Ayn (ع) Kök Harfi İle Başlayan Kelimeler

Önceki Harf: Zı (ظ) ← Arapça Kökenli Kelimeler Ana Sayfası → Ğayn (غ): Sonraki Harf

Bu sayfada Bediüzzaman'ın eserlerinde geçen ve Ayn (ع) kök harfi ile başlayan Arapça kelimeler listelenmiştir.

İlk Kök Harfe Göre Kelime Sayısı

Arapça Harf	Türkçe Okunuşu	2 Harfli Kelime Sayısı	3 Harfli Kök Sayısı	3 Kök Harfli Kelime Sayısı	4 Harfli Kök Sayısı	4 Kök Harfli Kelime Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kök Sayısı	Kur'an'daki Köklerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı	Risalelerdeki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Toplam Kelime Sayısı	Kur'an'daki Kelimelerden Risalelerde Geçenlerin Sayısı
ع	Ayn	1	95	491	8	9	104	106	79	501	325	116

Kelime	Anlamı	Kur'an'da Geçiyor mu?	Örnek Cümle
Ayn-Be-Elif (1)		+
Aba	Kaba üst elbise		İşte bu hadîs-i şerîf gibi, Kütüb-ü Sitte-i Sahiha'da bu meâlde kesretli hadîsler vardır ki Âl-i Abâyı gösterir.
Ayn-Be-Se (2)		+
Abes (Abesiyat)	Gayesiz	+	Acaba fâni ve muvakkat bir vücudun gitmesiyle, onun yerine bir nevi bekàya mazhar binler vücut kalsa, denilir mi ki "Ona yazık oldu" veyahut "Abes oldu" veyahut "Şu sevimli mahlûk neden gitti" şekvâ edilebilir mi?
Abesiyyun	Herşeyin boş olduğunu savunanlar		Veyahut, kâinatı abes ve gayesiz itikad eden felâsife-i abesiyyun gibi, kendilerini başıboş, hikmetsiz, gayesiz, vazifesiz, hâlıksız mı zannediyorlar?
Ayn-Be-Dal (11)		+
Abadile	Abdullahlar		Hususan Abâdile-i Seb'a kitabetle kaydettiler.
Abd (Abdullah)	Kul		Abd, kesb denilen masdardan neş'et eden, hâsıl-ı bilmasdar olan esere hâlık değildir.
Abid/Âbid	Kulluk görevini yapan	+	Hem herkese satılan muzahraf, hodfuruş, gösterici, riyâkâr bir hüsnü istihsan, ettiği için riyâkârları alkışlamış, sanem-misalleri kendi âbidlerine âbide yapmıştır.
Abid/Abîd (Abidane)	Kullar		Sikkemiz bir, turramız bir, Rabbimize musahharız, müsebbihiz, âbidâne zikrederiz
İbad	Kullar		Yani, gece ve gündüzün nuranî âyetlerinin nikaplanmasıyla bir azamet-i İlâhiyeyi ilâna medar olduğundan, Cenâb-ı Hak, ibâdını o vakitte bir nevi ibadete davet eder.
İbadet	Kulluk, emir ve yasağa uyma davranışı	+	İbadetin şahsî kemâlâta sebep olduğunun izahı:
Maabid	Mabedler		Hattâ, şu memleketin maâbid ve medâris-i diniyesinden başka, makberistanın mezar taşları dahi birer telkin edici, birer muallim hükmündedir ki, o maânî-i mukaddeseyi ehl-i imana ihtar ediyorlar.
Mabed/Ma'bed/Mabet	İbadethane		Herbir mâbed bir muallim olmuş, tab'ıyla tabâyie ders verir.
Mabud/Ma'bud	İbadet edilen yaratıcı		Hatta bir kısımları bunları da az görüp, Mâbud-u Zülcelâlin liyakatini göstermek için gayr-ı mütenâhi adetle, gayr-ı mütenâhi tesbihle Mâbud-u Zülcemâli zikrediyorlar.
Taabbüd	İbadet etme		O da Ona hasr-ı muhabbetle, tahsis-i taabbüdle kendini Ona sevdirir.
Ubudiyyet/Ubudiyet	(Daimi) Kulluk (hali)		Hem Resul-i Ekrem hem abd, hem resul olduğundan, ubudiyet cihetiyle salât ister, risalet cihetiyle selâm ister ki: Ubudiyet halktan Hakka gider, mahbubiyet ve rahmete mazhar olur.
Ayn-Be-Ra (10)		+
İbare	Metin, yazı		O kıyametlerde, o dağ ve tepelerde fırsat buldukça, kalbime gelenleri, birbirine uymayan ibarelerle, o dehşetli ve muhtelif hallerde yazıyordum.
İbaret	Meydana gelmiş		Bizim vazifemiz onlar için yalnız hidayet temennisinden ibarettir.
İbrani	Yahudiliğe ait; bir lisan		"Muhammed" ismi, o kitaplarda Müşeffah ve el-Münhamennâ ve Himyâtâ gibi Süryânî isimler suretinde, "Muhammed" mânâsındaki İbrânî isimleriyle gelmiş.
İbret	Düşündürücü ders	+	Neden bakmıyorsunuz? İbret almıyorsunuz? Bakınız ki, hakikati bilesiniz.
İtibar/İ'tibar	Değer		Eğer sahife-i itibar-i âlemde menkuş olan âsâr-ı enbiyayı nazar-ı mütâlaaya alsan; ve tarihin lisânından nübüvvete dair cereyan eden ahvallerini dinlersen;…
İtibaren/İ'tibaren	..'den başlayarak, …'den beri		Bu şuâ, On Beşinci Lem'a'dan itibaren buraya kadar olan risâlelerin fihristidir.
İtibari/İ'tibari/İtibarî/İ'tibarî	Kendi başına anlamı olmayıp başka şeye kıyas ile varlığı bilinen		Cüz-ü ihtiyarînin üssü'l-esası olan meyelân, Maturidîce bir emr-i itibarîdir, abde verilebilir.
Muteber/Mu'teber	Değer gören		Böyle muteber bir kitapta Şeyheyn hadîsinin ittifakına hükmeden bir zâta itimad etmek lâzım.
Tabir/Ta'bir	İfade; yorumlama		Şu tabir bir mirsad-ı tefekkürdür, gayet uzaktan uzağa bu hakikate bir işarettir.
Ubur	Geçme, atlama		Ve hikmet-i cedide namı verilen yeni felsefe ise, eski felsefenin mürur ve ubûra ve hark ve iltiyâma kabil olmayan, semâvât hakkındaki ifratına mukabil tefrit edip, semâvâtın vücudunu adeta inkâr ediyorlar.
Ayn-Be-Sin (2)		+
Abese	Sure Adı	+	Sure-i El-Kadr'in mütevafıkları olan o on surelerin her biri yüz adet hurufu ise, kelimat noktasında da Sure-i Fecr, Sure-i Abese, Sure-i El-Mürselât, Sure-i El-Buruc, Sure-i El-Mutaffifîn, Sure-i El-İnşikak, Sure-i En-Naziat, Sure-i Nebe', Sure-i Münafikûn ve Sure-i Cumua'nın her birinin yüz küsur örfî aded-i kelimatına yüzlükte manidar tevafukları tesadüfî olmadığı gibi...
Abus	Asık suratlı	+ (çok kötü anlamında)	Zira bu abus çehresi altında merhametli sahibinin tebessümlü yüzü.
Ayn-Te-Be (2)		+
İtab/İ'tab	Azarlama		Hiç görmediğim bu tarz mânevî itabın üç sebebi var; başka vakit izah edilecek.
Muateb	Azarlanan		Hattâ nefsini nefesinden ve sesinden, mahiyetini nefsinden (üfürmesinden) tevehhüm; ve mizaç ve san'atını kelâmıyla mümteziç tahayyül etsen, Hayâliyyun mezhebinde muâteb olmuyorsun.
Ayn-Te-Kaf (1)		+
Atik (Atika)	Eski	+	Zira, hikmet-i atika, burçları semada; hikmet-i cedide ise, medâr-ı arzda farz etmişlerdir.
Ayn-Cim-Be (9)		+
Acaba	Merak bildiren soru edatı		Acaba bu yirmi sene zarfında imân-ı tahkikîyi pek kuvvetli bir surette bu vatanda neşreden Risale-i Nur olmasaydı; bu dehşetli asırda, acip inkılâp ve infilâklarda bu mübarek vatan, Kur'ân'ını ve imanını dehşetli sadmelerden tam muhafaza edebilir miydi?
