Cim (ج) Kök Harfi İle Başlayan Kelimeler

Önceki Harf: Se (ث) ← Arapça Kökenli Kelimeler Ana Sayfası → Ha (ح): Sonraki Harf

Bu sayfada Bediüzzaman'ın eserlerinde geçen ve Cim (ج) kök harfi ile başlayan Arapça kelimeler listelenmiştir.

İlk Kök Harfe Göre Kelime Sayısı

Arapça Harf	Türkçe Okunuşu	2 Harfli Kelime Sayısı	3 Harfli Kök Sayısı	3 Kök Harfli Kelime Sayısı	4 Harfli Kök Sayısı	4 Kök Harfli Kelime Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Köklerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Kelimelerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı
ج	Cim	-	69	253	7	12	77	72	54	264	157	58

Kelime	Anlamı	Kur'an'da Geçiyor mu?	Örnek Cümle
Cim-Be-Be (1)		+
Cübbe	Kıyafet	+	Eski zamanda, on dört yaşında iken icâzet almanın alâmeti olan üstad tarafından bir cübbe bana giydirmek vaziyetine mâniler bulundu.
Cim-Be-Ra (8)		+
Cebbar	İstediğini yapan Allah; zorba	+	Birer misbah-ı nevvar, birer gemi-i cebbar/Birer tayyareleriz biz.
Ceberut	Büyüklük, azamet		Ve tevhid-i ceberuta telvihtir.
Cebr/Cebir (Cebri/Cebren)	Zorlama (Zorla); harflerle yapılan matematik hesabı		Nasıl ki, görsen, bir tek adam geldi, bütün şehir ahalisini cebren bir yere sevk etti ve cebren işlerde çalıştırdı.
Cebriye	İradeyi inkar eden batıl fırka		Ve keza, daire-i itikadda iken, ruhuyla, imaniyle daire-i esbaba bakan da, esbaba kıymet vermeyerek Cebriye mezhebi gibi tembelcesine bir tevekkülle nizâm-ı âleme muhalefet eder.
İcbar	Zorlama		Zira, medenîlere galebe çalmak ikna iledir, icbar ile değildir.
Mecbur (Mecburi, Mecburen)	Zorunlu (olarak)		Birden İhtar Edildi Kaleme Almaya Mecbur Oldum
Mücbir	Mecbur eden		Birden bire, şu risaleyi yazmak için mücbir bir hatıra kalbe geldi.
Mütecebbir	Zorba		Halbuki, mütecebbir zalimlerin rüesaları olan Firavunların, Nemrutların akıbetleri malûmdur.
Tecebbür	Kibirlenme		Ve kuvve-i gadabiye, hadd-i istikamet olan şecaati takip etmezse, ifratla çok zararlı ve zulümlü tehevvüre ve tecebbüre ve tefritle çok zilletli ve elemli cebanet ve korkaklığa düşer, istikameti kaybetmesinin, hatâsının cezası olarak daimî vicdanî bir azabı çeker.
Cim-Be-Cim-Lam (2)		+
Cebrail	Vahiy meleği		Nasıl ki Hazret-i Cebrail aleyhisselâm, bir vakitte Dıhye suretinde Sahabeler içinde göründüğü dakikada, binler yerde başka suretlerde ve Arş-ı Âzam önünde, şarktan garba kadar geniş ve muhteşem kanatlarıyla secde ediyordu.
Cibril	Vahiy meleği	+	Hem Kur'ân'ın mertebe-i irşadında öyle bir genişlik var ki, birtek dersinde, Hazret-i Cibril (a.s.), bir tıfl-ı nevresîde ile omuz omuza o dersi dinler, hisselerini alırlar.
Cim-Be-Lam (3)		+
Cebel	Dağ	+	Evet, muhabbeti iktiza eden İslâmiyet ve insaniyet, Cebel-i Uhud gibidir.
Cibal	Dağlar		İşte, bütün şirkleri ve şerleri ve dalâletleri tevlid eden enaniyetin şu cihetindendir ki, semâvât ve arz ve cibal tedehhüş etmişler, farazî bir şirkten korkmuşlar.
Cibilli (Cibilliyet)	Yaratılıştan (Yaratılış)		Zira, insan, cibilliyeti ve fıtratı hasebiyle nefsini sever.
Cim-Be-Nun (2)		+
Cebanet	Korkanlık		Her seyyiât gibi cebânetin dahi menbaı dalâlettir.
Cebin	Korkak; Alın, şakak	+	Zira en âmi ve cebin, en has ve cesur gibi hiss-i diyanetle mütehassıs, din namıyla ne telkin olunsa ruhunu feda eder.
Cim-Be-He (1)		+
Cebhe/Cephe	Ön taraf; alın		İşârâtü'l-İ'câz tefsiri, eski Harb-i Umumînin birinci senesinde, cephe-i harpte, me'hazsiz ve kitap mevcut olmadığı halde telif edilmiştir.
Cim-Be-Vav (1)		+
Mücteba/Müçteba	Seçilmiş		Altın yaldızla yazılması lâzımgelen eser-i âlînizde, Resul-i Müctebâ aleyhi ekmelü't-tehâyâ efendimiz hazretlerine dil uzatan hâin-i bîdin olan mülhid hâinlerin kuruyası dillerini, inâyet-i İlâhî ve ruhaniyet-i Peygamberî ve şeriat kılıcıyla kesmeye muvaffak olduğunuz şu eser-i bergüzîdenizi Cenâb-ı Hak ind-i İlâhîsinde ve nezd-i Peygamberîde kabul eylesin.
Cim-Se-Se (1)		+
Cüsse	Gövde, kalıp		Peki, amma madem ki siyasî menfaat kastı yokmuş, bu pîr-i fânînin şahsı, cüssesi, bedeni ne ki, dünyadan ne bekliyor ki nüfuz temin etmek istesin?
Cim-Se-Vav (1)
Casiye	Sure adı		Rumuzat-ı Semaniye
Cim-Ha-Dal (1)		+
Cühud	Bilerek inkar etme		Beşer ve cin, nihayetsiz şerre ve cühuda müstaid olduklarından, nihayetsiz bir temerrüd ve bir tuğyan yaparlar.
Cim-Dal-Dal (9)		+
Cadde	Geniş yol		Evet, yol iki görünüyor. Cadde-i kübrâ-yı Kur'âniye olan şu mesleğimizden şimdi ayrılanlar, bize düşman olan dinsizlik kuvvetine bilmeyerek yardım etmek ihtimali var.
Ced (Cedde)	Dede, ata (nine)		İşte, kırk sene sonra İslâmın en büyük iki ordusu karşı karşıya geldiği vakit, Hazret-i Hasan radıyallahü anh, Hazret-i Muaviye (r.a.) ile musalâha edip, cedd-i emcedinin mu'cize-i gaybiyesini tasdik etmiştir.
Cedid (Cedide)	Yeni	+	Nutfeden alâkaya, alâkadan mudgaya, mudgadan azm ve lâhme, azm ve lâhimden halk-ı cedîde, yani insan suretine inkılâbı, gayet dakik düsturlara tâbidir.
Ciddi (Cidden)	Ağırbaşlı (olarak)		Aziz, sıddık kardeşlerim ve hizmet-i imaniyede kuvvetli, metin, ciddî, sarsılmaz, fedakâr arkadaşlarım ve seyahat-i berzahiye ve uhreviyede nuranî yoldaşlarım,
Mücedded	Yenilenen		Herbir günü bir satır yaparak dekaik-i hikmetiyle müzeyyen, mücedded mevcudatı onda yazıyor.
Müceddid	Yenileyici; 100 yolda bir gelen vazifeli alim		Her yüz senede Cenâb-ı Hak bir müceddid-i din gönderiyor
Müteceddid	Yenilenen		Her sene kat kat ve katmerli, yüz bin tarzda masnuattan dokunmuş gömleklerini değiştirdiği ve çok defa dolup maziye boşaltarak gayb âlemine döktüğü bütün o müteceddid âlemleri ve arzın müteaddit gömleklerini nazara al.
