Ha-Ra-Ra (7)		+
Ahrar	Hürler; Hürriyetçiler		Eskiden nasıl Ahrarlar iki defa başa geçtiği halde, az bir zamanda onları devirdiler.
Hararet	Isı		Nazariyat-ı hikemiyece sabit olduğu vecihle, arzın merkezinde, harareti iki yüz bin dereceye baliğ bir ateş vardır. Çünkü, her otuz üç zıra' derinliğinde, tahminen bir derece hararet artar.
Hür	Özgür	+	İnsanlar hür oldular, ama yine abdullahtırlar.
Hürriyet	Özgürlük		Bizde olan istibdat, Asya'nın hürriyetine zulmanî bir set çekmişti.
Muharrir	Yazar, yazan		İ'lem ey hitabet-i umumiye sıfatıyla gazete lisanıyla konferans veren muharrir!
Muharrer	Yazılmış		Nurları âlemi tenvir eden, kıt'ası küçük ve kıymeti pek büyük ve ulvî ve azîmü'l-meâl ve bizzat hatt-ı ekremîleriyle muharrer elmas risalelerini istinsah ve Yirmi İkinci Nur deryasına dalıyorum.
Tahrir	Yazma	+ (azat etme anlamında)	Sanki âyâtın Hüdâ nur ile tahrir eylemiş.
Ha-Ra-Ze (4)
Hırz	Sığınılacak yer		Telifatınızın ikmaline hırz-ı can ile dua etmekteyim.
İhraz	Kazanma, erişme		Kur'ân-ı Azîmüşşan lâyık olduğu mevki-i muallâyı bütün cihanda ihraz edecektir.
İhtiraz	Sakınma		Elbette kuyud-u ihtiraziyesi bulunacak.
Muhteriz	Sığınan		İki dilenci: biri musırr-ı muhteris, biri müstağnî-i muhteriz.
Ha-Ra-Sad (4)		+
Haris	Hırslı	+	Eğer haris ve maddî elini uzatsan ve maddî mizanlarla tartsan, sönmese de gizlenir.
Hırs	Açgözlülük		İsraf, hırsı intaç eder. Hırs üç neticeyi verir:
İhtiras	Aşırı istek		Siyasetimizde en acınacak, en ebleh bir akıl varsa, o da öylelerin aklıdır ki, (...) milletinin ihtiras ve menfaatini, İslâmiyetin menfaat ve izzetiyle kabil-i tevfik görüyor.
Muhteris	İhtiraslı		Şahs-ı muhteris, arzu-yu nefsaniyesini fikir zanneder.
Ha-Re-Fe (10)		+
Harf	Sesleri gösteren işaret	+ (taraf anlamında)	Harf, gayrın mânâsını izah için bir âlet, bir hâdim olduğu gibi, şu mevcudat da Esmâ-i Hüsnânın tecelliyatını izhar, ifham, izah için birtakım İlâhî mektuplardır ki, içlerinde yazılı delâil, berâhin, havârık, mu'cize-i kudrettir.
Harfiyen/Harfiyyen	Harfi harfine, değişiklik yapmadan		Esasat ve ahkâm-ı diniyeye ve sünen-i Muhammediyeye (a.s.m.) harfiyen ittibâ yoluyla dini takvim ve tahkim ve dinin hakikat ve asliyetini izhar ve ona karıştırılmak istenilen ebâtılı ref' ve iptal ve dine vâki tecavüzleri red ve imha ve evâmir-i Rabbâniyeyi ikame ve ahkâm-ı İlâhiyenin şerafet ve ulviyetini izhar ve ilân ederler.
Herif	Adi adam		...bu zındık ve muannid ve mütemerrid ve ölen herifin ruh-u habîsi olan zındığın yazdığı ve zâhiren Müslümanlara Türkçülük lehinde, fakat hakikatte Kur'âniye ve Peygamber'in (a.s.m.) azamet ve haşmet-i mâneviyelerini kırmak ve hiçe indirmek ve âdileştirmek niyetiyle yazılan bu matbu eserde,...
Huruf	Harfler		Huruf ve kelimâtı nefislerine değil, belki başkasının Zât ve sıfât ve esmâsına delâlet ediyorlar.
İnhiraf	Sapma		İnşaallah, Vehhâbîlerin tahribatını tamire sebep oldukları gibi, Ehl-i Sünnet ve Cemaatten Zeydîlerin inhirafları dahi istikamet kesb edip, Ehl-i Sünnete iltihak edip imtizaç edecekler.
Muharref	Kalem karıştırılmış		Yoksa, ahkâmı mensuh olduğu gibi, kasası dahi muharrefe olan İncil ve Tevrat değildir.
Muharrif	Bozan		Çünkü müfessir, müellif, mütercim, muharrif; üsluplarını, kisvelerini âyâtın kisvesiyle iltibas ettiremezler.
Münharif	Sapan		Bizdekilerde hutut-u efkâr telâki için mütemayilen imtidada bedel, münharifen gittiğinden, nokta-i telâki vatanda, belki kürede görülmüyor.
Taharrüf	Sapma		Tesellîye ermemiş elinde kalem, Eder arz-ı dîdar, taharrüf değil.
Tahrif	Bozma, kalem karıştırma		Tahrif olmalarına binaen, beşerin saadeti için aradığım hakikî hikmeti bulamadım.
Ha-Ra-Kaf (5)		+
Harik	Yangın	+	...ifadesi gibi hem İstanbul'un iki harîk-ı kebîri, hem Harb-i Umumînin dehşetli yangınını Cehennem azabı gibi o fitnenin bir cezasıdır diye işaret eder.
Hark	Yanma		Ezcümle, çocuk doğurmaktan gelen hastalıkların ve karın sancısıyla, gark ve hark ve tâun ile vefat eden şehid-i mânevî olduğu gibi, çok mübarek hastalıklar var ki, velâyet derecesini ölümle kazandırır.
İhrak	Yakma		Ateşin bir derecesi var ki, burûdetiyle ihrak eder, yani ihrak gibi bir tesir yapar.
İhtirak	Yanma		Çünkü imtizaç bir nevi ihtiraktır.
Muhrik	Yakan, yakıcı		Cehennemden beterdir, ondan daha muhriktir, ruhumuzu eziyor.
Ha-Ra-Kef (8)		+
Hareke	Kur'an harflerini okutan işaret		Zira hareke üçtür.
Hareket	Konum değiştirme		En büyük hareketi, hareketsizliğidir.
Mahrek	Yörünge		... bütün ihtilâlât ve fesadın asıl ve madeni ve bütün ahlâk-ı rezilenin mahrek ve menbaı, tek iki kelimedir.
Mihrak	Hareket merkezi		Yani, bütün âleme tecellî eden esmânın nokta-i mihrakiyesi hükmünde bir camiiyetle Zât-ı Ehad-i Samede âyineliktir.
Muharrik	Harekete geçiren, etmen		Bilcümle ihtilâlât, bütün herc ü fesâdat, hem asıl, hem madeni, rezâil ve seyyiat, bütün fâsit hasletler, muharrik ve menbaı iki kelimedir tek, yahut iki kelâmdır.
Müteharrik	Hareketli		Biz müteharrik-i bizzat değiliz, bilvasıta müteharrikiz.
Taharrük	Harekete geçme		Güya göklerin ve zeminin müteharrik mevcutları ve hareketleri, onların o konuşmalarındaki kelimelerdir; ve taharrük ise, bir tekellümdür.
Tahrik	Harekete geçirme		Meselâ, bir kumandan arş emriyle bir neferi tahrik, bir orduyu tahrik eder.
Ha-Ra-Mim (12)		+
Haram	Yasak, günah	+	Zaruret su-i ihtiyardan gelse, kat'iyen doğru değildir; haramı helâl etmez.
Harem (Haremlik)	Kabe ve çevresi; bir erkeğin karısı; evin ev halkına/kadınlara ait kısmı		Risale-i Nur şakirtlerine bu noktada benzeyen eskiden bir zât, haremiyle beraber büyük bir makamda bulundukları halde, maişet müzayakası yüzünden haremi, demiş zevcine: "İhtiyacımız şedittir."