Acaib	Şaşırtan şeyler		Cenâb-ı Hakkın acaib-i masnuatına bakıp, temâşâ edip ve ettiren işaretleriz.
Acb	Kuyruk sokumu		Nüveler ve tohumlar hükmünde olan ve hadiste acbü'z-zeneb tabir edilen ecza-yı esasiye ve zerrât-ı asliye, ikinci neş'e için kâfi bir esastır, temeldir.
Aceb/Acep	Acaba	+	Söndürmeye hem kimde acep zerre mecal var?
Acib (Acibe)	Şaşırtan	+	Risale-i Nur'un Isparta'ya ne derece rahmet olduğuna delâlet eden bir tevafukat-ı acibe:
Müteaccib (Müteacciben)	Şaşırmış		…yani "Gizli intişar edebilir" müteaccibâne haber veriyor.
Taaccüb/Teaccüb	Şaşmak		Kemâl-i taaccübümden bağırarak aklım başıma geldi, ayıldım.
Tacib/Ta'cib	Şaşırtma		Bu âyet bütün cümleleriyle nifaka hücum ederek münafıkları tevbih, takbih, tehdit, ta’cib etmekle…
Ucube/U'cube	Hayret edilecek şey		O halde, o adam bir ucûbe olarak zihinlerinde tecessüm eder.
Ayn-Cim-Ze (8)		+
Aciz	Güçsüz		Bizler ki, Elhamdü lillâhi teâlâ, âhiret kardeşiniz, Kur'ân hizmetinde âciz hizmetkârınız, …
Acuze	Yaşlı kadın	+	…şarap iken serap; ve nazenîn ve hasnâ iken acuze-i şemtâ ve kocakarı olur.
Acz (Acziyet)	Güçsüzlük		Acz, muhalefetin menşeidir. Zaaf, gururun madenidir.
İ'caz/İcaz	Mucizevilik		Meselâ, ehl-i belâğat ve fesâhat tabakasına karşı, harikulâde belâğattaki i'câzını gösterir.
Muacciz	Taciz edici		Eğer Cenâb-ı Hakka satmayıp belki nefis hesabına çalıştırsan, öyle meş'um ve müz'iç ve muacciz bir alet olur ki, geçmiş zamanın âlâm-ı hazinanesini ve gelecek zamanın ehvâl-i muhavvifanesini senin bu biçare başına yükletecek;
Muciz/Mu'ciz	Aciz bırakan	+	Bak haşr-i cismânîyi kemâl-i vuzuh ile ve Cennet ve Cehennemin ahvâlini Beyân-ı Mu'ciz ile sana gösteriyor.
Mucize/Mu'cize	İnsanların yapmakta aciz kaldığı Allah'ın işleri		Mu'cize, dâvâ-yı nübüvvetin ispatı için, münkirleri ikna etmek içindir, icbar için değildir.
Taciz/Ta'ciz	Güçsüz bırakma		Bu sıkıntılı zamanda nefsim sabırsızlıkla beni tâciz ederken, bu fıkra onu tam susturdu, şükrettirdi.
Ayn-Cim-Lam (7)		+
Acele	Hemen		Acele göndermek lâzım geldi, vakit bulamadım, tam tashih edeyim.
Acil (Acile)	Hemen, acele	+ (Dünya anlamında)	…Yedinci Şuâ risalesini yazmakta çok zahmet çektiğime bir mükâfat-ı âcile ve bir alâmet-i makbuliyet ve bir medâr-ı teşvik olarak…
Acul	Çok aceleci	+	Fıtraten acûl olan insanoğlu, âlemde hâkim olan kanun-u İlâhîyi düşünmeyerek, her meselenin istediği vakitte hallolunmasını istiyor; küçük dairelerdeki vazifelerini atlayıp, büyük dairelere sapıyor.
İcl	Buzağı, dana	+	İşte, o zamanda Benî İsrail dahi o kıt'ada neş'et ediyordu; ve o terbiyeden bir hisse aldıkları, "icl" meselesinden anlaşılıyor.
İstical/İsti'cal	Acele etme	+	İsticâlimin en büyük sebebi, muhtaç bulunduğum tesellîkâr nurları, o risalelerde buluyorum.
Muaccel	Peşin		Ve haset ve kıskançlıkta öyle bir muaccel cezâ var ki, o haset, haset edeni yakar.
Tacil/Ta'cil	Hızlandırma		Hataları az olmak cihetiyle, temizlemek için tâcil edildi.
Ayn-Cim-Mim (3)		+
Acam/A'cam	Acemler		…Saltanat-ı Arabın câzibesiyle A'cam, Araplara muhtelit olduklarından, Kelâm-ı Mudârî'nin melekesi denilen belâğat-ı Kur'âniyenin madenini müşevveş ettikleri gibi; …
Acem	Arap olmayan; İranlı; yabancı		…öyle de, Acemlerin ve acemîlerin belâğat-ı Arabiyenin san'atına girdiklerinden, fikrin mecrâ-yı tabiîsi olan nazm-ı maânîden, zevk-i belâğatı nazm-ı lâfza çevirmişlerdir.
Acemi	Tecrübesiz	+ (Yabancı dil anlamında)	Sonra, ondan daha acemi bir müstensihe dedim:
Ayn-Cim-Nun (2)
Acin	Hamur, macun		Nur-u Muhammediyeden (asm) yaratılan madde-i aciniyeden, seyyarat ile şemsin o nurun macun ve hamurundan infisal ettirilmesine işarettir.
Macun	Hamur kıvamındaki şey		Nur-u Muhammediyeden (asm) yaratılan madde-i aciniyeden, seyyarat ile şemsin o nurun macun ve hamurundan infisal ettirilmesine işarettir.
Ayn-Dal-Dal (9)		+
Add (Addetmek, addolunmak)	Saymak	+	…onların iman cihetiyle kendilerini sevdirerek mü'minlerden addetmek istemiş olduklarına işarettir.
Aded/Adet	Sayı	+	Lâfzullah adedinde çok esrar ve nükteler var.
İdad/İ'dad (İdadiye/İ'dadiye)	Hazırlık, hazırlayıcı		İşte Hindistan, İslâmın müstaid bir veledidir; İngiliz mekteb-i idadîsinde çalışıyor.
İstidad/İstidat/İsti'dad	Kabiliyet, hazır olma		İşte, şu tarzda fıtrî bir ders alan bir müstaid, içtihada çalışmaya başladığı vakit, kibrit hükmüne geçen istidadı, nûrun alâ nûr sırrına mazhar olur, çabuk ve az zamanda müçtehid olurdu.
Madud/Ma'dud	Sayılan, sayılı	+	Bu sebeple cidden "O Nurlarla iştigal etmediğim zamanlar, keşki enfâs-ı ma'dude-i hayattan olmaya idiler" diyorum.
Müstaid/Müstait	İstidatlı, hazır		İşte, şu tarzda fıtrî bir ders alan bir müstaid, içtihada çalışmaya başladığı vakit, kibrit hükmüne geçen istidadı, nûrun alâ nûr sırrına mazhar olur, çabuk ve az zamanda müçtehid olurdu.
Müteaddid	Çok defa		Müteaddid vâkıalara bir kefaret kifâyet eder.
Tadad/Ta'dad	Sayma		…ittiba-ı sünnetin maddî ve manevî fevâidi tâdad edilirken, akıl açılan kapılardan içeriye giriyor.
Teaddüd/Taaddüd	Birden fazla olma		Dert ile dermanlar/Taaddüdü hak olur; hak da taaddüt eder.
Ayn-Dal-Sin (1)		+
Adese	Mercek, bakış açısı (Mercimek anlamında)	+	Fakat efkâr-ı âmmede, hayatperest insanların nazarında zâhiren geniş ve hâkimiyet noktasında cazibedar olan hayat-ı içtimaiye-i İslâmiye ve siyaset-i diniye cihetleri daha ziyade ehemmiyetli göründüğü için, o adese ile, o nokta-i nazardan bakıyorlar, mânâ veriyorlar.
Ayn-Dal-Lam (10)		+
Adalet	Hakkı ifa, haksızı tecziye		Adalet külâhını zulüm başına geçirmiş.
Adil/Âdil	Adaletli olan; Esma		Elbette kâinatın intizam ve mizan lisanıyla hikmet ve adaletine şehadet ettiği bir Âdil-i Hakîm, insan için medar-ı sevap ve ikab olacak, mahiyeti meçhul bir cüz-ü ihtiyarî vermiştir.
Adl	Adalet üzere oluş (Esma)	+	Ve ism-i Adlin cilve-i âzamından gelen kâinattaki adalet-i tâmme, umum eşyanın muvazenelerini idare ediyor.