Tecdid	Yenileme işi		Rivâyât-ı hadîsiyede, tecdid-i din hakkındaki ziyade ehemmiyet ise, imanî hakaikteki tecdid itibarıyladır.
Teceddüd	Yenilenme		Ve kezâ, firak ve ayrılmaların elemlerini, teceddüd-ü emsalinin lezzetini göstermekle izale eder.
Cim-Dal-Ra (1)		+
Cidar	Duvar	+	Cidar-ı Ka'be'de altun ile yazılmış olan temasil-i belağatlarından Muallakat-ı Seb'ayı sildi, söndürdü.
Cim-Dal-Lam (2)		+
Cidal	Çarpışma	+	Hayatta düstur-u cidal yerine "düstur-u teâvünü" esas tutar.
Mücadele	Uğraşma, çekişme		Gele gele, tâ Rusya'da olduğu gibi, sa'y ve sermaye mücadelesi suretinde boğuşmaya başlar.
Cim-Dal-Vav-Lam (2)
Cedavil	Cetveller		Şimdi bu zeminde kütüb-ü mezburenin şecereleri tenebbüt ve makalât-ı selâsenin cedaviliyle sulanacaktır.
Cetvel/Cedvel	Su arkı, hat		O menbadan binlerce cedâvil ve cetvellerden şûbeler teferrû ederek çok yerlerde dolaşıp, bazı eczâ-i âharle bulaşmış.
Cim-Zel-Be (5)
Cazib/Cazip (Cazibe)	Çekici		Muhitimizde, Risaletü'n-Nur'a karşı câzibedar ve çok âli hakikatlerinden başka ehl-i bid'a lisanları susmuş; güya karanlıklı girdaplara sokulmuşlar, konuşuyorlar.
Cezb (Cezbe)	Çekim, çekme		Fıtrat-ı zîşuur olan vicdandaki incizap ve cezbe, bir hakikat-i cazibedarın cezbesiyledir.
İncizab	Çekilme		Fıtrat-ı zîşuur olan vicdandaki incizap ve cezbe, bir hakikat-i cazibedarın cezbesiyledir.
Meczub	Çekilen; divane		Kendi velâyet-i meczubâneleri bâki kalmakla beraber, ehl-i dalâlete ve ehl-i bid'aya taraftar çıkarlar, mesleklerine bir derece revaç verip, bir kısım ehl-i imanı ve ehl-i hakkı, o mesleğe girmeye meş'ûmâne bir sebebiyet verirler.
Müncezib	Çekilen		Sûkunda, yani çarşısında teşhir ediliyor, rağbetler ona celb oluyor, nazarlar ona teveccüh ediyor, fikirler ona müncezib oluyor.
Cim-Zel-Ayn (1)		+
Ciz'	Hurma kütüğü	+	Hanîn-i ciz' şu nevidendir ki, sırf nübüvvetin tasdiki için bir hüccet olarak zuhura gelmiş ki, mü'minlerin imanını ziyadeleştirmek ve münafıkları ihlâsa ve imana sevk etmek ve küffârı imana getirmek için zâhir olmuş.
Cim-Ra-Elif (1)
Cür'et/Cüret	Cesaret, atılganlık		Evet, bir asır evvel dünyanın en akıllı ve en müdakkiki ve feylesofu ve saltanatlı hâkimi telâkki edilen ve kendi Hıristiyan iken bütün eski dinleri ve kitapları hiçe indiren, belki inkâr etmek cür'etini gösteren, gayet enaniyetli ve şöhretli olan Prens Bismarck'ın ...
Cim-Ra-Be (3)
Çorap	Ayağa giyilen giysi		O farenin yuvasını gördük; kabil değil ki o çorap girsin.
Mücerreb	Tecrübe edilmiş		SABIR KAHRAMANI Hazret-i Eyyûb aleyhisselâmın şu münâcâtı, hem mücerreb, hem tesirlidir.
Tecrübe	Deneyim		Çünkü, seyyid, efendi; abdini, hizmetkârını tecrübe ve imtihan edebilir. Fakat, abd; seyyidini imtihan etmek salâhiyetinde değildir.
Cim-Ra-Be-Ze (1)
Cerbeze	Batılı hak, hakkı batıl gösteren aldatmaca		Cerbezenin şe'ni, bir seyyieyi sümbüllendirerek hasenata galip etmektir.
Cim-Ra-Ha (5)		+
Cerahat	İrin		Hattâ, çok zaman evvel beni aşıladılar; yirmi sene onun eseri olarak cerahat yapıyordu.
Cerh	Yaralama, çürütme		Bâtıl şeyleri tasvir, sâfi zihinleri idlâldir ve cerhdir.
Ceriha	Yara		Eğer kesmezse, mahbupları adedince mânevî cerihalar oluyor.
Cerrah	Operatör		Fakat pek şiddetli ameliyat-ı cerrahiye yaptı.
Mecruh	Yaralı		İnşaallah o bir dahi, bizi mecruh ve yaralı etmeyecek ve düşündükleri ve kasdettikleri bizi birbirinden ve Nurlardan kaçırmak plânları dahi akîm kalacak.
Cim-Ra-Dal (7)		+
Ceraid	Gazeteler		...o cemaatin ilelebed ve muhalled naşir-i efkârı, umum kütüb-ü İslâmiye ve her vakit nâşir-i efkârı başta Kur'ân ve tefsirleri (ve bu zamanda bir tefsiri, Risale-i Nur) ve i'lâ-yı kelimetullahı hedef ve maksat eden umum dinî ve müstakim ceraiddir.
Ceride	Gazete		Ey dinî cerideler! Maksadımız, dinî cemaatlar maksatta ittihad etmelidirler.
Cirit	Atılan sopa		Yani, "Ciriti istemek yolunda, sabah, atımın yüzüne yed-i beyzâsıyla bir tokat vurdu. Atım dahi kısasını almak için tayyar olan subha erişti, yere vurdu, içinde dört ayağıyla gezindi. Demek atım çal'dır."
Mücerred	Soyut; bekar; bileşik olmayan		Mektubunuzda "Mücerred لاَ اِلٰهَ اِلاَّ اللهُ kâfi midir?
Mütecerrid	Soyutlanmış		Asrımızda şark ve garpta fâzıl ve muktedir çok ulema yok değildir; fakat fâni menfaatlerden mütecerrid, sırf nur-u Bâkî ile mütenevvir ve mütelezziz gavs-ı ferid makamında en ziyade bir mutemede ihtiyaç vardır.
Tecerrüd	Sıyrılmak		Vücub ve tecerrüdün hadsiz kolaylığa ve nihayetsiz suhulete sebebiyet vermeleri, gayet derin bir sırdır.
Tecrid	İzole etme		Yirmi iki sene tecrid-i mutlak içinde geçen hayatım ve yetmiş beş yaşında vücudumun aşılara tahammülü yoktur.
Cim-Ra-Ra (7)		+
Car	Harf-i Cer		Kezalik, hasrı ifade eden câr ve mecrûrun takdimi, tevhide îmadır.
Cerrar	Para toplayan		Bence imâreti, ne nâm ile olursa olsun, medâr-ı maişet edenler bir nev'i cerrar ve aceze ve seeledir—fakat hilebaz kısmında...
Cer	Eskiden köy imamlarının zekat toplamaya çıkması; kelimenin sonunun esre olması		Ehl-i dalâlet, ehl-i ilmi, ilmi vasıta-i cer etmekle ittiham ediyorlar, "İlmi ve dini kendilerine medar-ı maişet yapıyorlar" deyip insafsızcasına onlara hücum ediyorlar.
Helümme Cerra	Var, kıyas eyle!		Bir kısmı da sadece rü'yet-i Cemal-i İlahîyi arzu eder.. ve helümme cerra...
İncirar	Varma, ulaşma		Bu dahi devam ederse, tàtile, yani hâlıksızlığa incirar eder.