Haremeyn	Mekke ve Medine mescidleri		Hadsiz şükür olsun ki, Risale-i Nur'un, Haremeyn-i Şerifeynce makbuliyetine bir alâmet şudur ki:
Harim	Özel bölge		...Resâili'n-Nur ve şakirtlerinin meydan-ı mücahede-i mâneviyeye atılmaları tarihine tam tamına tevafukla onları da bu âyetin harîm-i kudsîsinin içine alıyor.
Hurmet/Hürmet	Yasaklama, saygı gösterme		Bu vatanın ve bu milletin hayat-ı içtimaiyesi bu acip zamanda anarşilikten kurtulmak için beş esas lâzım ve zaruridir: Hürmet, merhamet, haramdan çekinmek, emniyet, serseriliği bırakıp itaat etmektir.
İhram	Hacda bazı şeyleri kendine haram kılma; hacı elbisesi		Yakınlaştıkça bir insan ve sonra üzeri ihramlı yüzü bir parça esmer, başı beyaz ve büyük tülbentle sarılı bir kadın şeklini alarak, gölün ortasında, hemen ineceği zaman derhal oraya bir mermerden minber yapılarak minberin üzerine indi.
İhtiram	Hürmet etme		Değil Müslümanlar üstünde mütekebbirâne bir makam-ı ihtiram istemek, belki her vakit nihayetsiz kusurlarımı, hiçliğimi görüp, istiğfarla teselli bulup, halklardan ihtiram değil, dua istiyorum.
Mahrem (Zıddı: namahrem)	Evlenilmesi haram kişi; has daireye mahsus		Ehemmiyetli, fakat bir derece mahremdir.
Mahrum	Yoksun, nasipsiz	+	Neden fedakâr, yüksek bir şefkati taşıyan valide, bu zamanda, veledinin malından irsiyet almasından mahrum edildi, kader müsaade eyledi?
Muharrem	İlk hicri ay	+ (yasak kılınan anlamında)	...eğer meddeler ve okunmayan hemzeler sayılmazlarsa, bu seneki Muharrem tarihine, yani bin üç yüz altmış ikiye tamam tevafuk eder.
Muhterem	Hürmet edilen, hürmete layık		Muhterem din kardeşim, Kırk gündür yatakta sizinle meşgulüm.
Tahrim	Haram kılma		Bazı âlât-ı lehvi tahrim edip, bir kısmı helâl diye izin verip; demek hüzn-ü Kur'ânî veya şevk-i tenzilî veren âlet zarar vermez.
Ha-Ra-Ye (2)
Müteharri	Araştıran		Kesifin timsalleri, âyinede oluyor birer müteharrik meyyit.
Taharri	Araştırma		İfrâta varmamak, hem galebe çalmamak şartıyla, asl-ı vesvese teyakkuza sebeptir, taharrîye dâîdir, ciddiyete vesiledir.
Ha-Ze-Be (2)		+
Ahzab	Hizbler; sure adı		Ulemâü's-sû' ahzâbına şedit bir tokat;
Hizb/Hizib/Hizip	Grup; dua parçası; Kur'an'da 5 sayfalık kısım	+	Bu Cuma gününde mühim bir hizb okurken siz hatıra geldiniz.
Ha-Ze-Nun (4)		+
Hazin	Üzüntü verici		Hazin ağlayışı dışarıdan işitiliyordu.
Hüzn/Hüzün	Üzüntü	+	Çünkü edeb ve belâğat, tesir-i üslûp itibarıyla ya hüzün verir, ya neş'e verir.
Mahzun	Üzüntülü		İşte, bu sır içindir ki, semâvât ve zemin, ağlar gibi ehl-i imanın zevâline mahzun oluyorlar.
Tahazzün	Hüzünlenme, yığılma		Ve sehâvet-i milliyesini teşkil eden ve menâfi-i umumiyesini temin eden ve fazla kalan malları onda tahazzün edecek bir hazine-i mâneviyesi vardır.
Ha-Sin-Be (5)		+
Hasb/Haseb	Yön, cihet; yeter (hasb)	+	Zira, insan, cibilliyeti ve fıtratı hasebiyle nefsini sever.
Hasbi (Hasbeten lillah)	Karşılıksız (Yalnız Allah rızası için)		En büyük emelim ve arzum, ölmeden evvel, dünya gözüyle zatınızı görmek ve ziyaret etmek, hasbeten lillâh bir sohbetinizde bulunmaktır.
Hasib	Kullarını ahirette hesaba çeken Allah	+	İşte tesbih ederiz o zatı ki, bir Hafîz-i Rakîb ve bir Şehid-i Hasib'dir.
Hesap (Aslı hisab)	Aritmetik, sayılarla işlem	+	Hesap ederler ki, hakikaten böyledir, tekrar hapse koyarlar.
Muhasebe	Hesaplaşma		Madem bu dünyada ona lâyık muhasebe görülüp hüküm verilmiyor.
Ha-Sin-Dal (4)		+
Hasid	Haset eden, kıskançlık eden	+	Hâsid hased ettiği zaman bütün şerdir.
Hasud	Çok haset eden		Yahudiler hasûddurlar.
Hased	Kıskançlık	+	Acaba hased, gurur, riya, şehvet-âlûd şimdiki beşerin hırçın ruhunda tesavir denilen küçücük cenazelerin rolünü ve derece-i tesirini yine zaman göstermeyecek midir?
Mahsud	Haset edilen		Veyahut mahsûdu riyâkâr zanneder, haksızlık eder, zulmeder.
Ha-Sin-Ra (4)		+
Hasret	Özlem	+	Hasret yaşadık nuruna yıllarca bütün biz, Mâsum ve alîl, türlü belâ çekti sebepsiz.
(Vâ) Hasretâ	Yazık	+	Yani, ya "Elhamdü lillâh, şükür," veyahut "Vâ hasretâ, vâ esefâ!" kalbin veya lisanın diyecek.
Mütehassir	Hasret çeken		Hem mahbubun gaybubetinden mütehassir olma.
Tahassür	Kavuşamamaktan gelen üzüntü		Marangoz Ahmed'in mektubunda Dârıviran köyünün eski zamanın çalışkan talebelerini andıran fedakâr talebeler, bizi ve eski zaman talebelerini tahassürle yâd eden medreseden yetişme Risale-i Nur talebelerine derin bir sürur verdi.
Ha-Sin-Sin (7)		+
Hassas (Hassase)	Duyarlı, ince		Hassas asabilerde daha galiptir.
Hasse	Duyu (organı)		Demek, ruhun bekası, hâsse-i zâtiyedir.
Havass	Hisler		Bir hurdebinî huveyn havass-ı hamsesiyle insanın havassını Muvazene edersen görürsün:
His (Hissiyat)	Duygu(lar)		Kısm-ı ekseri ise, hissiyat suretinde kendilerini ihsas ederler ve hayattan kaynama suretinde kendilerini bildirirler.
İhsas	Hissettirme		Bir zâtın vücudunu ihsâs eden en zâhir, en kuvvetli eser, tekellümüdür.
Tahassüs	Hislenme		Allah'ın rahmet ve gazabından fazla tahassüs hatadır
Mütehassis	Hislenmiş		Evet, hem şan ve şeref-i millet-i İslâmiye, hem sevab-ı âhiret, hem hamiyet-i milliye, hem hamiyet-i İslâmiye, hem hubb-u vatan, hem hubb-u din ile mütehassis olmalıyız.
Ha-Sin-Mim (11)		+
Ahsen	Daha (en) güzel	+	Bazan hak, ehaktan ehaktır. Hem de olur hasen, ahsenden ahsen.
Hasen	Güzel	+	Bazan hak, ehaktan ehaktır. Hem de olur hasen, ahsenden ahsen.
Hasene	Sevap, iyi iş	+	Hasene ise, nuranî olduğundan, tasavvur ve tahayyülü dahi hasenedir.
Hasna	Güzel (kadın)		Meselâ, temsilde gösterildiği gibi, tek güzel bir çiçekle, insanın kısm-ı sânisinden bir ferd-i hasnânın yalnız zâhirî hilkatlerinde çok sahifeler vardır.