Adliye	Mahkeme		Adliye binasının önünde üç-dört bin kişi toplanmış, Üstadı görmek üzere bekliyorlardı.
İtidal	Ölçülü davranma		Evet kardeşlerim; bu zamanda öyle dehşetli cereyanlar ve hayatı ve cihanı sarsacak hâdiseler içinde hadsiz bir metanet ve itidal-i dem ve nihayetsiz bir fedakârlık taşımak gerektir.
Madele/Ma'dele	Adalet makamı		Onda bir mahkeme-i kübrâ, bir mâ'dele-i ulyâ, bir mekreme-i uzmâ vardır ki, ta şu merhamet ve hikmet ve inâyet ve adalet tamamen tezahür etsinler.
Muadelet	Denklik, eşitlik		Tâ ki o muâdeletle intizam ve o intizamdan tenasüp ve tenasüpten hüsn-ü vifak ve o hüsn-ü vifaktan hüsn-ü muâşeret ve o hüsn-ü muâşeretten kelâmın kemâline bir mizanü't-ta'dil çıkabilsin.
Muadil	Eşit, denk		Çünkü yarım saat kaylûle, iki saat gece uykusuna muadil gelir.
Mutedil	İtidalli		Onun etbâları, Şiaların en mutedili ve en Sünnîsidir.
Tadil/Ta'dil	Normal hale getirme		Tâ ki o muâdeletle intizam ve o intizamdan tenasüp ve tenasüpten hüsn-ü vifak ve o hüsn-ü vifaktan hüsn-ü muâşeret ve o hüsn-ü muâşeretten kelâmın kemâline bir mizanü't-ta'dil çıkabilsin.
Ayn-Dal-Mim (5)
Adem	Yokluk		Binaenaleyh, mümkün olan birşeyin dâima bir halde tevakkuf ve sükût etmekle atâlette kalması, o şeyin ahval ve keyfiyetleri için bir nevi ademdir.
İdam/İ'dam	Yok etme		İdam ve zindan-ı ebedîden kurtulmak ve o yolu saadet-i ebediyeye çevirmek, yalnız iman ve itaat iledir
İnidam/İn'idam	Yok olma		Yoksa, imtinâ derecesine çıkan bir suubet, o cinsi in'idâma ve o nev'i ademe götürecekti.
Madum	Olmayan şey		Ve yoktan elem yok ve mâdumdan elem gelmez.
Münadim/Mün'adim	Yok olan		Binaenaleyh, vücut istersen, mün'adim ol ki vücudu bulasın.
Ayn-Dal-Nun (3)		+
Adn	Bir cennet	+	Ey delâil bekleyen! İz'ân budur; bürhana gel./Cennet-i Adn'in, muallânın bu tûbâ Kevseri
Maadin	Madenler		…hem "dört unsur" denilen su, hava, nar, toprak (türab) ile beraber, "mevâlid-i selâse" denilen maâdin, nebâtat ve hayvânâtın yedi tabakaları ve yedi kat âlemleri,…
Maden (Madeni, Madeniyat)	Topraktan çıkan cevher		Zaaf, gururun madenidir.
Ayn-Dal-Vav (7)		+
Ada/A'da	Düşmanlar	+	Çok risalelerde beyan etmişiz ki, insanın fıtratında hadsiz bir acz ve nihayetsiz bir fakr bulunmakla beraber, hadsiz a'dâsı ve nihayetsiz metalibi vardır.
Adavet	Düşmanlık	+	Adâvet etmek istersen, kalbindeki adâvete adâvet et, onun ref'ine çalış.
Adiyat	Sure adı	+	Rumuzat-ı Semaniye
Adüvv	Düşman	+	İntizam-ı askerî altındaki sağ yolun yolcusu ise, mugaddî hülâsalardan dolu dört okkalık bir çanta ve her adüvvü alt ve mağlûp edecek iki kıyyelik bir mükemmel mîrî silâhı taşımaya mecburdur.
Maada	…'den başka		Bu itibarla, bir zîhayatı halk etmek, bütün kâinatı yed-i tasarrufuna alan Cenâb-ı Haktan maada hiçbirşeye isnad edilemez.
Müteaddi	Geçişli (fiil)		خَتَمَ fiili müteaddî olduğu halde عَلٰى ile zikredilmesi, hatmedilen kalbin dünyaya bakan kapısı değil ancak âhirete nâzır olan kapısı seddedilmiş olduğuna işarettir.
Taaddi	Geçmek		Fakat isbat ise, taaddî eder, (yani başka yere de hükmeder).
Ayn-Zel-Be (4)		+
Azab	Eziyet, sıkıntı	+	…Cenâb-ı Hak kâfirin zan ve itikadını daimî bir azab-ı elîme kalb eder.
Azb	Hoş yiyecek	+	Eyvah, ne ediyorum? Bunlar şarap değil, seraptır. Bunlarla uğraşmak azb değil azaptır
Muazzeb	Azab içinde olan	+	Biz de, bu hilkat denilen şeriat-ı fıtriyenin evamirine imtisal edemediğimizden, cehennem-i cehl ile muazzeb olduk.
Tazib	Eza verme		Belki küfr-ü mutlaktaki mânevî Cehennemin dünyevî tazibinden kendini bir derece teselliye almak için o sözleri söyler.
Ayn-Zel-Ra (5)		+
İtizar/İ'tizar	Özrünün kabulünü isteme		Artık nasıl itizar edeyim, mütehayyirim.
Mazeret	Özür		Kusurlarımı, sened-i özrümü, mazeretimi bu unvan ile ibraz ediyorum.
Mazur/Ma'zur	Mazeretli		Çünkü, su-i ihtiyarıyla bu zaruret meydana gelmiştir. Fakat bir meczup çocuk cezbe halinde birisini vursa, mâzurdur.
Müteazzir	Meydana gelmesi zor		Bir cisim birden zerrattan tahallül ve yeni zerrattan teşekkül eylemesi muhal olacağından, cism-i devletin birden memurîni ref' ve yenilerini ikame eylemesi, muhal olmasa da, müteazzirdir.
Özür/Özr	Mazeret	+ (Uzr şeklinde geçer)	Özrümüz kalmadı. Zira, on beş gün, güya bize mühlet verilmiş gibi, bize ilişmiyorlar.
Ayn-Ra-Be (4)		+
Arab (Arabi)	Peygamberimizin kavmi		Kavm-i Arab bedevî, ümmî, kendilerine münasib bir muhit-i acibde uzanmışken; beşerdeki inkılâbat-ı azîme onları uyandırmış.
A'rab	Çölde yaşayan bedevi Araplar	+	Biz Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın yanında iken, bir seferde bir a'râbî geldi.
Arabi	Arapça	+	…bütün tefsirlerde görünen ve sarahat, işaret, remiz, îma, telvih, telmih gibi tabakalarla müfessirînin beyan ettikleri mânâlar, kavaid-i Arabiyeye ve usul-ü nahve ve usul-ü dine muhalif olmamak şartıyla, o mânâlar, o kelâmdan bizzat muraddır, maksuddur.
İ'rab/İrab/İrap	Kelimenin son harf ve hecesinin değişmesi		Bu kelimenin sonundaki ين yalnız i'rab alâmetidir,
Ayn-Ra-Cim (4)		+
Mearic	Sure adı; kat	+	Rumuzat-ı Semaniye
Miraç/Mirac/Mi'rac	Efendimizin göğe yükselmesi., Merdiven		Mi'rac-ı Ekberde Muhammed aleyhissalâtü vesselâm ve mi'rac-ı asgar olan namazlarda onun ümmeti, اَلصَّلَوَاتُ اَلطَّيِّبَاتُ لِلّٰهِ der.
Miraciye/Miraciyye	Mevlüt kitabının Mi'ractan bahseden kısmı		Mevlid-i Nebevî ile Miraciyenin okunması, gayet nâfi ve güzel âdettir ve müstahsen bir âdet-i İslâmiyedir.
Uruc	Yükselme		Hattâ, Şeyh-i Geylânî, İmam-ı Rabbânî gibi bazı zatların ihbarat-ı sadıkaları ile, bir dakikada Arşa kadar urûc-u ruhanîleri oluyor.
Ayn-Ra-Cim-Nun (1)		+
Urcun	Hurma dalı	+	O urcun, ağacının başından kopup, Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâmın yanına atladı, geldi.
Ayn-Ra-Şın (1)		+
Arş	Taht	+	Şöyle ki: Arş Zahir, Bâtın, Evvel, Âhir isimlerinin halita ve karışığıdır.