Mecerretüs-Sema	Samanyolu		...seyyârât ve nücumun harekâtına müsait olmuş ve Samanyolu denilen mecerretü's-semâdan, tâ en yakın seyyareye kadar, muhtelif vaziyet ve teşekkülde yedi tabaka, herbir tabaka...
Mecrur	Başında harf-i cer bulunan kelime		Kezalik, hasrı ifade eden câr ve mecrûrun takdimi, tevhide îmadır.
Cim-Ra-Mim (4)		+
Cirm	Hacim, cüsse; yıldız		Küre-i arzdan bin defa büyük cirmlerle müsademenin ne derece dehşetli olduğunu kıyas edebilirsin.
Cürüm	Günah, suç		Bunları tetkikle altında cürüm aramak insafsızlıktır, başka birşey değildir.
Ecram	Cansız cisimler; yıldızlar		Fennen ve aklen, belki müşahedeten sabittir ki, ecrâm-ı ulviyenin câzibe ve dâfia gibi kanunlarının rabıtası ve ziya ve hararet ve elektrik gibi maddelerdeki kuvvetlerin nâşiri ve nâkili, o fezayı dolduran bir madde mevcuttur.
Mücrim	Günahkar	+	Hattâ bizi cezalardan kurtarmak fikriyle ve Eskişehir meselesi ve Otuz Bir (31) Mart hadise-i meşhuresiyle beni sabıkalı bir mücrim-i siyasî nazarıyla baktırmamak ve sırf din ve iman için hareket ettiğimizi ve siyaset fikri bulunmadığını göstermek fikriyle demişler ki:
Cim-Ra-Ye (6)		+
Cari (Cariye)	Geçerli, akan	+	Meselâ, balarısının bir ferdini yaratan bir kudretin hükmü, bütün kâinata cari ve nâfiz olması lâzımdır.
Cereyan	Akım, akma		Âhirzamanda, dinsizliğin iki cereyanı kuvvet bulacak:
İcra (İcraat)	Yürütme		Öyle de, rububiyetinde ve icraatında ve icâdâtında dahi şeriki yoktur.
Macera	Baştan geçen olay		Meselâ, ehl-i Cennet elbette arzu ederler ki, dünya maceralarını tahattur etsinler ve birbirine nakletsinler.
Mecara/Mecari	Mecralar		Yoksa bu revabıt ve mecarayi fekk edecek adem-i merkeziyet fikri;...
Mecra	Yol, kanal	+	İnşaallah, bu sıkıntılı hâdise dahi, münafıkların aks-i maksuduyla, Risaletü'n-Nur'un fütuhatını başka mecrâlarda teshile vesile olur.
Cim-Ze-Elif (5)		+
Cüz' (Cüzi)	Parça	+	Küllî, cüz'î kadar kolaydır. Cüz, küll kadar kıymetlidir.
Cüzdan	Para kabı; bilgi defteri		Fakat nümune için şu zabitin cüzdan ve defterine bakacağız:
Ecza	Parçalar		Meselâ, nasıl ki mükemmel bir eczahane ki, her kavanozunda harika ve hassas mizanlarla alınmış hayattar macunlar ve tiryaklar var; şüphesiz gayet maharetli ve kimyager ve hakîm bir eczacıyı gösterir.
Mütecezzi	Parçalara bölünebilir		İnsan gibi mümkin, fâni, bekà-yı nev'ine muhtaç ve cismanî ve mütecezzî, tekessüre kabil ve âciz, dünyaperest, yardımcı bir vârise muhtaç ve müştak mahlûklar için ...
Tecezzi	Parçalara ayrılma		Bu kâinat, o sırla, değil yalnız tecezzî kabul etmez bir külldür; belki mahiyetçe, inkısam ve iştiraki ve tecezzîsi imkânsız ve müteaddit elleri kabul etmez bir küllî hükmüne geçtiğinden,...
Cim-Ze-Ra (2)
Cezair	Adalar		Sen Cenab-ı Hakk 'ın masnuatında tefekkür ettiğin zaman, kendini bir Japon veyahut Cezair-i Bahr-i Muhit'ten birisi farzeden bir Osmanlı Müslüman gibi tefekkür et ki;
Cezire	(Yarım)ada		Hem herkes o cezireye bakıyor, oradan birşeyler bekliyor, oradan emir alıyorlar.
Cim-Ze-Ayn (1)		+
Cez'a/Ceza	Sabırsızlıktan üzülme		Çaresi bulunan şeyde acze, çaresi bulunmayan şeyde cez'a iltica etmemek elzemdir.
Cim-Ze-Fe (1)
Mücazefe	Aldatma; tartmadan satma		Şu âyet haktır, akla münâfi olamaz, hakikattir. Mücâzefe, mübalâğa, içinde bulunamaz.
Cim-Ze-Lam (2)
Cezalet	Sözün muhkem ve fasih olması		Hattâ, insanlar kendi fikirlerini birbirlerine kabul ettirmek ve hükümlerini birbirine icra ettirmek için en keskin silâhını cezâlet-i beyandan ve en mukavemetsûz kuvvetini belâğat-i edâdan alacaktır.
Cezil	Bol; bozuk olmayan ifade		İlm-i nâfidir, yazılır ecr-i cezîl, tâ kıyamet bîkeder.
Cim-Ze-Mim (2)
Cazim (Cazime)	Cezm ile okutan; cezmeden		Huruf-u câzimeden olan لَمْ istikbalden mâzi derelerine fırlatıyor.
Cezm/Cezim	Kesin karar, azim; harfte sükun işareti		...bu küçük sûrenin üç âyetinden sülüs ve tamamında otuz cüz Kur'ân'a, hattâ her harfinde bir sûreye işaret ve delâlet mevcut olduğunu cezmettim.
Cim-Ze-Ye (4)		+
Ceza	Karşılık	+	Fakat bir meczup çocuk cezbe halinde birisini vursa, mâzurdur. Ceza görmez.
Cizye	Gayr-ı müslüm vergisi	+	Hariçte olsa, musalâha etse; dahilde olsa, cizye verse İslâmiyetçe hayatı mahfuzdur.
Mücazat	Ceza, karşılık		Bir sultan, itaat edenlere mükâfat ve isyan edenlere de mücazat etmezse, saltanatı inhidama yüz çevirir.
Tecziye	Cezalandırmak		Hem meselâ, adaletperver, ihkak-ı hakkı sever ve ondan zevk alır bir hâkim, mazlumların haklarını vermekten ve mazlumların teşekkürlerinden ve zalimleri tecziye etmekle mazlumların intikamlarını almaktan nasıl memnun olur, bir zevk alır.
Cim-Sin-Dal (4)		+
Cesed/Ceset	Vücud, beden	+	Lâfz, mânâ zararına kalınlaşır. Ruh, cesed hesabına zayıflaşır.
Ecsad	Cesetler		Ecsâdın def'aten inşasının misâli ise:
Mütecessid	Cesetleşmiş		Memnu heykel, ya bir zulm-ü mütehaccir, ya bir heves-i mütecessim veya bir riyâ-yı mütecessiddir.
Tecessüd	Cesede bürünmek		Güya muvakkaten hayvaniyetten çıkıp melekiyet vaziyetine veyahut âhiret ticaretine girdiği için, dünyevî hâcâtını muvakkaten bırakmakla, uhrevî bir adam ve tecessüden tezahür etmiş bir ruh vaziyetine girerek, savmı ile Samediyete bir nevi âyinedarlık etmektir.
Cim-Sin-Ra (3)
Cesaret	Korkaklık zıttı		Fakat Risale-i Nur dairesine girenler, şahsî cesaretlerini kıymetleştirmek için, sarsılmaz bir sebat ve metanete ve ihvanlarının tesanüdüne cidden çalışmaya sarf edip, o cam parçası hükmünde şahsî cesaretini, hakikatperestlik sıddıkiyetindeki fedakârlık elmasına çevirmek gerektir.
Cesur	Korkak olmayan		Meselâ iki kardeş var. Birisi cesur, kendine güvenir; diğeri hamiyetli, milliyetperverdir.