Hüsn/Hüsün	Güzellik	+	Hem hüsündür, hem aşktırlar. Hüsün ve aşkın ittihadı bu noktadandır.
Hüsna	Güzel	+	Tecrübe vakti bitti. Esmâ-i Hüsnâ hükmünü icra etti.
İhsan	Nimetlendirme	+	İhsan-ı İlâhîden fazla ihsan, ihsan değildir.
İstihsan	Güzel görme		Gizli, kusursuz kemâl ise, takdir edici, istihsan edici, "Maşaallah" deyip müşahede edicilerin başlarında teşhir ister.
Mehasin	Güzellikler, güzel ahlak		Evet, Hazret-i Yusuf aleyhisselâma güzel bir adam nisbet edilse yine çirkin göründüğü gibi, dünyanın ne kadar kıymettar mehâsini varsa, Cennetin mehâsinine nisbet edilse hiç hükmündedir.
Muhsin	İyi (lik işleyen)		Yâ Hannân, yâ Rahmân, yâ Rahîm, yâ Kerîm, yâ Lâtif, yâ Atûf, ya Musavvir, yâ Münevvir, yâ Muhsin, yâ Müzeyyin
Tahsin	Güzel görme, güzelleştirme		Ve bilbedâhe, şöyle tahsinat ve tezyinat, onların Sâniinde gayet şiddetli bir irade-i tahsin ve kasd-ı tezyin var olduğunu gösterir.
Ha-Şın-Dal (1)
Tahşid (Tahşidat)	Yığma, üzerinde durma		Kur'ân'da bazı mühim tahşidat vardır ki, düşmanların kuvvetli olduğundan ileri gelmiyor.
Ha-Şın-Ra (3)		+
Haşr/Haşir	(Öldükten sonra) toplanma; Sure adı	+	Hem, haşir gelmezse, kader kalemiyle yazılan bu kitab-ı kâinatın bütün muhakkak mânâları bozulur ki, hiçbir cihet-i imkânı olamaz.
Haşere (Haşerat)	Zararlı küçük hayvan(lar)		Düşmanlar ve haşerat-ı muzırra arasında bir saat durmakla dost ve büyükler meclisinde senelerce durmak arasındaki muvazene, kabir ile dünya arasındaki aynı muvazenedir.
Mahşer	Toplanma yeri		Mahşer ise bir beyderdir, harmandır.
Ha-Şın-Mim (3)
Haşmet	Büyüklük		Bâb-ı Haşmet ve Sermediyet olup, ism-i Celîl ve Bâkî cilvesidir.
İhtişam	Göz kamaştırıcı gösteriş		Ve keza, icraatından, faaliyetinden anlaşılan pek harika bir ihtişam içinde bir saltanatı varken, milletinin içtimâları için yalnız dar bir misafirhane yapılmış;
Muhteşem	Saygı ve hayranlık uyandıran		Çünkü, Cenâb-ı Hak, bin seneden beri Kur'ân'ın hizmetinde istihdam ettiği ve ona bayraktar tayin ettiği bu vatandaşların muhteşem ordusunu ve muazzam cemaatini, muvakkat arızalarla inşaallah perişan etmez.
Ha-Şın-Vav (1)		+
Hâşâ/Haşa	Allah saklasın		Hâşâ ve kellâ, yüz bin defa hâşâ!
Ha-Sad-Dal (1)		+
Hasat	Ekin biçme vakti	+
Ha-Sad-Ra (5)		+
Hasr/Hasır	Ayırma, verme		Bütün hayatını, fîsebilillâh Kur'ân'a, İslâmiyete, Sünnet-i Seniyenin ihyasına hasr ve vakfeden bu fedakâr-ı İslâm, buralarda da kat'iyen boş durmaz.
İnhisar	Tek bir şeyle sınırlama		Meşrutiyet ki, adalet ve meşveret ve kanunda inhisar-ı kuvvetten ibarettir.
Mahsur	Kuşatılmış		Gayr-ı mütenahi olan beşerin istidadı, gayr-ı mahsur olan âmâl ve müyûlâtı ve gayr-ı mazbut olan tasavvurat ve efkârı, gayr-ı mahdut olan kuvve-i şeheviye ve gazabiyesidir.
Muhasara	Kuşatma		Ben de bir defada dört mermi vücuduma isabet ederek birisinde yaralı ayağım kırık, su ve çamur içinde otuz dört saat ölüme muntazır ve etrafımda düşman askerleri muhasara ettiği bir hengamdır ki; en korkulu ve en me'yusiyetli zamanıma bakıyor.
Münhasır	Sınırlı, ait		Vücut âlem-i cismanîde münhasır değil
Ha-Sad-Sad (1)
Hisse	Pay		İnsanların sana ettikleri ayn-ı zulümlerinde, ayn-ı adalet olan kader-i İlâhînin büyük bir hissesi var.
Ha-Sad-Lam (9)		+
Hasıl (Hasıla)	Ortaya çıkma, meydana gelme		Yoksa, bir emr-i sabit olan hâsıl-ı bilmasdardan inşikak etmez.
Hasılat	Gelirler, kazançlar		Ve uhrevî hasılat için gayet münbit bir zemindir.
Havsala	Anlayış		Havsalam dardır; ihata edemiyor; nazarım kısadır, göremiyor.
Husul	Meydana gelme, ortaya çıkma		Zîhayata âit, uzun bir zaman sonra husule gelir. Hâlıka râci kısım ise, bir anda husule gelir.
İstihsal	Elde etme		Çünkü bir vâhid, külfetsiz olarak, kesîr eşyaya bir vaziyet verir ve bir neticeyi istihsal eder.
Mahsul (Mahsulat)	Elde edilen ürün		KUR'ÂN-I HAKÎM ile felsefe ulûmunun mahsul-ü hikmetlerini, ders-i ibretlerini, derece-i ilimlerini muvazene etmek istersen, şu gelecek sözlere dikkat et.
Muhassal (Muhassala)	Sonuç		Hayat; muhassal-ı mazbuttur, görünür. Rızık gayr-ı muhassal; tedrici, münteşirdir, düşündürür.
Müstahsil	Tüketici		İktisatsızlık yüzünden müstehlikler çoğalır, müstahsiller azalır.
Tahsil	Elde etme; eğitim		Süfyan on senede içtihadı tahsil etmişse, şu adam yüz seneye muhtaçtır ki tahsil edebilsin.
Ha-Sad-Nun (4)		+
Hasin	Sağlam
Hısn	Kale		...sûresinin hısn-ı hasîni ve kale-i metîninin kapısını o on üç anahtarla aç, gir, selâmeti bul.
Muhsan (Muhsane, Muhsanat)	İffetli erkek (kadın(lar))	+	Gıybetin en fena ve en şenîi ve en zâlimâne kısmı, kazf-i muhsanât nev'idir.
Tahassun	Kalede korunma	+	Sükûn ve tahassun, vücudunun illetidir, beka ve devamına değildir.
Ha-Dad-Ra (7)		+
Hadaret	Medeniyet, şehirlilik		Ye'cüc ve Me'cüc, ehl-i garet ve fesad ve ehl-i hadâret ve medeniyete, ecel-i kaza hükmünde iki tâife-i mahlûkullahtır.
Hazır	Göz önünde olan	+	...bin canım olsa, imana ve âhiretime feda etmeye hazırım.
Hazret	Büyük zatlar/mukaddesat için kullanılır		Ancak Cenâb-ı Lemyezel Hazretlerinin lütf u kerem ü ihsanına hamd-ü şükr ü senâ ederek risale-i şerifelere sarılıyorum.
Huzur	Hazır olma		Huzur bulur bugün seninle âlem, Ey bu asırda rahmet-i âlem Risaletü'n-Nur!
İstihzar (İstihzarat)	Hazırlık(lar)		Hem nasıl ki bu âyet Risalei'n-Nur'a ismiyle bakıyor; öyle de, onun istihzarat zamanına da bakar.