Ayn-Ra-Dad (19)		+
Araz	Temel olmayan özellik	+ (Geçici dünya malı anlamında)	Muarrefi münekker eden biri de, hareke gibi bir arazı, zâtiye ve eyniyeye hasrettiklerinden, "gayr-ı men hüve leh" olan vasf-ı cârîyi inkâr etmek lâzım geldiğinden, şems-i hakikat tarz-ı cereyanından çıkarılmıştır.
A'raz	Arazlar		A'râz cevher olamaz.
Arıza	Sorun, kusur		Çünkü, Cenâb-ı Hak, bin seneden beri Kur'ân'ın hizmetinde istihdam ettiği ve ona bayraktar tayin ettiği bu vatandaşların muhteşem ordusunu ve muazzam cemaatini, muvakkat arızalarla inşaallah perişan etmez.
Arız/Ârız (Ârızi/Arızi)	Sonradan olan, ikincil		Ve âyineyi ziynetli boyalayan münbasit aksinin dahi arazî ve ayrı bir vücud-u hâricîsi var.
Arz	Sunma	+ (Genişlik anlamında)	Arz ettiğim gibi, İmam-ı Gazâlî'nin bundan dokuz yüz sene evvel ahlâk ve fazilet sahasında yapmış olduğu fütuhatı, bu asırda Bediüzzaman, iman ve ihlâs vâdisinde başarmıştır.
Avarız	Arızalar		…şaibe-i zevâl ve fenâdan münezzeh ve avârız-ı naks ve kusurdan müberrâdır.
Irz	Namus		İfrat mertebesi fücurdur ki, namusları ve ırzları pâyimal etmek iştihasında olur.
İraz/İ'raz	yüz çevirme	+	Eğer ehl-i dalâlet arka verip senin şeriat ve sünnetinden i'raz edip Kur'ân'ı dinlemeseler, merak etme.
İtiraz/İ'tiraz	Kabul etmeme		Bu misüllü, Bediüzzaman'ın dahi elbette bir içtihadı vardır. İtiraz edenler haksızdır
Marez/Ma'rez	Sergi yeri		Ben de ma'rez-i acaip ve garaip olan âlem-i âhireti, o hâhişle görmek istiyorum.
Maruz	Uğrayan		Hakîm-i Ezelî iki menzilin sâkinlerine kudret-i kâmilesiyle öyle bir vücud-u müstekar verir ki, hiç inhilâl ve tegayyüre mâruz kalamaz.
Maruzat	Sunulan hususlar		Afyon hükûmet ve zâbıtasına mahkemesine birkaç nokta mâruzatım var
Muaraza (Bozulmuş şekli: Maraza)	Karşı çıkma		Eğer muaraza mümkün olsaydı, herhalde teşebbüs edilecekti.
Muarız	Karşı çıkan		Birtek tokat hiddeti, birtek ikram muhabbeti gösterdiği halde, binler tokat muarızlara ve binler ikram ve muavenet kàfileye gelmesi, bedahet derecesinde ve gündüz gibi zâhir bir tarzda, o kàfilenin hakkaniyetine ve sırat-ı müstakimde gittiğine şehadet ve delâlet eder.
Muriz/Mu'riz	Haktan yüz çevirenler	+	…yani, gafiller, gâibler, (hazır olmayanlar) sâkin olup ilgi duymayanlar, câhiller, başka şeylerle meşgul olanlar, mu'rizler, (yani haktan ve ibadetten yüz çevirenler) muhibbinler.
Muteriz/Mu'teriz	İtiraz eden		Kıymetlerini takdirle beraber, siyasiyunlarındaki şiddete muterizim.
Taaruz/Tearuz	Zıtlık, mücadele		Akıl ve nakil teâruz ettikleri vakitte, akıl asıl itibar ve nakil tevil olunur. Fakat o akıl, akıl olsa gerektir.
Taarruz	Saldırı		Taarruz eden felsefenin değil ayağı, belki gözü yetişemediği yerlere çıkar, hakaik-i imaniyeyi kör gözüne de gösterir
Tariz/Ta'riz	Üstü kapalı (söyleme)		Fakat kinaye veya târiz suretiyle, yani gayr-ı sarih bir kelimeyle söylenilen yalan, kizbden sayılmaz.
Ayn-Ra-Fe (21)		+
A'raf/Araf	Sure adı; daha fazla arif		Hem meselâ, baştaki beş sûrenin Lâfz-ı Celâl adedi; Sûre-i A'râf, Enfâl, Tevbe, Yûnus, Hûd'daki Lâfz-ı Celâl adedinin iki mislidir.
Arafat/Arefe	Hac'ad vakfe gereken mekan	+	İşte şu âyet, zâhir bir surette, dünyanın en mübarek dağı olan Cebel-i Arafat ve orada her iklimden gelen hacıların tekbir ve ibadetlerini ve ümmet-i merhume namıyla şöhret-şiâr olan ümmet-i Muhammediyeyi tarif ediyor.
Arife/Arefe	Bayram öncesi gün		Sûre-i İhlâsı Arefe gününde yüzer defa tekrar edip okuyordum.
Arif	Allah'ı gerektiği gibi tanıyan		Neden senin Kur'ân'dan yazdığın Sözlerde bir kuvvet, bir tesir var ki, müfessirlerin ve âriflerin sözlerinde nadiren bulunur?
İrfan	Akıl ve tecrübenin birlikteliğinden doğan zihni kemal		Risale-i Nur'un açtığı iman ve irfan ve Kur'ân yolunu takip eden, işte böyle muazzam ve muhteşem bir mâbede girer.
İtiraf/İ'tiraf	Kabul etme		Ayıbını görmediği için itiraf etmez, istiğfar etmez, istiâze etmez, şeytana maskara olur.
Maarif	Eğitim		…Ankara'daki üniversiteliler 1700 imza ile Maarif Vekilinin din derslerini cebrî mekteplere koyması için tebrik etmişler.
Marifet	Allah'ı tanıma		Çünkü, yazılan Sözler tasavvur değil, tasdiktir. Teslim değil, imandır. Marifet değil, şehadettir, şuhuddur.
Maruf/Ma'ruf	Bilinen; Esma	+ (İyilik anlamında)	Cenâb-ı Hakka malûm ve mâruf ünvanıyla bakacak olursan, meçhul ve menkûr olur.
Muarefe	Tanışma		Nasıl ki buradan Isparta'daki kardeşlerimize selâm gönderip muarefe, muhabere ile sohbet ediyoruz.
Muarref	Bilinen		Muarrefi münekker eden biri de, hareke gibi bir arazı, zâtiye ve eyniyeye hasrettiklerinden, "gayr-ı men hüve leh" olan vasf-ı cârîyi inkâr etmek lâzım geldiğinden, şems-i hakikat tarz-ı cereyanından çıkarılmıştır.
Muarrif	Bildiren, tanıtan		Rabbimizi bize tarif eden üç büyük, küllî muarrif var:
Muterif/Mu'terif	İtiraf eden		Muterifâne, "İbrahim, müstehaksın" diyorum.
Mütearif (Mütearife)	Heskesçe bilinen		Bundandır ki, "tahrip, tamirden pek çok defa eshel olduğu" bir düstur-u müteârife hükmüne geçmiştir.
Mütearrif	Araştırarak bilen; Esma		Çünkü o öyle bir Kadir, Mukaddir, Alîm, Hakîm, Musavvir, Kerim, Latif, Müzeyyin, Mün'im, Vedud-i Mütearrif, Rahman-ı Rahim, Cemal-i mutlak, kemal-i mutlak sahibi bir Mutehannin-i Cemil ve bir Nakkaş-ı Ezelî'dir ki;…
Örf	Toplumda kabul gören davranışlar	+ (Peşpeşe iyilik anlamında (Urf))	Şu nevi meselelerin mana-yı hakikisinde kusur varsa örf ve âdât-ı nâsa aittir ve tearüf ve tesamu’-u umumîye râcidir.
Tarif	Tanımlama		Ve keza, hadd-i kemâle bâliğ olan en yüksek bir cemâlin bilinmesi, görünmesi, gösterilmesi için resullerin tarifi lâzımdır.
Tarife	Tanıtım yazısı		Bunların gülümsemeleri ve tadları ve güzellikleri ve nakışları ve koku vermeleri bir Sâni-i Kerîmin, bir Mün'im-i Rahîmin sofrasında birer tarife, birer davetname hükmünde olarak, muhtelif renk ve koku ve tadlarla her nev'e ayrı ayrı tarife ve davetname olarak verilmiştir.