İctisar	Cesaret etme		Şu tulûatımı arza ictisâr ediyorum:
Cim-Sin-Sin (4)		+
Casus	Gizli ajan		Risale-i Nur'un intişarına karşı gelen bütün düşman ve casuslara mukabil bir tek fare çıktı, plânlarını zîr ü zeber etti.
Cessas	Gizlice araştıran		...on sene koca Isparta vilâyetinin hassas ve cessas memurlarına böyle teşkilât sezdirmeyen bu adamdan, ...
Mütecessis	Gizlice araştıran		Yahut, zannediyor musunuz ki, hayatınızın makinesinde derc edilen şu nazik letâif ve mâneviyat ve şu hassas âzâ ve âlât ve şu muntazam cevarih ve cihazat ve şu mütecessis havas ve hissiyatın gaye-i yegânesi, şu hayat-ı fâniyede nefs-i rezilenin, hevesât-ı süfliyenin tatmini için istimaline mi münhasırdır?
Tecessüs	Araştırma		Muzahrafat-ı arziyenin mümessilât-ı habiseleri olan casus şeytanları, temiz ve temizlerin meskeni olan semâyı telvis etmemek ve nüfus-u habise hesabına tecessüs ettirmemek için, edepsiz casusları korkutmak için atılan mancınıklar ve işaret fişekleri misillü, o şeytanları ebvâb-ı semâdan o şahaplarla red ve tarddır.
Cim-Sin-Mim (10)		+
Cesamet	Büyüklük, irilik		Sonra, küçük küçük taifeler bir ordu teşkil eder gibi, o parça parça bulutları telif edip, kıyamette seyyar dağlar cesamet ve şeklinde ve rutubet ve beyazlık cihetinde kar ve dolu keyfiyetinde olan o sehab parçalarından, âb-ı hayatı bütün zîhayata gönderiyor.
Cesim	İri		Ve şu hikmete binaen, elbette cesîm, muhteşem, geniş bir saray yapmaya başlar.
Cisim	Nesne	+	Cisim ihtiyarlanırsa, enâniyet genç kalır.
Cismani	Cisimle ilgili		Evet, Cennet, bütün lezâiz-i mâneviyeye medar olduğu gibi, bütün lezâiz-i cismaniyeye de medardır.
Ecsam	(Seyyar) cisimler		Bazı rivâyâtın işârâtıyla ve intizam-ı âlemin hikmetiyle denilebilir ki, bir kısım ecsâm-ı seyyare, seyyarattan tut, ta katarâta kadar, bir kısım melâikenin merâkibidirler.
Mücessem (Mücesseme)	Cisimleşmiş, görünür hale gelmiş		Kalb ise, şu herbiri birer âyet-i mücesseme hükmünde olan şu ağaçlardan sırr-ı tevhidi, bu i'câzın ulüvv-ü nazmından okuyor.
Mücessime	Allah'ı -haşa- insan suretinde gören batıl görüş		...Mûtezile, Cebriye, Mürcie, Mücessime gibi dalâlet fırkalarını İslâmiyetten intâc eden mesâil-i diniyedeki istibdad-ı ilmîdir ve nefsü'l-emirde mukayyed olan şeyde ıtlaktır.
Mütecessim	Cisimleşmiş, görünür hale gelmiş		Memnu heykel, ya bir zulm-ü mütehaccir, ya bir heves-i mütecessim veya bir riyâ-yı mütecessiddir.
Tecessüm	Cisimleşme, görünür hale gelme		Din-i İsevînin hakikîsini esas tutan İsevî ruhanîlerin cemaati ve onlara karşı dinsizliği tervice başlayan cemaat tecessüm etseler, bir minare yüksekliğinde bir insanın yanında, bir çocuk kadar da olamaz.
Tecsim	Cisimleştirme		Hatta, eğer bir dimağ büyütülse, maânî tecsim edilir ise, şu fırak sinematografvârî o dimağda temessül ettiği görülecektir.
Cim-Ayn-Lam (2)		+
Cail	Getiren	+	...insanın ahvâli, vaziyetleri ne tabiatın iktizasıdır ve ne de fıtratın icabıdır; ancak bir câilin ca'li iledir.
Ca'l/Cal	Getirme		...insanın ahvâli, vaziyetleri ne tabiatın iktizasıdır ve ne de fıtratın icabıdır; ancak bir câilin ca'li iledir.
Cim-Fe-Ra (1)
Cifr/Cifir	Cifir ilmi		Şu remizlerin esası, ilm-i cifrin mühim bir düsturu ve ulûm-u hafiyenin mühim bir anahtarı ve bir kısım esrar-ı gaybiye-i Kur'âniyenin mühim bir miftahı olan tevafuktur.
Cim-Fe-Nun (1)		+
Cefne	Tekne		Elini kaldırdı; o cefne (yani tekne) lebâleb dolu kaldı.
Cim-Fe-Vav (1)		+
Cefa	Zahmet		Ger bulmazsan, bütün dünya cefâ-ender, fenâ-ender hebâdır, bil.
Cim-Lam-Be (2)		+
Calib	Çağıran, getiren		Gecelerde, sabaha kadar câlib-i dikkat bir hal-i hâşiâne ile ubudiyette bulunurlar.
Celb/Celp	Getirtmek, (üzerine) çekmek		İşte, beşerin, san'at ve fennin imtizacından süzülen, maddî ve mânevî fevkalâde hassasiyetinden tezahür eden ispritizma gibi celb-i ervah ve cinlerle muhabereyi, şu âyet en nihayet hududunu çiziyor ve en faideli suretlerini tayin ediyor ve ona yolu dahi açıyor.
Cim-Lam-Dal (5)		+
Celadet	Kuvvetlilik		Bu mesleğe göre, Hazret-i Mûsâ aleyhisselâm, Hazret-i Azrail aleyhisselâma değil, belki Azrail'in bir avânesinin misalî cesedine, fıtrî celâletine ve hulkî celâdetine ve Cenâb-ı Hakkın yanında nazdar olmasına binaen, ona bir tokat aşk etmek gayet makuldür.
Cellad/Cellat	Öldürme görevlisi		Siz de, لَيْسَ لِلاِنْسَانِ اِلاَّ مَا سَعٰى olan mücâhid-i âlicenabı o cellâd-ı sehhara gönderiniz.
Cild/Cilt	Deri; kitap kabı		...zîhayatın yediği gayet muhtelifü'l-cins taamlardan o zîhayata bir lâhm-ı mahsus yapmak, bir cild-i basit dokumak gibi san'atlar, Zât-ı Ehad-i Samed olan Sultan-ı Ezel ve Ebedin sikke-i hassasıdır, hâtem-i mahsusudur, taklit edilmez bir turrasıdır.
Mücelled	Ciltli kitap		Şu Birinci Nurun hakikatini misallerle tavzih etsek, birkaç mücelled lâzım.
Tecellüd	Yiğit görünme		Hem zâlime karşı miskinliği esas tutan Hıristiyanlık, nihayat tecellüd; cebbarlıkta ve zâlime karşı cihad, izzet-i nefsi esas tutan İslâmiyet—eyvah!—nihayet miskinlikte karar kıldı.
Cim-Lam-Sin (4)		+
Celse	Oturum		...iddianameye karşı verdiğim itiraznamem ve son celse-i muhakemede esasa dair beş umdeyi hâvi tahriri takdim ettiğim ikinci itiraznamem...
Cülus	Tahta çıkma merasimi ve hediyesi		Evet, nasıl ki bir padişah, müddet-i saltanatında, belki her senede, ya cülûs-u hümayun namıyla veyahut başka bir şâşaalı cilve-i saltanatına mazhar bazı günleri bayram yapar.
Mecalis	Meclisler	+	Geçmiş zaman bir mezar-ı ekber olmadığını, belki, zaman-ı istikbale inkılâp eden binler mecâlis-i münevvere ve mecma-i ahbap, binler menazır-ı nuraniye gördüm.