İhzar	Hazırlama		İşte kalbe kabiliyet-i kabul verecek ve vicdanı iz'ana ihzar edecek dört esas var ki:
Müstahzar (Müstahzarat)	Hazırlanmış şey(ler)		Evet eczahane-i Kur'ân'ın müstahzarâtından ve ancak binden bir nisbetindeki hikmetinden olan işbu dürr-i meknûn, es'ile ve ecvibe, işaret ve sarahatıyla tedaviyle, ...
Ha-Tı-Be (1)		+
Hatab	Odun	+	Binaenaleyh, semeredar yüz tane hurma ağacını terk ve yüz tane çekirdeklerine kanaat ile aldanırsa, o adam, hutameye (Cehenneme) hatab olmaya lâyıktır.
Ha-Tı-Mim (1)		+
Hutame	Cehennem	+	Binaenaleyh, semeredar yüz tane hurma ağacını terk ve yüz tane çekirdeklerine kanaat ile aldanırsa, o adam, hutameye (Cehenneme) hatab olmaya lâyıktır.
Ha-Zı-Zı (2)		+
Hazz	Zevk	+ (Pay anlamında)	Hadsiz bir zevk-i mânevî ve nihayetsiz bir hazz-ı ruhî ile okuyorum.
Huzuzat	Hazlar		Belki, bir mevhibe-i İlâhiye olan o esrar, hâlis bir niyetle ve dünyadan ve huzûzât-ı nefsaniyeden tecerrüd etmek vesilesiyle o feyizler gelebilir.
Ha-Fe-Dal (1)		+
Ahfad	Torunlar		Ey eski çağların cihangir Asya ordularının kahraman askerlerinin ahfâdı olan vatandaşlarım ve kardeşlerim!
Hafid	Erkek torun		Hem de bizim düşmanımız ve bizi mahveden cehalet ağa ve oğlu zarûret efendi ve hafîdi husumet beydir.
Ha-Fe-Ra (1)		+
Hafriyat	Kazılar		İlm-i tabakatü'l-arzca malûmdur ki, ekseriya her otuz üç metre hafriyatta, bir derece-i hararet tezayüd eder.
Ha-Fe-Zı (10)		+
Hafaza	Muhafaza melekleri		Evet, çünki: Melaikelerden insanlara müekkellikleri, hafazalıkları ve kâtiplikleri bulunmaktadır.
Hafız (El-Hafız)	Tüm Kur'an'ı ezberlemiş kişi (Çok hadis bilen alim; Koruyan Allah)	+	Evet, radyonun küllî nimetiyet ciheti küllî bir şükür iktiza eder; ve o küllî şükür de, Hâlık-ı Arz ve Semâvâtın kelâm-ı ezelîsinin şimdiki bütün muhataplarına birden yetiştirmek için, küllî yüz bin dilli semavî bir hafız hükmünde, her vakit kâinatta Kur'ân'ı okumalıdır, tâ o nimetin küllî şükrünü edâ ve o nimeti idame etsin.
(Kuvve-i) Hafıza	Hatırlama latifesi		Meselâ, insanın küçücük kafasında ceviz kadar bir yerde kuvve-i hafıza, kuvve-i hayaliye, kuvve-i müfekkire gibi müteaddit, acip makineleri yaratmak ve kuvve-i hafızayı bir büyük kütüphane hükmüne getirmekle ilm-i ezelînin cilvesiyle güneş gibi kendini gösteriyor.
Hafiz	Allah'ın her şeyi muhafaza eden anlamında ismi	+	Ve en küçük zîhayatın en cüz'î ihtiyacını gören ve niyazını işiten ve fiilen cevap veren Hafîz-i Zülcelâlin Hafîz ismiyle mütemadiyen amelleri kaydedilen...
Hıfz	Ebzerleme, koruma	+	Bâb-ı Hıfz ve Hafîziyet olup ism-i Hafîz ve Rakîbin cilvesidir.
Mahfaza	Küçük kutu		Ve öyle heriflerin tembelliklerinin hatırı için o nur menbalarının mahfazalarını bozmak kâr-ı akıl değildir.
Mahfuz	Korunan	+	...bir büyük kütüphane kadar bütün mahfuzatının aynı şeylerini orada bütün istediklerini mevcut ve muntazam yazılmış ve dizilmiş görüyor.
Muhafaza	Koruma		Kur'ân, bütün aksâm-ı tevhidin bütün merâtibini, bütün levâzımâtıyla muhafaza ederek beyan edip muvazenesini bozmamış, muhafaza etmiş; ...
Muhafız	Koruyucu		Meselâ, Hazret-i Cebrail ve Mikail iki muhafız yaver hükmünde gazve-i Bedir'de yanında bulunan bir zât-ı mübarek, ...
Tahaffuz	Korunma		Evvel âhir tavsiyemiz, tesanüdünüzü muhafaza; enâniyet, benlik, rekabetten tahaffuz ve itidal-i dem ve ihtiyattır.
Ha-Fe-Lam (2)
İhtifal	Merasim, toplanma		Ve bu kadar mühim ihtifâlât-ı mühimmeyi gayesiz, boş, abes bıraksın; onların yüzünü âlem-i mânâya, âlem-i âhirete çevirmesin, ta asıl gayeleri ve lâyık meyvelerini göstersin?
Mahfel	Kapalı yer, camide yüksek yer		Haberim olmadan, talebeler beni üşütmemek için, mahfelde bir kulübecik yapmıştılar.
Ha-Kaf-Ra (4)
Hakaret	Küçük düşürme, küçük düşürücü söz; aşağı olma		Senin hissetin veya hakaretin, Onun tasarrufundan hariç kalmasına sebep olamaz.
Hakir	Aşağı		Cenâb-ı Hak, kullarını irşad ve ikaz etmek üzere, sivrisinek gibi hakîr, kıymetsiz bir hayvanla veya bir mahlûkla misal getirmeyi, kâfirlerin keyfi için terk etmez.
İstihkar	Hüçük görme		En büyük ders, doğruluk yolunda ölümünü istihkar dersi vermektir
Tahkir	Aşağı görme		Şimdi, dünyayı tahkir edenler dört sınıftır.
Ha-Kaf-Fe (1)		+
Ahkaf	Kum tepeleri; Sure adı	+	Hem Sûre-i Zümer, hem Sûre-i Câsiye, hem Sûre-i Ahkâf'ın başlarında bulunan تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ âyât-ı azîmeleridir.
Ha-Kaf-Kaf (17)		+
Ehakk	Daha (En) haklı	+	Hakkı bulduktan sonra ehak için ihtilâfı çıkarma
Hakk	Doğru, gerçek	+	Hakkı bulduktan sonra ehak için ihtilâfı çıkarma
Hakaik	Hakikatlar		Hakaik-i nisbiyenin ne kıymeti var ki, onun için şerler istihsan edilecek?
Hakiki	Gerçek		Hakikî mahbub, hakikî matlub, hakikî maksud, hakikî mâbud yalnız Odur.
Hakka	Kıyamet; Sure adı	+	Rumuzat-ı Semaniye
Hakkan (Hakkaniyet)	Gerçekten (Haklılık)		Hakkan, şöyle bir muhteşem sarayın, senin gibi sadık ve müdakkik bir muarrifi lâzımdır.
Hakikat	Asıl ve gerçek durum		Bütün Sözlerde konuşan ben değilim. Belki, işârât-ı Kur'âniye namına hakikattir.
Hokka	Küçük kap (gaz, mürekkep vb. için)		Fakat güneşi yalnız bir lâmba değil, belki bahar ve yaz destgâhında dokunan mensucat-ı Rabbâniyenin bir mekiği, gece gündüz sahifelerinde yazılan mektubat-ı Samedâniyenin mürekkebi, nur bir hokkası suretinde tasavvur ederek, ...
Hukuk	Haklar		Otuz kırk sene bu tazyikatımda, hukukullah mânâsında olan hukuk-u âmme namındaki vazifelerle muvazzaf olan savcılar ekser hapislerimde, nefyimde şiddetlerini gördüğüm halde onlara karşı bir hiddet, bir küsmek bana gelmiyordu.
İhkak	Hakkını verme		Herbir âdil zat, ihkak-ı hak etmek ve müstehaklara ceza vermekte hukuk sahiplerini minnettar etmekle keyiflenir.