Tearüf	Tanışma		Şu âyet-i kerimenin işaret ettiği teârüf ve teâvün düsturunun beyanı için deriz ki:
Taarrüf	Tanıtma		Rahmet ve nimet ise teveddüd, taarrüf şe'nlerini iktiza edip Vedûd ve Mâruf isimlerini tecellîye sevk eder, masnuun bir perdesinde onları gösterir.
Urefa	Arifler		Hem bütün evliya ve sıddıkîn ve urefâ ve muhakkıkînin muhtelif meşreplerine ve ayrı ayrı mesleklerine, herbirindeki meşrebin mezâkına lâyık…
Ayn-Ra-Kaf (2)
Irk	Soy, kök, damar		Bizdeki unsurlar, ırklar, hava gibi muhtelittir.
Uruk	Irklar		İşte, o nokta-i istinat, her taraftan ellerini uzatan dindaşlarının uruk-u hayatına kuvvet vermeye…
Ayn-Ra-Kef (2)
Marek/Ma'rek	Atın dizgini; sık ormanlık alan		O da fena ürktü, ma'reke takıldı.
Mareke/Ma'reke	Savaş alanı		Bu ma'reke-i evham olan istidlâliyatla taharrî zarar vermez mi?
Ayn-Ra-Vav (1)		+
Urve	Kulp	+	Risale-i Nur ki urvetü'l-vüska, lenfisâm,…
Ayn-Ra-Ye (2)		+
Üryan/Uryan	Çıplak		Meydan-ı haşre cem' ve keyfiyet nasıl; ve üryan mı olacak?
Üryani	İnce kabuklu erik türü		Canım üryani erik hoşafı istedi.
Ayn-Ze-Ra-Lam (1)
Azrail	Ölüm meleği		Hazret-i Azrail aleyhisselâm, kabz-ı ervâha müekkel olan melâikelerin nâzırıdır.
Ayn-Ze-Ze (4)		+
Aziz	İzzetli; Esma	+	Aziz, sıddık kardeşlerim,
İzzet	Üstünlük, yücelik	+	İzzet-i azamet ister ki, esbab-ı tabiî perdedar-ı dest-i kudret ola aklın nazarında.
Muazzez	Çok aziz ve değerli		Ey mübarek müşfik ve muazzez Üstadımız Hazretleri
Uzza	Put	+	Uzzâ sanemi içinde ona ibadet ediliyordu.
Ayn-Ze-Lam (4)		+
Azl	Görevden alma		Hattâ hiçbir sebeb-i azl bulunmazsa, şimdilik küçük, fakat büyümeye yüz tutmuş yüzündeki iki leke büyümekle, güneş, yerin başına izn-i İlâhî ile sardığı ziyayı emr-i Rabbânî ile geriye alıp, güneşin başına sarıp, "Haydi, yerde işin kalmadı," der.
İtizal/İ'tizal	Batıl bir fırka		…abdin hâlık-ı ef'âl olduğunu iddia eden İ'tizal mezhebinin reddine işarettir.
Mutezile	Batıl bir fırka		Merdud olan sair Mutezile imamları, muhabbet-i haktan ziyade, Ehl-i Sünnetin yüksek düsturlarına kısa akılları yetişemediğinden ve geniş kavânin-i Ehl-i Sünnet onların dar fikirlerine yerleşmediğinden, inkâr ettiklerinden merduddurlar.
Uzlet	Yalnızlık		Halvet ve uzlet, bana sohbet ve muaşeretten daha ziyade hoş geldi.
Ayn-Ze-Mim (2)		+
Azim/Azm	Kararlılık		Bütün bunlarda, bu zatın yegâne azim ve gayesinin İslâmiyet nurunun ve Kur'ân hakikatlerinin dünyaya yayılması olduğu ve kendisinin de bir dellâl-ı Kur'ân vazifesini bütün hayatında ifa ettiği görülmektedir.
Azimet	Dini işlerde titizlik ve gayret		Hakikat nokta-i nazarında bu meselede azimet var, ruhsat var.
Ayn-Ze-Vav (1)		+
Taziye/Ta'ziye	Başsağlığı dileme		Güzel ve tam yerinde bir tâziyename
Ayn-Sin-Be (1)
Yasub/Ya'sub	Arı Kraliçesi/Beyi		Karıncayı emirsiz, arıyı ya'subsuz bırakmayan Kudret-i Fâtıra, beşeri nebîsiz bırakmaz.
Ayn-Sin-Ra (2)		+
Asir	Zor	+	İşte bu yola kasden ve bizzat teveccüh eden için pek müşkül ve çok asîrdir.
Usr	Zorluk	+	Bu adem-i fark, vahdette suhuletle yüsr, kesrette suubetle usrün bulunduğundan neş'et etmiştir.
Ayn-Sin-Fe (2)
İtisaf/İ'tisaf	Haksızlık		…ve o münasebât-ı uhuvvete karşı ne derece bir zulüm ve i'tisaf olduğunu, kalbin ölmemişse, aklın sönmemişse anlarsın.
Teassüf	Doğru yoldan çıkma		Yani fıtrî bir tarzda olmalı; yoksa tasannu, tasalluf ve teassüf ve tekellüf olur, belâgatı kırar.
Ayn-Sin-Kef (2)
Asakir	Askerler		Ey şanlı asakir-i muvahhidîn! Ve ey bu millet-i mazlumeyi ve mukaddes İslâmiyeti iki defa büyük vartadan tahlis eden muhteşem kahramanlar!
Asker	Ordu mensubu		Gayet müessir nutuklarla sekiz tabur askeri itaate getirdim.
Ayn-Sin-Lam (1)		+
Asel	Bal	+	…pek kıymetli, nurlu ve hikmetli, serâpâ nur olan hakaik derslerinden derin mânâlı, şirin lezzetli, asel-i musaffâ nev'inden ekmel eserlerini almakla bahtiyar, cevap takdimine muvaffak olamamakla bedbahtım.
Ayn-Şın-Ra (12)		+
Aşair	Aşiretler		Hürriyetin üçüncü senesinde aşâirler arasında meşrutiyet-i meşruayı aşâire tam bildirmek ve kabul ettirmek için…
Aşr/Aşer (Aşere)	On	+	Mektubunda Letâif-i Aşereyi sual ediyorsun.
Aşirat	Aşireler		Güneşin müddet-i ömründe geçen dakikaların âşirâtı adedince "Mâşaallah, bârekâllah, lâ ilâhe illâ Hû" söyle.
Aşire/Âşire/Aşiren	Onuncu; Saatin onuncu dereceden alt birimi		Âşiren: Bir yolda dokuz ihtimal-i helâket, tek bir ihtimal-i necat varsa, hayatından vazgeçmiş, mecnun bir cesur lâzım ki o yola sülûk etsin.
Aşiret	Kabile	+	Nasıl ki bir aşiretin bir ferdi bir cinayet işlese, o aşiretin bütün efradı, o aşiretin düşmanı olan başka aşiretin nazarında müttehem olur.
Aşr/Aşir	Kur'an'dan bir bölüm (genelde 10 ayet); 10 günlük süre		Şu âlem halka-i zikri içinde okuyor aşri, şu Kur'ân maşrık-ı nuru.
Aşure/Aşura	Muharremin 10. Günü ve bu günde çok çeşitli malzemelerden yapılan çorba/tatlı; aşure gibi karışık parçalardan oluşan kısım		Ve bir parça aşure çorbasını dahi yine o ev sahibesine verdi.
İşret	(İçkili) sohbet		Evet, ben işretten divane olmuştum.
Maşer/Ma'şer	Cemaat	+	Evet, biz Ehl-i Sünnet Vel Cemaat ma'şerleri, yani cemaatleri ve toplulukları bu meselede ehl-i i'tizala şöyle hitap ederiz ki:
Mişar/Mi'şar	Onda bir (Binde bir diyenler olmuştur)	+	Eğer zaafını anlayıp dua etse, aczını bilip istimdat etse, metalibine öyle muvaffak olur ve makasıdı ona öyle musahhar olur ki, iktidar-ı zâtîsiyle, öşr-ı mi'şarına muvaffak olamaz.
Muaşeret	İyi ilişkiler		Halvet ve uzlet, bana sohbet ve muaşeretten daha ziyade hoş geldi.
Öşr/Öşür	Onda bir; Tarım ürünlerinden verilen onda bir zekat		Öşür, şer'î zekâttır.