Meclis	Oturulan toplantı (yeri)		Bâhusus, bu mücâhidîn kumandanlar ve Büyük Meclis taklid edilir. Kusurlarını millet ya taklit veya tenkit edecek; ikisi de zarardır.
Cim-Lam-Lam (5)		+
Celal	Yücelik	+	Ey Kadîr-i Hakîm, ey Rahmân-ı Rahîm, ey Sâdıku'l-Va'di'l-Kerîm, ey izzet ve azamet ve celâl sahibi Kahhâr-ı Zülcelâl,
Celil	Yüce		...fırtınalı bir denizden, zelzeleli bir zeminden sor. "Ne diyorsunuz?" de. Elbette "Yâ Celîl, yâ Celîl, yâ Azîz, yâ Cebbâr" dediklerini işiteceksin.
Celle (Celaluh)	(Şanı) yüce olsun		O ise Cevâd-ı Mutlak Celle Celâlühûnun merhameti, cûdu bırakmaz ki, verdiği nimet-i vücudu geri alsın.
Ecell	En üstün		Ve o emârâtı görünen adaletten daha ecell bir adalet yoktur.
Mecelle	Mecmua		Kur'ân'ın telkin ve Hazret-i Muhammed'in (a.s.m.) tebliğ ettiği esâsâttan mükemmel bir ahlâk mecellesi vücut bulur.
Cim-Lam-Vav (10)		+
Celi	Parlak		Evet, Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyânı talim eden Cenâb-ı Hakka kasem ederim ki, o Beşîr ve Nezîrin (a.s.m.) basar ve basîreti, hakikatı hayalden tefrik edememekten münezzehtir, celildir, celîdir;
Cila	Parlatıcı		...şu kesif, câmid âlemi, zerrâtın hareketiyle, hayatın nuruyla cilâlandırıyor, eritiyor, güzelleştiriyor, güya lâtif bir âleme gitmek için ziynetlendiriyor.
Cilve	Belirti, eseriyle kendini belli etme		İsm-i Hayyın cilve-i âzamı, o bütün mevcudat-ı zîhayatı cilvesiyle şulelendirmiş, kâinatı nurlandırmış, bütün zîhayat mevcudatı cilvesiyle yaldızlıyor.
Ecla	Çok parlak, çok güzel		Elbette ham cam ve câmid cemed, elmas fiyatıyla alındığı için, en âlâ cam ve en eclâ cemed alınır.
İncila	Parlama, cilalanma		Âfitâbın nuru zâildir, bu nur emân verir,/Subh-u mahşerde uyûn-u mü'minîne incilâ.
Mücella	Parlak, cilalı		Vicdandaki tecellî aynen böyle cilvedir ki incizap ve cezbe iki musaffâ cânı, İki mücellâ camdır.
Münceli	Parlayan		Cennet ise, esasatıyla beraber ebedî ve muhkem bir şekilde tecellî eder ve müncelî olur.
Mütecelli	Görünen, kendini gösteren		Esmâ-i mütecelliye-i İlâhiyenin definelerindeki cevherleri, cihazat-ı mâneviyelerinin mizanlarıyla tartıp bilmek makamında, tenzih ve takdis ve medih vazifesine başladılar.
Tecella	Görünme		İlhâmımı mestetti tecellâ-yı cemâlin;
Tecelli	Görünme		Belki hikmeten daha acip ve intizamca daha garip bir surette, hikmet ve inâyet-i İlâhiye tecelli ediyor.
Cim-Mim-Dal (7)		+
Cemadat	Cansızlar		Cemâdat, birer cenaze suretini gösterecekti. Hayvan ve insanlar, eytam gibi zeval ve firakın korkusundan vâveylâlara düşeceklerdi.
Camid (Camide)	Cansız, donuk	+	... müşriklerin en mühim, en parlak mâbud zannettikleri güneş, musahhar bir lâmba, câmid bir mahlûktur.
Cemaziyelevvel/Cemaziyelevvelahir (aslı cemadiyelevvel/cemadiyelahir)	Kameri 5./6. ay		Size Cemaziye'l-Âhir ayında vuku bulan bir hâdise-i semâviye münasebetiyle bir mesele beyan edeceğim.
Cemed	Buz		Elbette ham cam ve câmid cemed, elmas fiyatıyla alındığı için, en âlâ cam ve en eclâ cemed alınır.
Cumudiyet	Donukluk, katılık		Hem ekmek ve yoğurt gibi esbab-ı zâhiriyenin besatetleri ve mahdudiyetleri ve inhisarları ve bir zabt altında bulunmaları ve bazılarının yalnız araziyetleri (yani mana, hakikat ve cevher değil, belki yalnız kabuk, dışyüz ve suret olmaları) ve zatında zaafları ve ölülükleri ve cumudiyetleri ve bilmüşahede şuursuzlukları ve iradesizlikleriyle beraber;
İncimad	Donma		Dağların aslı, hilkaten bir madde-i mâyiadan incimad etmiş taşlar olduğu fennen sabittir.
Tecemmüd	Donmak, katılaşmak		Sonra gaflet ve inkârla o enaniyet tecemmüd eder.
Cim-Mim-Sin (1)
Camus	Su sığırı, manda		Yirmi camus birbiri içinde hareket etse ne kadar velveleli bir hercümerce sebebiyet verdiği malûm.
Cim-Mim-Ayn (16)		+
Camia	Topluluk; çok yönlü; üniversite		Şu iki âyet-i câmianın ifade ettiği vücub ve vahdâniyet-i İlâhiye ve evsâf ve şuûnât-ı Rabbâniyeye, âlem-i asgar ve ekber olan insan ve kâinatın vech-i delâletlerini, mücmel ve kısa bir surette beyanlarını isteriz.
Cami	Toplayan, ibadet yeri; Allah'ın ismi	+	Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri Isparta'daki Askeri Birlikler İçin İnşa Olunan Cami-i Şerifin Temeline İlk Harcı Koyarken
Cem'	Toplama; çoğul; halk	+	Birbirine zıt olan bu şeyleri cem etmekle derece-i azametini bir derece göstermiştir.
Cemi'	Hepsi, tümü	+	Buna delil; cemî'-i edyân-ı semâviyenin icmaıdır.
Cemiyet	Toplum, kurum		...Denizli Mahkemesi, yine dokuz ay cemiyetçilik ve tarikatçılık gibi birkaç bahaneyle, yirmi senelik bütün mektubat ve telifatlarını inceden inceye tetkikle beraber,...
Cemaat	İnsan topluluğu		Hususan, ekseriyet-i mutlaka ile Ehl-i Sünnet ve Cemaat mezhebinde olan evliya ve asfiya, onu mürşid ve Şah-ı Velâyet biliyorlar.
Cevami	Toplu şeyler		İşte bu kısacık hadisin câmiiyetine, sair cevâmiü'l-kelim olan hadisler kıyas edilsin.
Cuma/Cumuah	Namaz günü	+	...Denizli'de vekillerin eliyle alınması hengâmlarında yine aynen leyle-i Miraca ve leyle-i Regaibe tevafuk ederek aynen onlar gibi Cuma gecesinde kesretli rahmet ve yağmurun bu memlekette gelmesi,...
Ecmain/Ecmaun	Cümlesi	+	...ashâb-ı Resulullah rıdvanullahi aleyhim ecmâin hazeratının şahsiyet-i maneviyesinin küçük bir cilvesinin gölgesini temsil eden Mübarekler Heyetinin iki âzâsının yüksek iltifatlarına mazhar etmiştir ki, ...
İcma	Fikir birliği		Enbiyaların (aleyhimüsselâm) icmâı, nasıl ki vücud ve vahdâniyet-i İlâhiyeye gayet kuvvetli bir delildir;...
İctima/İçtima (İctimai, İctimaiyyat)	Toplanma/toplumsal/toplumbilim		Evet, nur gibi köşelerinde ve mekatı'larında ictimâ edip zülâl-i belâğat fışkırıyor.