İstihkak	Hak edilen, hak kazanma		O adamların hidayete istihkak ve ihtisasları nedendir?
Muhakkak	Kesin		Muhakkak maslahat, mevhum mazarrata feda edilmez.
Muhakkik	Araştıran		Muhakkikîn-i sofiye, Vâcibü'l-Vücuda o kadar hasr-ı nazar etmiş ve müstağrak olmuş ve ehemmiyet vermişler ki, onun hesabına kâinatın vücudunu inkâr etmişler.
Muhik	Haklı		İşte, Hazret-i Hüseyin, rabıta-i diniyeyi esas tutup, muhik olarak onlara karşı mücadele etmiş, tâ makam-ı şehadeti ihraz etmiş.
Müstehak	Hak etmiş		Diğeri öyle bir hale giriftar olmuş ki, herkes ona acıyor, hem "Müstehak!" diyor.
Tahkik (Tahkikat)	Araştırma		Ve onların başlarına o âyâtın nücumundan mezkûr tahkikat gibi şahaplar inerler ve onları yakarlar.
Tahakkuk	Gerçekleşme		...elbette o zâtın nübüvvetine ve sıdkına delâlet eden bütün mu'cizeleri ve hüccetleri, bir cihette, dolayısıyla âhiretin tahakkukuna ve geleceğine şehadet ederler.
Ha-Kef-Ra (1)
İhtikar	Stokçuluk		...fakirlere gelen acı, açlık ve kahtın sebebi, orucun tatlı açlığını çekmedikleri ve zenginlere gelen hasâret ve zayiatın sebebi de, zekât yerinde ihtikâr etmeleridir.
Ha-Kef-Kef (1)
Hakk (etmek)	Oymak		Onları tehcir ve tağyir etmek, bütün mezar taşlarını hâkketmektir; bu tahkire karşı titreyen mezaristandaki ehl-i kuburu aleyhlerine döndürmektir.
Ha-Kef-Mim (22)		+
Ahkam	Hükümler		Yani, kendilerinden ve yeniden bir şey ihdas etmezler, yeni ahkâm getirmezler.
Ahkem	Daha sağlam; En büyük Hakim olan Allah	+	Ve o ferman-ı ahkem ise, Kur'ân-ı Hakîmdir ki, bahsinde bulunduğumuz ticaret-i azîmeyi şu âyetle ilân ediyor:
Hakem	Kainatın hikmetli hükümdarı olan Allah; arabulucu	+	Meselâ, İmam-ı Ali radıyallahu anhın hakkında Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Adl, Kuddûs, altı isimdir.
Hâkim/Hakim	Her şeye hükmeden Allah; en üst yönetici; yargıç	+	Hâkim, evvel feylesofun eserine baktı.
Hakîm/Hakim	Her işi hikmetli Allah; ilm-i hikmet alimi, doktor	+	İşte bu sırdandır ve nübüvvet-i Muhammediyeye (a.s.m.) mukaddeme olmasındandır ki, Kur'ân-ı Hakîm ahvâl-i enbiyayı kesretle zikrediyor.
Hekim	Doktor (hakîm kelimesinin bozulmuş hali)		Meselâ, hasta bir çocuk çağırır: "Ya hekim, bana bak."
Hikem	Hikmetler		Vaktâ ki bunun gibi çok hikem-i dakika için âlemi bu sûrette irade etti.
Hikmet	(Gizli) gaye; Hâkimlik; bir ilim	+	İşte, nasıl hakikat böyle iktiza ediyor. Hikmet dahi aynen öyle iktiza eyliyor.
Hükema	Filozoflar		Ekser enbiyanın şarkta ve Asya'da zuhurları ve ağleb-i hükemanın garpta ve Avrupa'da gelmeleri, kader-i ezeliyenin bir işaretidir ki, Asya'da din hâkimdir, felsefe ikinci derecededir.
Hükkam	Hâkimler, devlet adamları		Eğer herbir zerrede hükemâ şuuru, etibbâ hikmeti, hükkâmın siyaseti bulunduğunu ve herbir zerre de sair zerratla vasıtasız muhabere ettiğini itikad edersen, belki nefsini kandırıp o muhali de itikad edebilirsin.
Hüküm (Hükümdâr)	Karar, emir, yargı (Yönetici)	+	Hem meselâ, bir hükümdar-ı âdil, ihkak-ı hak için mazlumların hakkını zalimlerden almakla ve fakirleri kavîlerin şerrinden muhafaza etmekle ve herkese müstehak olduğu hakkı vermekle lezzet alması, iftihar etmesi, memnun olması, hükümdarlığın ve adaletin bir kaide-i esasiyesi olduğundan,...
Hükümet	Bakanlar heyeti		Gerçi hükümet hafiyeleri beni görmüyorlar ve ben onlardan saklanabilirim.
İstihkam (İstihkamat)	Sağlamlık		El-hak, Risale-i Nur tesis ettiği istihkâmat-ı Kur'âniye ile öyle bir sedd-i nurâni vücuda getirmiştir ki, zaman ve zemin boyunca beşerin bütün maddi ve mânevî ihtiyacatına kâfi ve vâfidir.
Mahkeme	Hüküm verilen adalet yeri		Yirmi Yedinci Lem'a Eskişehir Mahkeme Müdafaasıdır.
Mahkum	Hakkında hüküm verilmiş		Meselâ, hâkim seni sirkatle mahkûm edip hapsetti.
Mehakim/Mahakim	Mahkemeler		İnsanların ebrarını da, eşrarını da cem' eden huzur-u mehâkim, öyle korkulacak bir yer değildir.
Muhakeme	İki tarafı dinleyip hüküm verme; zihinde inceleme		İBLİS'İ İLZAM, şeytanı ifham, ehl-i tuğyanı iskât eden Birinci Mebhas, bîtarafâne muhakeme içinde Şeytanın müthiş bir desisesini, kat'î bir surette reddeden bir vakıadır.
Muhkem	Sağlam; Manası açık söz	+	Şu risalelerde teşbih ve temsilleri hikâyeler suretinde yazdığımın sebebi, hem teshil, hem hakaik-ı İslâmiye ne kadar makul, mütenasip, muhkem, mütesanit olduğunu göstermektir.
Müstahkem	Sağlamlaştırılmış		...müstahkem, kavî, yıkılmaz, sarsılmaz tahkimatı olan Risale-i Nur'un nurânî siperlerine iltica etmekle ve onun daire-i kudsiyesine dehalet etmekle kurtulacak ve imanınızı kurtararak, ...
Mütehakkim	Zorbalık eden		Eğer yarım yamalak yapsan da, güya eski ücretleri kâfi gelmiyormuş gibi, çok büyük şeyleri mütehakkimâne istiyorsun.
Tahkim	Sağlamlaştırma; hakemlik		Esasat ve ahkâm-ı diniyeye ve sünen-i Muhammediyeye (a.s.m.) harfiyen ittibâ yoluyla dini takvim ve tahkim ve dinin hakikat ve asliyetini izhar ve ona karıştırılmak istenilen ebâtılı ref' ve iptal ve dine vâki tecavüzleri red ve imha ve evâmir-i Rabbâniyeyi ikame ve ahkâm-ı İlâhiyenin şerafet ve ulviyetini izhar ve ilân ederler.
Tahakküm	Zorbalık etme		Tahakküm ve tagallüb etmek faziletsizliktir.
Ha-Kef-Ye (1)
Hikaye	Öykü		Şu risalelerde teşbih ve temsilleri hikâyeler suretinde yazdığımın sebebi, hem teshil, hem hakaik-ı İslâmiye ne kadar makul, mütenasip, muhkem, mütesanit olduğunu göstermektir.
Ha-Lam-Be (1)
Tehallüb	Sağma		O muktazînin vücûduna bürhan, on menabi'den süzülen ve tehallub eden bir hadsdir.