Ayn-Şın-Kaf (6)
Aşak/A'şak	Daha aşık		İbn-ül Farid a'şak, o a'ref Muhyiddin'den, daha ileri gitti, ümmetin itabından, ondan geride kaldı, kusuruna bakılmaz.
Aşık/Âşık	Çok seven		Çünkü, dünyaya âşık ve daire-i esbaba bağlı bir nazar, bu fâni dünyaya bir nevi bekà vermek ister.
Aşk	İleri derece sevgi		Muzaaf meyil ihtiyaç, muzaaf ihtiyaç aşk, muzaaf aşk incizaptır.
Maşuk (Maşuka)	Aşk ile sevilen, sevgili; Esma		Hem kâinat kalbindeki ciddî aşk, bir Mâşuk-u Lâyezâlîyi gösterir.
Taaşşuk	Aşık olma		Bütün nev-i insanı ve hattâ hayvânâtı rızka adeta taaşşuk ettirip, onları umumen rızka hâdim ve musahhar etmiş.
Uşşak	Aşıklar		Ne olur, Habib-i Kibriyâya benim de kendisinin hizmetine intisabım için ve Onun uşşâkının asgarı ve hikmet ve nurunun dellâlı olmaklığım için yalvarsan, ah!
Ayn-Şın-Vav (1)		+
İşa'/İşâ	Yatsı namazı	+	İşâ vaktinde ki, o vakit gündüzün ufukta kalan bakıye-i âsârı dahi kaybolup gece âlemi kâinatı kaplar.
Ayn-Sad-Be (5)		+
Asab/A'sab	Sinirler		Elbette, o zîhayatın vücudunu teşkil eden hüceyrât ve küreyvât ve âzâ ve âsab, bilbedâhe Onun kabza-i ilim ve kudretindedir.
Asabi	Sinirli		Hassas asabilerde daha galiptir.
Asabiyet	Sinirlilik; taraftarlık		…Ebu Talib'in, inkâra ve inada değil, belki hicab ve asabiyet-i kavmiye gibi hissiyata binaen makbul bir iman getirmemesi üzerine, Cehenneme gitse de, yine Cehennem içinde bir nevi hususî cenneti, onun hasenatına mükâfaten halk edebilir.
Mutaassıb/Mutaassıp	Tutucu		Hakikaten Amerika'da, siyasete âlet değil, belki dini, din için mutaassıbane iltizam edenler çok vardı.
Taassub/Taassup	Tutuculuk		Bence taassubun en dehşetlisi, bazı Avrupa mukallitlerinde ve dinsizlerinde bulunur ki, sathî şüphelerinde muannidane ısrar gösteriyorlar.
Ayn-Sad-Ra (4)		+
Asar/A'sar	Asırlar		Gittim, gördüm ki, münevver, emsalini dünyada görmediğim, Selef-i Salihînden ve a'sârın meb'uslarından her asrın meb'usları içinde bulunur bir meclis gördüm.
Asr	Zaman; Yüzyıl; Sure adı; İkindi vakti	+	Asr zamanı ise, güz mevsimine, hem ihtiyarlık vaktine, hem Âhirzaman Peygamberinin (aleyhissalâtü vesselâm) asr-ı saadetine benzer ve onlardaki şuûnât-ı İlâhiyeyi ve in'âmât-ı Rahmâniyeyi ihtar eder.
Muasır	Aynı asırda yaşayan		Sana muasır bir vücut olamadığımdan müteessirim,ey Muhammed (a.s.m.)
Usare	Özsu, şıra		Gözün gözbebeği de, balarısı gibi, bütün kâinat safhalarında menkuş gül ve çiçek gibi delillerinden, burhanlarından alacağı ibret, fikret, ünsiyet gibi usare ve şıralarından vicdanda o tatlı imanlı balları yapar.
Ayn-Sad-Mim (3)		+
İsmet	Masumluk		…iffet ve ismetin en âlî örneklerini yaşatarak sabûrâne, mütehammilâne, her nevi mahrumiyetlere göğüs germek suretiyle…
İtisam/İ'tisam	Günahlardan sakınma		…Zât-ı Ehad ve Samed olan Cenab-ı Rabbi'l-Âlemin Hazretlerine Tevhid ile tam i'tisam eyle.
Masum/Ma'sum	Günahsız		Mâsumların ve ümmî ihtiyarların noksan yazılarında iki fâide var:
Ayn-Sad-Vav (1)		+
Asa/Asâ	Değnek; birlik	+	Halbuki, Meclis elinde bulunmayan ve Meclis tarikiyle olmayan öyle bir kuvvet, inşikak-ı âsâya sebebiyet verecektir.
Ayn-Sad-Ye (3)		+
Asi/Âsi	İsyan eden		İşte bu hadsiz şikâyete hakları olan mevcudat namına, o mevcudatın Sultanı, şu âsi beşerden azîm şikâyet eder.
İsyan	Karşı gelme	+	Evâmir-i şer'iyeye karşı itaat ve isyan olduğu gibi, evâmir-i tekviniyeye karşı da itaat ve isyan vardır.
Masiyet	Günah	+	Madem ki dünyada filcümle bu lâzım, sırf tabiat-ı mâsiyet için terettüp ediyor.
Ayn-Dad-Vav (2)		+
Aza/A'za	Organ, üye		Bugünlerde ihtar edildi ki, nasıl bir uzv-u insanî hastalansa, yaralansa, sair âzâ vazifelerini kısmen bırakıp onun imdadına koşar.
Uzuv	Azalar		Bugünlerde ihtar edildi ki, nasıl bir uzv-u insanî hastalansa, yaralansa, sair âzâ vazifelerini kısmen bırakıp onun imdadına koşar.
Ayn-Tı-Ra (2)
Attar	Güzel koku satan		O iki ismin râyiha-i tayyibesiyle ve çok hoş kokularıyla, dünya güzel kokular alır, attar dükkânı gibi râyiha-i tayyibe verir.
Muattar	Güzel koku verme		…güya dünyayı ışıklandıracak bir Nur fabrikası ve mazi ve istikbali râyiha-i tayyibesiyle muattar edecek bir gül fabrikası semâdan bizim imdadımıza gönderilmiş…
Ayn-Tı-Şın (1)
Atş	Susuzluk		O hakaik-i azîme ki, bütün dünya halkının eşedd-i ihtiyaç ve atş ile, sabırsızlıkla, mütereddid, mütehayyir, "Acaba bir âb-ı hayat bulacak mıyız?" diye bir hâlette iken, …
Ayn-Tı-Fe (8)		+
Atf/Atıf	İlişkilendirme, yollama		Zira İbni Abbas gençliğinde İsrailiyata, bazı hakaikin tezahürü için, hikâyet tarikiyle bir derece atf-ı nazar eylemiştir.
Atıf/Âtıf	Bağlayan		…yani, birinci cümledeki manayı bu cümle ile bitiştirmeye dair olan vav-ı âtıftır
Atuf	Çok acıyan Allah (esma)		Yâ Hannân, yâ Rahmân, yâ Rahîm, yâ Kerîm, yâ Lâtif, yâ Atûf, ya Musavvir, yâ Münevvir, yâ Muhsin, yâ Müzeyyin
İstitaf/İsti'taf	Yardım isteme		Evvel istîtafkârâne önümüze bakarız.
Matuf/Ma'tuf	Yönelik		Her türlü riyâdan âri ve hiçbir maddî menfaate mâtuf ve müstenid olmayan, Allah rızası yolunda Kur'ân namına ve Risaletün-Nur'a hizmet gayesine mâtuf…
Münatıf/Mün'atıf	Bağlı		Esbab-ı zahiriyenin vaz'ındaki hikmet ise: İzhar-ı izzet ve saltanat tabir olunan dest-i kudret, perdesiz daire-i esbaba mün'atıf olan nazara karşı, zahiren umur-u hasiseyle mübaşeret ve mülâbeseti görülmemektedir.
Müteatıf	Birbirine bağlanmış		…iki müteatıfın (birbirine atıflı iki cümle veya kelimenin) arasındaki münasebete binaen…
Taattuf	Acıma, bağış		Beyanı bedîdir, taattuf değil.
Ayn-Tı-Lam (5)		+
Atalet	Boşta kalma		…gayet kuvvetli bir metanet ve vazife-i nuriye-i kudsiyede bir sebat olmazsa, Risale-i Nur'un hizmeti zararına bir atâlet, bir fütur ve tevakkuf başlar.
Atıl	Boşta		…dine hizmet eden, bu uğurda türlü fedakârlıklara katlananları nazar-ı âmmede kötülemek, halkın sevgisini çürütmek için hücuma geçiyorlar; ta ki dine hizmet edenleri âtıl vaziyete getirip, dinî inkişafa mâni olsunlar;…
Muattal (Muattala)	Terk edilmiş	+	O burçlar boş ve muattal ve işsiz kalmışlar.