Mecma	Toplanma, birleşme yeri	+	Salât-ı Kübrâdan çekilmem, Mecma-ı Ekberden çekinmem.
Mecmu	Toplanmış hal	+	Bahusus mecmu-u harekâtının imtizacından ciddiyet, hakkıyet şu'le-i cevvale gibi; ve in'ikasatından ve muvâzenatından sıdk ve isabet berk-i lâmi' gibi tezahür ve tecelli ediyor.
Mecmua	Dergi, toplanmış eser		Her kısmın fihristesi, yani, Sözler kısmının fihristesi Sözler mecmuasında bulunduğundan, Mektubat ve Lem'alar'ın da kendilerine âit fihristeleri o mecmuaların âhirlerine ilhâk edildiğinden burada yazılmadı.
Müctemi	Toplanmış	+	Bu on işaretin ekserîsi, ekser âyetlerde müctemian beraber bulunup hakikî bir nakş-ı i'câzî teşkil ederler.
Tecemmu'	Toplanma		Ve neticesinde ve meyvesinde, yine bütün o zîhayatın mânâsı süzülüp onda tecemmu eder, tarihçe-i hayatını ona bırakır.
Cim-Mim-Lam (10)		+
Cemal	Güzellik	+	Çünkü fıtrat-ı beşeriyede cemâle karşı bir muhabbet ve kemâle karşı perestiş etmek ve ihsana karşı sevmek vardır.
Cemel	Deve	+	Cemel Vak'ası denilen Hazret-i Ali ile Hazret-i Talha ve Hazret-i Zübeyr ve Âişe-i Sıddîka (rıdvânullahi teâlâ aleyhim ecmaîn) arasında olan muharebe, adalet-i mahzâ ile adalet-i izafiyenin mücadelesidir.
Cemil	Güzel	+	Belki bütün san'atlar, bütün esmâsı kudsiyye ve cemile olan Cemîl-i Mutlak Zât-ı Zülcelâlin müteceddid san'atları, mütehavvil nakışları, müteharrik aynaları, müteakip sikkeleri, mütebeddil hâtemleri olduklarını gösteriyorlar.
Cümel	Cümleler		...kemâl-i selâset ve cezâlet ve şâyân-ı gıbta ve hayret, dirayeti müştemil ve cami ve cümel ve fıkarât ism-i Bedî' ve Hakîmin bir cilve-i hâssa ve mümtazesidir, dersem binden bir hakkını bile vermiş olamam.
Cümle (Bilcümle)	Anlamlı kelimeler topluluğu; hepsi	+	Size gönderdiğimiz Hizbü'l-Ekberi'l-Kur'ânî'nin başında yazılan ünvan içinde bir cümle noksan kalmış.
Ecmel	En/daha güzel		...mecmu-u kâinattan, yıldızlardan tut, tâ nebâtat, hayvânat, maâdin, tâ cüz'iyat ve efrada ve zerrelere kadar görünen intizam-ı ekmel ve insicam-ı ecmel, o ferdiyete, o vahdete hiçbir cihetle şüphe getirmez bir şahid-i âdil, bir burhan-ı bâhirdir.
İcmal	Kısaltma		İcmal, bazan tafsilden daha vâzıh olur.
Mücemmil	Güzel yaratan Allah		...Sâni-i Hakîm, Kerîm, Rahîm, Muhsin, Mün'im, Mücemmil, Mufaddılın vücub-u vücudunu ve vahdetini ve cemâl-i rahmetini ve kemâl-i rububiyetini gösterir.
Mücmel	Kısa, topluca		Mücmel olsun ki, lüzumlu olmayan tafsilden nefret etmesinler.
Tecemmül	Güzelleşme		İşte, ehl-i izzet ve tefahur olan kavm-i Arabın tabiatlarındaki meylü'r-râic saikasıyla müsabaka ederek, o kâsid kizbi terk edip ve râic sıdk ile tecemmül ederek adaletlerini âleme kabul ettirmişlerdir.
Cim-Mim-Mim (1)		+
Cem	Halk; pek çok	+	Meselâ, bütün İstanbul ahalisi, Ramazan'ın başında ayı görmediğinden nefyetse, iki şahidin ispatıyla o cemm-i gafîrin nefiy ve ittifakı sukut eder.
Cim-Mim-He-Ra (2)
Cemahir	Cumhurlar		İnşaallahü Teâlâ, cemâhir-i müttefika-i İslâmiye de meydana gelecek ve İslâmiyet, dünyaya hâkim ve hükümran olacaktır.
Cumhur (Cumhuriyet)	Çoğunluk (yönetimi)		Kur'ân'ı inzal etmekten maksat, cumhur-u nâsı irşad etmektir. Cumhur ise avamdır.
Cim-Nun-Be (8)		+
Canib/Canip	Yön	+	Halbuki Vâcibü'l-Vücudun canibinden, kudret-i tâmmesi nokta-i nazarından bu meseleye temaşa etmek gerektir.
Cenab	Büyüklük ifadesi		Uluvv-ü cenâb, uluvv-ü himmet bunlardadır.
Cenb	Taraf	+	Ve bu vicdanın mevkii ise, insanın iki cenbi (yani) ortasında, göğsünün altında, midesinin başı üstündedir.
Cenub	Güney		Denizin orta ve cenubu tarafından yüze yüze sahile gelen bir genç, omuzundaki bir sabanı sahile çıkardı.
Ecanib	Yabancılar		Öyle de, şu münkerat zamanında ve âdât-ı ecânibin istilâsı ânında ve bid'aların kesreti vaktinde ve dalâletin tahribatı hengâmında, içtihad namıyla, kasr-ı İslâmiyetten yeni kapılar açıp, duvarlarından muharriplerin girmesine vesile olacak delikler açmak, İslâmiyete cinayettir.
Ecnebi	Başka milletten, yabancı		Ecnebî seyircileri ise, ecnebîlerin naşir-i efkârı olan gazetecilerdir.
İctinab/İçtinab	Sakınmak, uzak olmak		Onu ihsas eden hâlâttan şiddetle ictinap ediyoruz.
Tecennüb/Tecennüp	Sakınma		Yeni Said niçin bu kadar şiddetle siyasetten tecennüb ediyor?
Cim-Nun-Ha (2)		+
Cenah	Taraf, kanat	+	Divane bir kumandan gibi yapma ki, sol cenah düşman kuvveti onun sağ cenahına iltihak edip ona taze bir kuvvet olduğu halde, sol cenahındaki düşmanın sağ cenahı daha gelmediği vakitte, o tutar, merkez kuvvetini sağa sola dağıtıp, merkezi zayıf bırakıp, düşman ednâ bir kuvvetle merkezi harap eder.
Ecniha	Taraflar, kanatlar		Nasıl ki, Yirmi Beşinci Sözde beyan edildiği gibi, Sûre-i İhlâs içinde, otuz altı Sûre-i İhlâs miktarınca, herbiri zi'l-ecniha olan altı cümlenin terkibatından müteşekkil bir hazine-i ilm-i tevhid bulunuyor ve tazammun ediyor.
Cim-Nun-Dal (2)		+
Cünd	Ordu, asker	+	Melâike-i İlâhî, bir ümmet-i azîme, hem bir cünd-ü Sübhânî,...
Cünud	Askerler		Öyle de, vahşîden çok vahşi olan ehl-i dalâletin, cünûd-u semâvât ve arza mâlik olan Sultan-ı Ezel ve Ebedin muhteşem kışlası olan şu kâinata ve Mabûd-u Ezelînin mescid-i kebîri olan şu âleme girdikleri vakit,...
Cim-Nun-Dal-Be (1)
Cündüb	Çekirge		Musibet geldikçe bana bağırıyorlar. Tatlı yendikçe Cündüb çağrılıyor. (Müellif)
Cim-Nun-Sin (4)
Cinas	Birçok manaya gelebilen söz		Fenn-i bedîa ait olan cinaslar ve sanat-ı lafziye gibi fenn-i bedî' nakışları şart-ı makbuliyeti, adem-i kasddır.