Ha-Lam-Cim (2)
Haliçe	Halı, kilim		Sonra o müddeî gider, zeminin yüzüne serilen geniş haliçeye ve zemine giydirilen gayet müzeyyen ve münakkâş gömleğe, esbab namına ve tabiat lisanıyla ve felsefe diliyle der ki:
Hallaç	Pamuğu didikleyen		...kâinatı envâıyla pamuk gibi hallaç ediyor, taraklarla tarıyor müşahede ettim.
Ha-Lam-Kaf (2)		+
Halk	Boğaz		الٓمٓ Mukatta' harfleriyle, hâs olarak halk, (boğaz) vasat (ağız ortası) ve şefe (dudak) nin üç mahreçlerine işaret etmektedir.
Halka/Halaka (Halakat)	İçi boş yuvarlak(lar)		...tefsir-i hakaik-i Kur'âniye etrafında halka tutan ve sizin gibi çarklardan mürekkep olan bir cemaat-i mübareke içinde en has ve en yüksek mertebeye kâtip tayin edildiğine,...
Ha-Lam-Lam (8)		+
Hall	Çözme		Hâlık-ı Rahîmime yüz bin defa Risaletü'n-Nur'un hurufatı adedince şükür ve hamd olsun ki, Risaletü'n-Nur bu acîp tılsımı ve bu garip muammayı hâll ve keşf ve ispat etmiş.
Helal	Dinen izin verilen	+	Zaruret haramı helâl derecesine getirir.
Hulul	Girme		Ne geçmiş zamana hulûl edebilir, ne de gelecek zamana nüfuz edebilir.
Hülle/Hulle	Elbise		Huriler yetmiş hulle giydikleri halde, bacaklarındaki ilikleri görünür, setretmiyor.
İnhilal	Çözülme		Ruh ise, tahrip ve inhilâle maruz değil.
Mahal (Mahalle)	Yer, mekan, muhit		Mahal kâbildir. Mâni yoktur.
Tahlil	Çözülme		Hâlbuki şu dünyada inkırâza müncer olan tegayyürün sebebi; bedendeki terekküb ve tahlil mabeynindeki nisbet, istikrarsız olduğu içindir.
Ha-Lam-Mim (2)		+
Halim	Yumuşak başlı; Hemen cezalandırmayan Allah	+	Hem halim selimdir. Fakat Fâtır-ı Zülcelâlinden başkasına, izni ve emri olmadan tezellüle tenezzül etmez bir halîm-i âlihimmettir.
Hilm/Hilim	Yumuşak başlılık		Meselâ, kemâl-i hilm ile kemâl-i şecaat.
Ha-Lam-Vav (2)
Halavet	Tatlılık		Daima gençliğini muhafaza ettiği gibi, taravetini, halâvetini de muhafaza ediyor.
Helva	Tatlı		Bunu okusanız, o helvayı yemezseniz, o darağacından kurtulursunuz.
Ha-Lam-Ye (1)
Tahliye	Süslendirmek		Tahliye تَحْلِيَه ise, tezyin etmek ve süslendirmek mânâsınadır.
Ha-Mim-Elif (1)		+
Hamie	Çamurlu, hararetli	+	Veyahut "Nasıl binler seneyle uzak olan şems, ayn-ı hamiede gurub ediyor."
Ha-Mim-Dal (8)		+
Ahmed/Ahmet	Çok övülmüş (Peygamberimizin adı); Daha çok hamdeden	+	On Dokuzuncu Mektup olan Risale-i Ahmediyye (a.s.m.)...
Hamd	Övgü	+	Hamd ise, ibadetin icmâlî bir sureti ve küçük bir nüshasıdır.
Hamdele	Allah'a şükür cümlesi		Öteden beri her kitabın iptidasında Besmele, Hamdele, Salvelenin zikrinin vücubu, hocaefendilerimiz tarafından beyan edilmişse de,...
Hâmid/Hamid	Hamdeden	+	Yani kalbinde yanan Elhamdü lillâh kandili, herşeyi müsebbih ve hâmid gösteriyor ve güzel bir niyetle, o hâmidlerin hamdini ve müsebbihlerin tesbihini ve o şâkirlerin şükrünü beraberce seyyidine takdime bir iştiyak hissediyor.
Hamîd/Hamid (Hamide)	Övülmeye layık; Allah'ın ismi	+	Ve hâkezâ, bütün ahlâk-ı hamîdede en yüksek ve yetişilmeyecek bir dereceye malikti.
Mahmud/Mahmut	Övülmüş (Peygamberimizin adı)	+	İstenilen şey, meselâ, Makam-ı Mahmud, bir uçtur.
Muhammed	Övülmeye değer (Peygamberimizin adı)	+	Âyinedir bu âlem, her şey Hak ile kaim, Mir'at-ı Muhammed'den Allah görünür daim.
Tahmid	Hamd etme, Elhamdülillah deme		Ve kezâ, o kitabın her bir nazmı, kasidesi, Kadîr, Alîm olan Nâzımını takdis ile tahmid eyler.
Ha-Mim-Ra (2)		+
Ahmer	Kırmızı		Elhak merâtib-i Tevhid-i hakikinin hakkında bu mektup bir kibrit-i ahmerdir ve bir iksir-i âzamdır.
Hamra	Kırmızı		Hem kemâl-i intizamla cüz olduğum mevcutlara, meselâ kandaki küreyvât-ı hamrâya hakikî mâlik ve mutasarrıf olabilirsen, bana rab olmak dâvâ et, beni Cenâb-ı Haktan başkasına isnad et.
Ha-Mim-Ze (2)
Hamız (Hamız-ı karbon)	Ekşi (karbon dioksit)		Buharî hâmız-ı karbon denilen, semli havaî bir maddeye inkılâb ettirir.
Humuz (Humuza, Müvellüd-ül Humuza)	Ekşilik (Oksijen)		Zaten eşyanın asıl menşeleri şu dört maddedir. (Yeni hikmetle, müvellidülmâ, müvellidülhumuza, karbon, azottur ki, bu anâsır, evvelki unsurların eczalarıdır.)
Ha-Mim-Sin (1)
Hamaset	Kahramanlık		Ya aşkla hüsündür, ya hamâset ve şehâmet, ya tasvir-i hakikat.
Ha-Mim-Kaf (5)
Ahmak	Akılsız		Dünyada en büyük ahmak odur ki, böyle dinsiz serserilerden terakki ve saadet-i hayatiyeyi beklesin.
Hamakat	Ahmaklık		Evet, kabir kapısında bekleyen bir adam, arkasındaki fâni dünyaya riyakârâne bakması, acınacak bir hamakattır ve dehşetli bir hasârettir.
Humaka	Ahmaklar		Ey ahmaku'l-humakadan tahammuk etmiş sarhoş ahmak!
Humk	Ahmaklık		Kimi(nin) hırs-ı intikamını, kimi(nin) hırs-ı câhını, kimi(nin) tamahını, kimi(nin) humkunu, kimi(nin) dinsizliğini, hatta en garibi, kimi(nin) de taassubunu işletip siyasetine vasıta ediyor.
Tahammuk	Ahmaklaşma		Ey ahmaku'l-humakadan tahammuk etmiş sarhoş ahmak!
Ha-Mim-Lam (12)		+
Hamele	Taşıyıcı		Şıkk-ı zâhirîsine Sahabeler hamele oldukları gibi, hususî dairesindeki mahfî ahvâlâtından tezahür eden esrar-ı din ve ahkâm-ı şeriatın hameleleri ve râvileri de ezvâc-ı tâhirattır ve bilfiil o vazifeyi ifa etmişlerdir.
Haml	Yüklenme	+	Öyle ise, herbirinize de madem gök ve yer ve dağlar hamlinden çekindiği bir emanet-i kübrâyı tevdi etmişim, halife-i zemin olmak istidadını vermişim.
Hamle	Hücum, atılma		Her hamlesinin kuvve-i kudsiyesi vardır; Vicdanları mesteyleyen ulvî sesi vardır.
Hamil (Hamile)	Taşıyan (Gebe)	+	...ve şem-i İlâhînin hizmet-i imaniye cihetinde bir son hâmil-i zîsaâdeti olduğuna şüphe yoktur.