Muattıl	Allah'ı veya sıfatlarını kabul etmeyen		Şimdi, ey biçare cahil, gafil, muannid, muattıl!
Tatil/Ta'til	Allah'ın sıfatlarını inkar; ara verme, durdurma		Çünkü, şu haldeki enenin rengi, şirk ve ta'tildir, Allah'ı inkârdır.
Ayn-Tı-Vav (6)		+
Ata/Atâ	Lütuf, ihsan	+	Atâ, kazâ kanununu; kazâ da, kaderi bozar.
Ataya	Lütuflar, atiyyeler		Demek onun nağamât-ı hazînesi, hayvanî teellümattan gelen teşekkiyat değil, belki atâyâ-yı Rahmâniyeden gelen bir teşekkürattır.
Atıyye/Atiyye	İhsan		Melikin atiyelerini, ancak matiyyeleri taşıyabilir.
İta/İ'ta	Verme		Meselâ, ilmin i'tâsı, mânen ameli emrediyor; zekânın i'tâsı, ilmi emrediyor;…
Muti/Mu'ti	Veren Allah (Esma)		Bu şeye Mu'tî ismiyle, bilerek onun hacatını i'ta eylediği gibi; aynı o zat, Mani' isminin iradesiyle de onu zararlı şeylerden men'eder.
Teati	Karşılıklı alıp-verme		Birgün divan-ı riyasette, elli-altmış meb'us içinde, karşılıklı fikir teatisinde, M. Kemal Paşa,…
Ayn-Zı-Mim (13)		+
Azam/A'zam	Daha büyük, en büyük	+	…herhalde en a'zam meseleyi esas yapıp, öteki meseleleri esas yapmayacak;…
Azamet	Büyüklük		Azamet ve kibriya ve nihayetsizlik noktasında, ya gaflete veya mâsiyete veya maddiyata dalmak sebebiyle darlaşan akıllar, azametli meseleleri ihata edemediklerinden, bir gurur-u ilmî ile inkâra saparlar ve nefyederler.
Azim	Büyük	+	Hallâkıyet ve tasarrufat-ı İlâhiyeden gayet azim bir hakikatı, muazzam ve muhteşem kanunlarla beyan ediyor.
Azm	Kemik	+	Nutfeden alâkaya, alâkadan mudgaya, mudgadan azm ve lâhme, azm ve lâhimden halk-ı cedîde, yani insan suretine inkılâbı, gayet dakik düsturlara tâbidir.
İstizam/İsti'zam	Büyük görme		Yoksa isti'zam ile üflense şişer, merak edilse ikileşir.
İzam/İz'am	Büyütme		…madem bu kadar geniş bir sahada ve meselemizi pek ziyade i’zam ile hükûmeti telaşa düşürenler,…
İzam/İzâm	Büyük		Halbuki, eslâf-ı izâmın kırk günde yaptıkları bir keşfiyatı, bunlar kırk senede bulamazlar.
Muazzam (Muazzama)	Büyük		Tevhidin İki Bürhan-ı Muazzamı
Muzam/Mu'zam	En büyük kısım		Başkası, murabba bir kehribar bulur, ve hâkezâ, herbiri eliyle gördüğü cevheri, o hazinenin aslı ve mu'zamı itikad edip, işittiklerini o hazinenin zevâid ve teferruatı zanneder.
Taazzum/Teazzum	Büyüklük taslama		Hem Üstadımız, tekellüf ve taazzumdan asla hoşlanmaz ve talebelerinin dahi tekellüf kaydından âzade olmalarını emreder.
Tazim/Ta'zim	Ululama, büyüklüğünü kabul		Namazın mânâsı, Cenâb-ı Hakkı tesbih ve tâzim ve şükürdür.
Teazum	Gözde büyütme		…sana ağırlık vermedikleri gibi ağırlık vermezler ve teazum edip istib'ad da edilmezler.
Uzma	Büyük		Elbette bir Mahkeme-i Kübrâ, bir saadet-i uzmâya gidecektir.
Ayn-Fe-Ra (1)		+
İfrit	Güçlü bir cin taifesi	+	…sırf namazdaki huzuruna pek çok olan düşmanları tarafından bir hücum tasavvuru ile namazdaki huzuruna mâni olunmamak için, bir muhafız ifriti dergâh-ı İlâhîden niyaz etmiş.
Ayn-Fe-Fe (2)		+
Afif	İffetli		İnsanların sîreten ve sûreten en cemîli ve en halîmi ve en sâbiri ve en şâkiri ve en zâhidi ve en mütevâzıı ve en afîfi ve en cevâdı ve en kerîmi ve en rahîmi ve en âdili;…
İffet	(Cinsel açıdan) Ahlaklı		…nefsin fıtraten serbest bırakılmış olan kuva-ı selâsesini ifrat ve tefritten kurtarıp hikmet, iffet, şeceâtı tazammun eden adalet noktasına sevkeder.
Ayn-Fe-Nun (3)
Müteaffin	Çürümüş		Müteaffin maddelerin kokusuyla telezzüz eden haşarat gibi ve ısırmakla zehirlendirmekten lezzet alan yılanlar gibi,…
Taaffün/Teaffün	Çürüyüp kokuşma		Yani, deniz karma karışık şeylerle dolacaktı, taaffün edecekti.
Ufunet	Çürük kokusu		Mülevves ve ufûnetli bir çamur içinde, kàfile-i beşer düşe kalka gidiyor.
Ayn-Fe-Vav (6)		+
Afiyet	Sıhhat, esenlik		İllet olmazsa âfiyet zevksizdir.
Afv/Af	Bağışlama	+ (İhtiyaç fazlası mal anlamında)	Afv eyle, mağfiret eyle ve merhamet eyle, yâ Allah, yâ Rahmân, yâ Rahîm!
Afuv/Afüv	Affeden, Esma	+	Kendi hakkından vazgeçse hakkı var; yoksa başkalarının hukukunu çiğneyen cânilere afüvkârâne bakmaya hakkı yoktur, zalemeye şerik olur.
İstifa	Ayrılmak, affını istemek		…eğer iman-ı âhiret yardım etmeseydi, bir gün dayanmak, ölüm kadar tesir edip bizi hayattan istifa etmeye sevk edecekti.
Mafuv/Ma'fuv	Affedilmiş		Madem ki elimizde ma'fuv olduğumuza dair senedimiz yok.
Muafi	Afiyet veren Allah (Esma)		يَا كَرٖيمُ / يَا مُعَافٖى
Ayn-Kaf-Be (11)		+
Akab (Akabinde, Der-akab)	Sonra(sı)		Üstad Bediüzzaman Hazretleri Birinci Cihan Harbinin Akabinde İstanbul'da Biraderzadesi Abdurrahman İle Birlikte
Akib/Âkib	Sonrası		Lâkin âkıbetü'l-âkıbe, her dem yine hakkındır.
Akıbet	En sonu	+	Mâsiyetin ekseriya dünyada olan âkıbeti bir emâre-i hadsiyedir ki, cezasında bir ikab vardır.
Akib/Akîb	Sonrası	+ (Ökçe anlamında)	Garibdir ki bu surenin akibinde olan…
İkab	Azap	+	Âkıbet, ikaba delildir; hadsen onu gösteriyor.
Muakib	Takip eden		…o Nurların ekmek gibi evlerimize girmelerine vasıta olan hizmetinizin muakiblerinin binler değil, yüz binler değil, milyonları aştığını da ayrıca işitiyoruz, şahit oluyoruz.
Müteakib	Peşisıra		Nitekim müteakip asırların yetiştirdiği birçok zevât-ı âliye, bütün müşküllerini Kur'ân'la halletmişler, aradıklarını Kur'ân'da bulmuşlar.
Takib/Takip/Ta'kib	Arkasından gitme		Çünkü, tâkib ettiğim yol, akıl ile kalb arasında yeni açılan berzahî bir yoldur.
Teakub	Art arda olma		İnsanın zihni ve lisanı ve sem'i, cüz'î ve teâkubî oldukları gibi, fikri ve himmeti dahi cüz'îdir.
Ukab	Kartal		Gûl kaptı veya ukab kuşu kaptı
Ukba	Ahiret	+	Terk-i dünya, terk-i ukbâ, terk-i hestî, terk-i terk
Ayn-Kaf-Dal (9)		+
Akaid	Akideler		Fakat aklı başında olanlar, fikren, onların esas-ı akaide münâfi olan mânâlarını kabul edemez.