Cins (Cinsiyye)	Tür		Amel, cins-i cezadır. Ceza, cins-i ameldir.
Ecnas	Cinsler		Lisan-ı şer'îde, o ecnâs-ı muhtelifeye "melâike ve ruhaniyat" tesmiye edilir.
Mücanis	Aynı cinsten		Şöyle bir hâkimin müftüsü de ona mücanis olup, bir şûrâ-yı âliye-i ilmiyeden tevellüd eden bir şahs-ı mânevî olmak gerektir.
Cim-Nun-Nun (10)		+
Cân/Can	Cinler	+	...makamı ve revacı, bi'l-hadsi's-sadık makbul-ü melek ve ins ve cân bir kitab-ı semavîdir.
Cenan (Cenani)	Kalp (ile ilgili)		Belki onda doğruluk, hem de sıdk-ı cenanî, o demiri parçalar.
Cenin	Rahimdeki çocuk		Şu sualinizin meâli gösteriyor ki, ehl-i ilhad tarafından tenkit suretinde, Mugayyebât-ı Hamseden yağmurun gelmek vaktine ve rahm-ı mâderdeki cenînin keyfiyetine itiraz edilmiş.
Cennet	Ahiret bahçesi	+	O kadar büyük ve hâli bir Cennet neye yarar?
Cinn	Görülmeyen varlık	+	Yani, Kur'ân'dan tereşşuh etmeyen ve Kur'ân'ın malı olmayan ins ve cinnin bütün güzel sözleri toplansa, Kur'ân'ı tanzir edemez demektir. Hem edememiş ki, gösterilmiyor.
Cinan	Bahçeler, cennetler		...meyvesi bihakkalyakîn rahmet-i Rahmân ve dâr-ı cinân; makamı ve revacı, bi'l-hadsi's-sadık makbul-ü melek ve ins ve cân bir kitab-ı semavîdir.
Cinnet	Delilik	+	Bakar ki, vicdanı, binler âmâl (emeller) ve emanî ile dolu gürültülerinden cinnet getirecek bir hale gelir.
Cünun	Delilik		Eğer hükûmet böyle olursa, yaşasın cünun!
Ecinni	Cinler		Batn-ı Nahl denilen nam mevkide, Nusaybin ecinnîleri ihtidâ için Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâma geldikleri vakit, bir ağaç o ecinnîlerin geldiklerini haber verdi.
Mecnun	Deli	+	İşte, muvakkat veya daimî meczup olduklarından, mânen "mübarek mecnun" hükmünde oluyorlar.
Cim-Nun-Ye (2)		+
Cani	Katil, suçlu		Bir sivrisinek öldürüyor o şâh-ı cihânı,/Atmıştı Halil'i âteşe çünkü o canî.
Cinayet	Katl, günah		İşte böyle bir cinayet-i âmmeye ve hadsiz bir tecavüze karşı beşerin küçüklük ve ehemmiyetsizliği noktasına değil, belki zâlimâne cinayetinin azametine ve kâfirâne tecavüzünün dehşetine karşı,...
Cim-He-Dal (6)		+
Cehd	Gayret	+	Hem kendini o bozuk cemiyete ve kimselere kaptırmıyor; bilakis Risale-i Nur'u neşrederek imanî esasların zayıflaması neticesi olarak bozulan o cemiyeti ikna ve ıslah etmek cehdine sahip oluyor.
Cihad/Cihat	Allah yolunca gayret, savaş	+	Cihad farz-ı kifaye iken farz-ı ayn olmuştur.
İctihad/İçtihad/İçtihat	Hüküm çıkarma		Süfyan on senede içtihadı tahsil etmişse, şu adam yüz seneye muhtaçtır ki tahsil edebilsin.
Mücahede	Savaşma		Mücahede cephesinde bazı zaiflerin geri çekilmesi cesurlarda daha ziyade kahramanlık damarını tahrik ettiği gibi, Nur fedakârları, vehhamların çekilmesiyle daha ziyade gayret ve sebata, belki şevkle daha ziyade çalışmaya sebep olmak gerektir.
Mücahid	Cihad eden	+	Demek ki, iman ve Kur'ân uğrunda candan ve cihandan geçen mücahidlere, büyük Allah, hakikat ve hidayet yollarını göstereceğini vaad buyuruyor.
Müctehid/Müçtehid	İctihad eden		...benim gibi biçare günahkâr bir adamın arkadaşlığını evliyalara, belki de eğer bulunsaydı müctehidlere dahi tercih ettiler.
Cim-He-Ra (1)		+
Cehr (Cehri)	Açık(tan)	+	Kezâlik, Kâdirîler de, zikr-i cehrî sayesinde tabiat tâğutlarını tarümâr etmişlerdir.
Cim-He-Ze (3)		+
Cihaz (Cihazat)	Alet		Âleme tecellî eden esmâ-i kudsiye-i İlâhiyenin bütün tecelliyâtının aksamını, birer birer, size o cihazat vasıtasıyla bildirip tattırmaktır.
Mücehhez	Donatılmış		Risalet ve İslâmiyetle mücehhez olan hakikat-ı Muhammediyedir ki, risalet noktasında en muazzam icmâ ve en vâsi tevatür sırrını ihtiva eden mecmû-u enbiyânın şehadetini tazammun eder.
Techiz/Teçhiz	Donatma		Hem zeminde kısa bir zamanda hadsiz vazifeler gören ve hadsiz bir zaman yaşayacak gibi istidat ve mânevî cihazatla techiz edilen ve zemin mevcudatına tasarruf eden insan için,...
Cim-He-Lam (8)		+
Cahil (Cahiliyye)	Bilmeyen (cahillik dönemi)	+	Ve senin gibi âciz, câmid, câhil esbabla mı?
Cehl/Cehil	Cehalet		Cehil, mecazı eline alsa hakikat yapar
Cehalet	Bilmezlik	+	İnkılâb-ı siyasî cihetiyle dininden havf eden adamın, dinde hissesi, beytü'l-ankebut gibi zayıf düşmüş cehalettir, onu korkutur; taklittir, onu telâşa düşürttürür.
Cehul	Çok cahil	+	Hadsiz eşyaya muhtaç olduğu için, sıga-i mübalâğa ile, "cehûl"dür.
Echel	Daha (en) cahil		İşte, şu cihette münkir kâfir ne kadar feylesof, âlim de olsa, nihayet derecede bir cehl-i azîm içindedir, bir echel-i mutlaktır.
Mechul/Meçhul	Bilinmeyen		Çok şeyler var, vücudu bizce bedihî olduğu halde, mahiyeti bizce meçhul.
Tecahül	Bilmezlikten gelme		Şimdi bunun kalbi ve ruh ve aklı şu elîm vaziyetten gizli feryad ü figan ettikleri halde, nefs-i emmâresi, güya birşey yokmuş gibi tecâhül edip, ruh ve kalbin ağlamasından kulağını kapayıp, kendi kendini aldatarak, bir bahçede bulunuyor gibi, o ağacın meyvelerini yemeye başladı.
Techil	Cahilliğini ortaya koyma		Menfaati mazarattan tefrik edemedikleri için techil edilmişlerdir.
Cim-He-Nun-Mim (1)		+
Cehennem	Azap yeri	+	Ve beni ve Risale-i Nur Talebelerini nefis ve şeytanın şerrinden ve kabir azabından ve Cehennem ateşinden muhafaza eyle ve Cennetü'l-Firdevste mes'ut kıl! Âmin, âmin, âmin.
Cim-Vav-Be (6)		+
Cevap/Cevab	Yanıt	+	Elcevap: İfrâta varmamak, hem galebe çalmamak şartıyla, asl-ı vesvese teyakkuza sebeptir, taharrîye dâîdir, ciddiyete vesiledir.
Ecvibe	Cevaplar		Üçüncüsü, unsur-u akide ile ecvibe-i Japoniye beyanındadır.