Hammal (Hammale)	Taşıyıcı	+	Yedi sekiz yaşındaki, camilerde Kur'ân okumak için elifbâyı ders almakta olan çocuklardan tut, tâ seksen, doksan yaşındaki ihtiyarlara varıncaya kadar kadın erkek, hem bir köylü, hammal adamdan tut, tâ büyük bir vekile kadar ve bir neferden büyük bir kumandana kadar taifeler Nurcularda var.
İhtimal	Olabilme		Malûmdur ki, zararsız yol, zararlı yola—velev on ihtimalden bir ihtimal ile olsa—tercih edilir. Halbuki, meselemiz olan ubûdiyet yolu, zararsız olmakla beraber, ondan dokuz ihtimalle bir saadet-i ebediye hazinesi vardır.
Mahmil	Bir söze yüklenen manalardan herbiri		Fakat felsefenin yanlışı seleflerimizin lisanlarına girdiğinden, bir mahmil-i sahih bulmuştur.
Mahmul	Cümlede faile yükletilen işi gösteren fiil		Hüküm, mevzû ile mahmulün yalnız vech-i mâ ile tasavvurlarını iktiza eder.
Muhtemel	Olabilir		Hem eğer Hazret-i Ali olmasaydı, dünya saltanatı, mülûk-u Emeviyeyi bütün bütün yoldan çıkarmak muhtemeldi.
Mütehammil	Katlanabilen		Fakat Vali fevkalâde mütehammil ve hamiyetli bir zat olduğundan, kat'iyen ses çıkarmaz.
Tahammül	Katlanma		İşte, benim otuz kırk senedir bu hizmet-i imaniye için, benim hakkımda habbeyi kubbe yapıp, bir bardak suda fırtına çıkarıp beni tâciz ettikleri halde, sırf hizmet-i imaniyenin bir neticesi olan âsâyiş için sabır ve tahammül ettim.
Tahmil	Yükleme		Hakîm ise, akıl kabul etmeyen şeyleri akla tahmil etmez.
Ha-Mim-Mim (2)		+
Hamam	Banyo, plaj		Belki hamamlarında erkek-kadın beraber çıplak olarak girmelerine izin vermeleri cihetinde bu fuhşiyatı teşvik eder.
Humma	Ateşli hastalık; hararet		Vezâif-i İslâmiyette hummâlı bir surette sa'y ettiler.
Ha-Mim-Ye (4)		+
Hâmî/Hami	Koruyan	+ (erkek deve anlamında)	Veya lisan-ı ıztırariyle bir duadır ki, muztar kalan herbir zîruh, kat'î bir iltica ile dua eder, bir hâmî-i meçhulüne iltica eder, belki Rabb-i Rahîmine teveccüh eder.
Hamiyet	Mukaddes şeyleri koruma duygusu	+	Zulüm başına geçirmiş. Hamiyet libasını, hıyanet ucuz giymiş.
Hımye	Perhiz		Ve tıbben bir hımyedir ki, insanın nefsi yemek, içmek hususunda keyfemâyeşâ hareket ettikçe, hem şahsın maddî hayatına tıbben zarar verdiği gibi,...
Himaye	Koruma		Kelâmullahi'l-Azîzi'l-Mennân olan Hazret-i Kur'ân, şeâir-i İslâmiyenin hâdimlerini cenâh-ı himaye ve re'fetine alarak,...
Ha-Nun-Se (1)		+
Hıns	Bozma (yemini); günah	+ (günah anlamında)	...ve kanun-u esasînin ruhunu ve on birinci maddeyi muhafaza ile sizi hıns-ı yeminden kurtaran ...
Ha-Nun-Zı-Lam (1)
Hanzele	Ebu Cehil karpuzu diye bilinen bitki		O da, bunlar -dekaik-aşina nazarlarıyla- halihazırda bir mikdar hanzele meyvesini vermiş olan ağacın nüvesinde, zakkum ağacının tohumlarını keşf edip gördükleri içindi.
Ha-Nun-Fe (1)		+
Hanif	Hz. İbrahimin dininden, muvahhid	+	Şu âyet ise, ona mukabil, bak, ne kadar ulvî, lâtif ve güzel ve ebede kadar yırtılmayacak, Hanîfen Müslimen1 destgâhında dokunacak bir hulleyi gösteriyor.
Ha-Nun-Nun (3)		+
Hannan	Rahmetlerin latif cilvesini gösteren Allah		"El-aman, el-aman! Ya Hannân! Yâ Mennân! Beni günahlarımın hacâletinden kurtar!"
Hanin	İnleme		Hanîn-i ciz' şu nevidendir ki, sırf nübüvvetin tasdiki için bir hüccet olarak zuhura gelmiş ki,...
Tahannün	Şefkat gösterme		Terahhum ve tahannün ise, rahmet ve nimeti göstermekle Rahîm ve Mün'im isimlerini cilveye sevk eder.
Ha-Vav-Te (1)		+
Hut	Büyük balık	+	Bu hut, onun hûtundan bin derece daha muzırdır.
Ha-Vav-Cim (3)		+
Hacet (Hacat)	İhtiyaç(lar)	+	Yâ semâ! Hâcet kalmadı; yağmuru kes.
İhtiyaç	Gereksinim		İhtiyaç, medeniyetin üstadıdır.
Muhtac	İhtiyacı olan		Duanıza çok muhtacım ve muhtacız.
Ha-Vav-Ra (3)		+
Havari (Havariyyun)	Hz. İsa'ya ilk iman eden(ler); yardımcı(lar)	+	Hayat-ı içtimaiyeye ve füruat-ı şer'iyeye dair ekser ahkâmlar, Havariyun ve sair rüesa-yı ruhaniye tarafından teşkil edildi.
Hur/Huri	Cennet kızı	+	Cennet bir çiçektir. Huri taifesi dahi bir çiçektir.
Muhavere	Karşılıklı konuşma	+	Cenâb-ı Hakkın müşavere şeklinde melâike ile yaptığı muhavere, melâikenin beşer ile fazla bir irtibat ve alâka ve münasebetleri olduğuna işarettir.
Ha-Vav-Ze (3)
Haiz	Sahip		İçtihadın şartını hâiz olan her müstaid, ediyor nefsi için nass olmayanda içtihad.
Havza	Mıntıka		... tebahhur ettiği bir zamanda, o buhar arkasında büyük bir çeşme havzası suretinde uzaktan Zülkarneyn'e görünen Bahr-i Muhitin bir kısmında, güneşin zâhirî gurubunu görmüş.
Tahayyüz	Yer tutma, mekanla kayıtlı olma		Tahayyüz ve tecezzîden münezzehtir.
Ha-Vav-Dad (1)
Havz/Havuz	Su toplanmış yer		Hem ebede karşı cereyan eden ve dalgalanan mevcudat-ı seyyâlenin iki havzıdır.
Ha-Vav-Tı (4)		+
İhata	Çevreleme		Bu Sekizinci Hüccet-i İmaniye1, vücub-u vücuda ve vahdâniyete delâlet ettiği gibi, hem delâil-i kat'iye ile rububiyetin ihatasına ve kudretinin azametine delâlet eder.
İhtiyat	Tedbirli olma, yedek		İhtiyat ve temkin ve meşveret etmek lâzımdır.
Muhit	Çevreleyen	+	Ceziretü'l-Arabda, vaktü'z-zuhr denilen şiddet-i hararet zamanında bir tatil-i eşgal, âdet-i kavmiye ve muhitiye olduğundan, o sünnet-i seniyyeyi daha ziyade kuvvetlendirmiştir.
Muhat	Çevrelenen		Bir nur ki değil öyle muhat, hem dahi mahsur
Ha-Vav-Lam (17)		+
Ahval	Haller		Demek, Kur'ân'ın nazar-ı gayb-bînîsi, o kütüb-ü sâlifenin umumunun fevkinde ahvâl-i maziyeyi görüyor ki, ittifakî meselelerde musaddıkane onları tezkiye ediyor, ihtilâfî meselelerde musahhihâne onlara faysal oluyor.
Ahvel	Şaşı		Ahvel (şaşı) gözlü, iki görür.
Hail	Perde		Binler mertebeler hâil, binler hicaplar fâsıldır.