İcabet	Cevap (karşılık) verme		Öyle suret-i hakîmâne, basîrâne, rahîmânede verir ve icabet eder ki, şüphe bırakmaz, o terbiye ve tedbir öyle Semî' ve Basîre mahsus, öyle bir Kerîm ve Rahîme hastır.
İsticvab	Sorgulama		Derhal divan-ı harp kurulunda isticvab edilsin.
Mucib	Cevap veren, muhatap; Esma	+	Matluba olan is'af ise, Mucîbin hikmetine tâbidir.
Tecavüb	Cevaplaşma		Biri, kâinatın heyet-i mecmuasındaki teâvün, tesanüd, teânuk, tecâvübden tezahür eden sikke-i kübrâ-yı Ulûhiyettir ki, Bismillâh ona bakıyor.
Cim-Vav-Dal (2)		+
Cevvad	Cömert (Esma)		Hem öyle bir cevvâd-ı melike lâyık ve öyle mutî ahaliye şayeste ve öyle edepli misafirlere münasip ve öyle yüksek bir kasra şayan bir surette ikram etti.
Cud	Cömertlik		İcad-ı eşyada müşevveşiyeti iktiza eden ve intizamsızlığa sebep olan nihayetsiz sehâvet ve bir cûd-u mutlak, gayet derecede bir insicam ve intizam içinde görünüyor.
Cim-Vav-Ra (4)		+
Civar	Yakın yer		Dört sene evvel Erzincan'da ve İzmir civarında vukua gelen hareket-i arz olmuştur.
Mücavir	Komşu; Haremeyde oturan		... iki gün evvel de aslen Buharalı ve Medine-i Münevvere'de mücavir ve Mısır'da büyük âlimlerle ve hususan eski Şeyhül-islâmımız ve Dârü'l-Hikmette benim arkadaşım Mustafa Sabri Efendiyle alâkadar ve bu tarafa geleceğine dair onlarla görüşen ve bir derece onların namına mühim bir âlim yanıma geldi.
Mücaveret	Komşuluk, yakınlık		Nasıl ki, şeytan ile melek-i ilham, kalb taraflarında mücaveretleri var.
Mütecavir (Mütecavire)	Yakındakiler	+	...tâ ki şua-ı elektrikiye gibi olan askerlik, o aşair-i muhtelife-i mütecavire meyanında bir münasebet-i kimyeviye gibi peyda ederek ...
Cim-Vav-Ze (8)		+
Caiz	Dinen uygun		Halbuki bunlar birbirlerine zıt olduklarından, içtimaları caiz değildir.
Cevaz	Dini izin		...fakat hatt-ı harpte, büyük bir ihlâsla, şehidler arasında yazılıp giydirilen o yırtık ibarelerin tebdiline (şehidlerin kan ve elbiselerinin tebdiline cevaz verilmediği gibi) cevaz veremedim ve kalbim razı olmadı.
Ceviz	Bir ağaç		Hem nasıl ki dağları tartacak derecede gayet büyük ve tam hassas bir teraziye iki müsavî ceviz konulsa, bir küçük çekirdek bir cevize ilâve edilse, terazinin bir gözü dağ başına, bir gözü de derin dereye indirmesi kolaylığı derecesinde, o iki ceviz yerine iki müsâvi dağ mîzanın iki gözüne konulsa, birisine bir ceviz ilâvesiyle bir dağı göklere kaldırır, bir dağı derelere indirir.
İcazet	İzin, diploma		Ben de herbirinize derecesine nisbeten eski zaman üstadlarının icazet almaya lâyık olan talebelerine icazet-i ilmiyeyi verdikleri misilli icazet veriyorum.
Mecaz	Gerçek anlamı dışında kullanılan söz		Mecaz, ilmin elinden cehlin eline düşse, hakikate inkılâp eder, hurâfata kapı açar.
Mütecaviz	Sınırı aşan		...hadsiz ve câmid ve cahil, mütecaviz, şuursuz, karmakarışıklık içinde, kör, sağır esbab-ı tabiiyenin karmakarışık ellerine—hadsiz imkânat yolları içinde ve içtima ve ihtilâtla o esbabın körlüğü, sağırlığı ziyadeleştiği halde—...
Tecavüz	Sınırı aşma, hakka girme		Gafletle veya inkârla ibadeti terk eden adam, mevcudatı, hakikat-i kemâlâtına tamamıyla zıt ve muhalif ve hata bir surette tevehhüm eder ve mânen onların hukukuna tecavüz eder.
Tecviz	İzin verme		Amma şeytanın talebesi olan nefs-i emmâre, cismin küçüklüğünü san'atın küçüklüğüne atfetmekle, esbabdan sudûrunu tecviz ediyor.
Cim-Vav-Ayn (1)		+
Cu'	Açlık	+	İbrahim Hakkı, "Cû' İsm-i Âzamdır" demesinin muradını bilmiyorum.
Cim-Vav-Fe (2)		+
Cevf	İç	+	Bir kısım hayattar ecsam, bir hadis-i şerifte "Ehl-i Cennet ruhları, berzah âleminde yeşil kuşların cevflerine girerler ve Cennette gezerler"...
Tecevvüf	İçi boş olma		Bu bir cilve-i sırr-ı i'câzdır/Ki Kur'ân'dandır, tecevvüf değil.
Cim-Vav-Lam (3)
Cevelan	Dolaşma		Edebiyatta vardır üç meydan-ı cevelân; onlar içinde gezer, haricine çıkamaz.
Cevval	Hareketli		Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm, malûm olan ümmiyetiyle beraber, güya gayr-ı mukayyed olan ruh-u cevvale ile tayy-ı zaman ederek,...
Mecal	Güç, imkan		Hattâ akılları gözlerinde olan maddiyyun ve tabiiyyun dahi mânâ-yı melâikeyi inkâra mecâl bulamamışlar.
Cim-Vav-He (1)
Cah	Makam		İşte, hubb-u caha meftun ve şöhretperestliğe müptelâ adam (ikinci adam), hadsiz bir cemaatin nazarında esfel-i sâfilîne düşer; ehemmiyetsiz ve müstehzî ve hezeyancı bazı serserilerin nazarında muvakkat ve menhus bir mevki kazanır.
Cim-Vav-He-Ra (3)
Cevahir	Cevherler		Meselâ, taşları muhtelif cevahirden bir saray-ı muhteşemi yapan ve o taşların vaziyetinde umum sarayın nukuş-u âliyesine bakan mizanlı nakışlarla tezyin eden bir ustanın san'atıyla;...
Cevher	Öz, esas		İşte, silsile-i hakaik olan şu âyâtın yüzer cevherlerinden, yalnız ifham ve ilzama dair birtek cevher-i beyanîsini icmâlen beyan ettik.
Mücevher (Mücevherat)	Değerli taş		Herbiri aldığı kıymettar mücevheratı birbirine ve müşterilerine orada gösteriyor.
Cim-Vav-Ye (1)		+
Cevv	Hava (atmosfer), boşluk	+	Cevv berrak, sâfi, hiçbir şey yokken, bir mahşer-i acaip gibi, dağvâri parçalar kendi kendine toplanmıyor.
Cim-Ye-Be (1)		+
Cep/Ceyb	Elbise cüzdanı	+	Bu nükteleri ceyb-i kalbine soktuktan sonra, bu noktalara da dikkat et:
Cim-Ye-Şın (1)
Ceyş	Ordu		...Sâriye'ye işittirip, sevkülceyş noktasından zaferine sebebiyet veren kerâmetkârâne kumandası ne derece keskin nazarlı olduğunu gösterdiği halde, ...
Cim-Ye-Fe (1)
Cife	Kokmuş ceset		Ehâdisinizde dünya tel'in edilmiş, cîfe ismiyle yad edilmiş.
Cim-Ye-Lam (1)
Ecyal	Soylar, nesiller		Bak menzilgâh-ı dünyada a'sârnişîn olan ecyâlin sufûfuna hitaben kâinatı zelzeleye getiren şu hutbe-i ezeliyeyi dinle!