Hal	Durum; şimdiki zaman		İşte, eski hâl muhal; ya yeni hâl veya izmihlâl
Hâlâ/Hala	Şimdide, şu anda		İşte hiç görülmeyen –ve hâlâ görünmüyor– o ağaca dair biri çıksa, perde üstünde onun her bir azasına mukabil bir resim çekse, bir hudut çizse;...
Halen	Şimdide, şu anda		Hem yemeksiz olduğu ekser vakitlerde ondan yediği halde, altı ay kadar devam ettiğini ve halen de, yüz dirhem kadar o peynirden bulunduğunu görüp yakinen tasdik ediyoruz.
Halet	Durum, hal		Demek sırat-ı müstakimden ne kadar uzak düşse, o derece nisbeten şu hâlet tesir eder, vicdanı bağırttırır.
Havale	Başkasına ısmarlama, gönderme		Öyleyse, esbab ve tabiata havale edilse, herşeye, ekser eşyadan toplamak suretiyle vücut verilebilir.
Havali	Etraf, çevre		Senin yazdığın mu'cizeli iki Kur'ân-ı Azîmüşşânın bu havalide, hususan Ramazan-ı Şerifte sana kazandırdıkları sevapları ve tahsin ve tebriklerini, inşaallah yakında tab'a girmesiyle âlem-i İslâmdan senin ruhuna yağacak rahmet dualarını düşün, Allah'a şükret.
Havl	Etraf, çevre; güç, kuvvet; sene	+ (Sene anlamında)	O cüz-i ihtiyarîden dahi vaz geçip, irade-i İlâhiyeye işini bırakıp, kendi havl ve kuvvetinden teberri edip, Cenâb-ı Hakkın havl ve kuvvetine iltica ederek hakikat-i tevekküle yapışmaktır.
Hile	Aldatmaca	+ (Çare anlamında)	Hile ile, dalkavuklukla ve yalanlarla kendilerini müdafaaya tenezzül etmiyorlar.
İstihale	Bir halden başka hale geçme		Fakat sinek, yediği binler muhtelif muzır maddelerin ve mikropların ve semlerin menşei olmakla, sinekler küçücük istihâle ve tasfiye makineleri hükmüne geçmeleri hikmet-i Rabbâniyeden uzak değildir, belki şe'nindendir.
Muhal	Mümkün olmayan		Şu Notada, tabiiyyunun münkir kısmının gittikleri yolun içyüzü ne kadar akıldan uzak ve ne kadar çirkin ve ne derece hurafe olduğu, lâakal doksan muhali tazammun eden Dokuz Muhal ile beyan edilmiş.
Muhavvel	Havele edilmiş		Bu da ehl-i medresenin dûş-u himmetine muhavveldir.
Mütehavvil	Değişen		Kâinatın tagayyürü Onun tagayyürüne değil, belki adem-i tagayyürüne ve gayr-ı mütehavvil olduğuna delildir.
Tahavvül	Hal değiştirme		Tahavvül ve tagayyür için zıtları birbirine hikmetle karıştırdı ve karşı karşıya getirdi.
Tahvil	Değiştirme	+	...mevt adem, idam, fenâ, hiçlik, fâilsiz bir inkıraz değil; belki bir Fâil-i Hakîm tarafından, hizmetten terhis ve tahvil-i mekân ve tebdil-i beden ve vazifeden paydos ve haps-i bedenden âzâd etmek ve muntazam bir eser-i hikmet olduğu, Birinci Mektupta gösterilmiştir.
Ha-Vav-Ye (4)		+
Havi	İçeren		...son celse-i muhakemede esasa dair beş umdeyi hâvi tahriri takdim ettiğim ikinci itiraznamem...
İhtiva	İçermek		Yirmi küllî şehadetlerden ve çok şehadetleri ihtiva eden, İkinci şehadet
Muhteva	İçerik		Eskiden beri, lâfız ve mânâ, üslûp ve muhteva bakımından, edipler ve şairler, mütefekkirler ve âlimler ikiye ayrılmışlardır.
Muhtevi	İçeren	+	Haddimden yüz derece ziyade olan bu mektup muhteviyatını tevazu ile reddetmek bir küfran-ı nimet ve umum şâkirtlerin hüsn-ü zanlarına karşı bir ihanet olması ve aynen kabul etmek bir gurur, bir enâniyet ve benlik bulunması cihetiyle,...
Ha-Ye-Se (1)
Haysiyet	İtibar; derece		Hem Risale-i Nur zâhiren benim eserim olmak haysiyetiyle senâ etmiyorum.
Ha-Ye-Dal (1)
Haydud/Haydut	Yol kesen		Bir insan yılan sûretine girse yahut bir velî haydut kıyafetine girse veyahut meşrutiyet, istibdat şekline girse, ona taarruz edenlerin cezası nedir?
Ha-Ye-Ra (4)		+
Hayran	Şaşkın	+	Dîde giryan, sîne biryan, akıl hayran, bîhaber.
Hayret	Şaşırma		O zeval ve fenâyı, tezyid-i hüsün ve tecdid-i lezzet ve teşhir-i san'at için bir tazelendirmek şeklinde görüp, lezzetini ve şevkini ve hayretini ziyadeleştirir.
Mütehayyir	Şaşmış		Yüzde sekseni ise, bataklığı anlar, ufûnetli, pis olduğunu hisseder; fakat mütehayyirdirler, selâmetli yolu göremiyorlar.
Tahayyür	Şaşkınlık		Bunun arkasından mı, yoksa ötekinin mi, yoksa daha ötekinin mi arkasından gideyim? Tahayyürde kaldım.
Ha-Ye-Sad (1)		+
Hayse (beyse)	Şöyle mi böyle mi diye kararsızlık		Eğer bunu fehmedebildin; hayse beyseden kurtulacaksın.
Ha-Ye-Dad (1)		+
Hayz/Hayız	Kadınlarda aybaşı hali		O vakit, her ayda on beş gün kadar hayız gibi arızalar münasebetiyle kadından tecennüp etmeye mecbur olduğundan, nefsine mağlûp ise fuhşiyata da meyleder.
Ha-Ye-Fe (1)		+
Hayfa	Yazık!		Hayfâ ki, o potada zünnar-ı inkârımızı düşürdün.
Ha-Ye-Nun (1)		+
Hîn/Hin	Zaman		Hîn-i sabâvetimden beri, en ziyade menfûrum, fe-lillâhi'l-hamdu yalan söylemektir.
Ha-Ye-Ye (10)		+
Ettahiyyatü	Namazda oturuşta okunan dua		Aynen öyle de, âciz bir abd, namazında "Ettahiyyâtü lillâh" der.
Haya	Utanma		Çocuk tabiatında hayâsız bir kadın, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm yemek yerken lokma istemiş, vermiş.
Hayat	Yaşam	+	Vücudun kemâli, hayat iledir.
Hayy	Canlı; Allah2ın hayat sahibi ismi	+	Meselâ, İmam-ı Ali radıyallahu anhın hakkında Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Adl, Kuddûs, altı isimdir.
Hayvan/Hayevan	Hareket eden canlı; insan dışındaki hareket eden canlı	+	Bence küre hayevândır, başkaların zannınca meyyit olan küreyi ger getirip koyarsan,
İhya	Hayat verme		İhyâ-yı din, ihyâ-yı millettir.
İstihya	Haya etme	+	Halbuki istihyânın mahalli, بَعُوضَةً 'dir.
Muhyi	Allah'ın hayat veren ismi	+	Hem kudret, Rezzak, Gaffar, Muhyî, Mümit gibi sıfât-ı fiiliyenin mercii ve mizanıdır.
Tahiyye	Selamlar, dualar	+	...Sâni-i Zülcelâlini, hayatlarının lisan-ı halleriyle, ins ve cin ve melek olan zîşuurların kàl dilleri gibi tahiyyelerle alkışlar...
Tahiyyat	Namazda son oturuş, hayat hediyeleri		Biz ise, et-tahiyyâtü demekle, kendi lisanımızla o tahiyyatları yâd edip, kendi hesabımıza dergâh-ı İlâhîye takdim ederiz.