Akd/Akid/Akit (Akdetme)	Sözleşme (yapma); düğümleme		Ey ehl-i hall ve akd!
Akide	İnanç		Akide-i tevhid ve vazife-i teslim ve tefviz öyle ister.
İnikad/İn'ikad	Kurulma		Evet, müteahhirin in'ikadı, mütekaddimin teşekkülüne vabestedir.
İtikat/İtikad/İ'tikad	İnanç		Çünkü bin mütedeyyin ve Cehennem hapsini her vakit tahattur eden adamların idare ve inzibatı, on namazsız ve itikatsız, yalnız dünyevî hapsi düşünen ve haram-helâl bilmeyen ve kısmen serseriliğe alışan adamlardan daha kolay olduğu çok tecrübelerle görülmüş.
Mutekid/Mu'tekid	İnançlı		Ta o vakitte anladım; bizim ekser ahrarımız, mûtekid Müslümanlardır.
Ukad	Düğümler		…o esrar ve ahvalin ukad-ı hayatiyeleri hükmünde olan esaslarını zikretmekle beraber,…
Ukde	Düğüm	+	Hattâ denilebilir ki, o cilve-i irade, o kanun-u emrî, o ukde-i hayatiye herbirinin yanında bulunur, hiçbir yerde de bulunmaz.
Unkud	Salkım		AB Lemeat
Ayn-Kaf-Ra-Be (1)
Akrep	Zehirli bir hayvan; saatte yelkovanın küçüğü		…ve yüksek minare ve kulelerdeki büyük saatlerin parlayan akrepleri misillü, kubbe-i semâda kameri zamanın saat-i kübrâsına bir akrep yapmak,…
Ayn-Kaf-Kaf (1)
Ukuk	Anne-babaya karşı gelme		Kebâir çoktur; fakat ekberü'l-kebâir ve mûbikat-ı seb'a tâbir edilen günahlar yedidir: Katl, zina, şarap, ukuk-u vâlideyn (yani kat-ı sıla-i rahim), kumar, yalancı şehadetlik, dine zarar verecek bid'alara taraftar olmaktır.
Ayn-Kaf-Lam (6)		+
Akıl/Akl	Düşünme cihazı		Akıl ile beraber vehim ve hayal, hattâ nefis ve hevâ teslime mecbur olduğu gibi, şeytan dahi teslim-i silâha mecbur oldu.
Akıl/Âkıl	Aklını kullanan		Âkıl odur ki, "Huz mâ safâ, da' mâ keder" kaidesiyle amel eder, selâmet-i kalble gider.
Makul/Ma'kul (Makule)	Akla uygun		Hiçbir cihet-i imkânı olmayan ve imtinâ derecesinde müşkilâtlı ve hiçbir cihette mâkul olmayan şirk ve küfür yoludur.
Taakkul	Akıl erdirme		Sonra gelir taakkul, sonra tasdik ediyor, sonra iz'an oluyor, sonra gelir iltizam, sonra itikad gelir.
Ukala	Akıl erbabı		Bütün ukalâ, turuk-u tabirde ihtilâflarıyla beraber melâikenin mânâ ve hakikatinin vücuduna icmâ-ı mânevî ile ittifak etmişlerdir.
Ukul	Akıllar		Mahbub-u kulûb, muallim-i ukul, mürebbi-i nüfus, sultan-ı ervah oldu.
Ayn-Kaf-Mim (2)		+
Akamet	Kesinti		…din aleyhindeki bütün o komitelerin bellerini kırmış, mezkûr, muzır ve habis faaliyetlerini akamete dûçar ve dinsizlik esaslarının temel taşlarını, param parça etmiş ve köküyle kesmiştir…
Akim	Kesintiye uğramış	+ (kısır anlamında)	Zira hizmetlerini akim bıraktı veya zarar verdi.
Ayn-Kef-Sin (5)
Aks/Akis	Yansıma		İkinci surette âyine şişesi mânâ-yı harfîdir, yani kendi için ona bakılmıyor, başka mânâ için bakılır ki akistir.
İnikas/İn'ikas	Yansıma		Meselâ, güneşin, kendi Hâlıkının izniyle ve emriyle, üç çeşit tecellîsi ve in'ikâsı ve ifâzası var:
Makes/Ma'kes	Yansıma yeri, ayna		…yani bu zevât-ı kudsiye, o mânânın mazharı, mir'âtı ve ma'kesi hükmündedirler.
Makus/Ma'kus (Makuse)	Ters dönmüş		Fakat vaziyet mâkûse olursa, kaziye de mâkûse olur.
Münakis/Mün'akis	Yansıyıp geri dönen		…ve akis, ayn-ı mün'akis olmak üzere keşfedip, başka mertebeyi düşünmeyerek, "Lâ mevcûde illâ Hû" diyerek, yanlış etmişler.
Ayn-Lam-Cim (2)
İlaç	Deva		…ve bâhusus avâm-ı mü'minînin istinadgâhları olan İslâmî esasların ve cereyanların ve şeâirlerin kırılmasıyla bozulmaya yüz tutan vicdan-ı umumîyi, Kur'ân'ın i'câzıyla ve geniş yaralarını Kur'ân'ın ve imanın ilâçlarıyla tedavi etmeye çalışıyor.
Mualece	İlaç verme, işe girişme		…Kàdir-i Mutlak o derece suhulet ve sür'atle ve muâlecesiz ve mübaşeretsiz eşyayı halk eder ki, yalnız sırf bir emir ile îcad eder gibi görünüyor, fehmediliyor.
Ayn-Lam-Kaf (9)		+
Alak	Sure adı; asılı şey	+	Meselâ, Sûre-i Alâk'ta hurufu yüz küsur demiş.
Alaka (Alak)	Döllenmiş yumurta	+	Nutfeden alakaya, alakadan mudgaya, mudgadan azm ve lahme, azm ve lahmeden halk-ı cedide intikal, gayet dakîk desatire tâbidir.
Alaka/Alâka	İlgi		Eskiden beri fıtratımda tahakkümü kaldıramadığım için dünyaya karşı alâkamı kesmiştim.
Muallak (Muallaka)	Asılı, boşlukta	+ (Ne evli ne bekar anlamında)	Sonra o muallak olan mânâlar harfî (tâlî) ve hevâîdirler.
Muallakat	Kabeye asılı şiirler		Kur'ân, o asırdan tâ şimdiye kadar öyle bir belâğat göstermiş ki, Kâbe'nin duvarında altınla yazılan en meşhur ediplerin "Muallâkat-ı Seb'a" nâmıyla şöhretşiar kasidelerini o dereceye indirdi ki,…
Müteallik	İlgili		Mesela, hatâlı bir adama müteallik, biçare ihtiyar valide ve pederi ve mâsum çoluk çocukları ezmek, perişan etmek, tarafgirâne adâvet etmek, şefkatin esasına zıttır.
Taalluk	Alakalı olma		Zannedildiği gibi, irade-i külliyenin bir defa müsebbebe, bir defa da sebebe ayrı ayrı taallûku yoktur. Ancak, müsebbeple sebebe bir taallûku vardır.
Taallukat	Yakınlar, akraba; taalluklar		…her suretle himayeye lâyık, bakılmaya muhtaç, akraba ve taallûkatı olmayıp sırf bir İslâm hükûmetin himayesine muhtaç bir İslâm mütefekkiridir.
Talik/Ta'lik	Asma; Erteleme		Ben başımın üstünde onu bir levha-i hikmet olarak tâlik etmişim.
Ayn-Lam-Lam (5)
Alil	Hasta		…Risale-i Nur şakirtlerinin merkezi olan Şükrü Efendinin köşkünün komşusu seksen yaşında muhterem Alil Osman Çavuş namında bir zât,
İllet/İlle	Temel sebep/Hastalık		Bu namazın kasrına bir illet ve bir hikmet var.
Malul/Ma'lul	Sakat, hasta; sebep olunan		Terettüb, teselsülü yoktur. İlliyet, maluliyet giremez.
Taallül/Teallül	Bahane arama		…ehl-i kitabın: "biz zaten mü'minleriz, iman etmiş kimseleriz, iman etmeyenler iman etsin" diye olan özür ve bahaneler yolundaki teallül, kaytarma yollarını da kapamak üzere bir tansisdir, bir açıklık getirmedir.
Talil/Ta'lil	Sebep gösterme		Bu ل, ya sıladır, bir mânâyı ifade etmez veya ta'lil ve sebebiyet içindir.
Ayn-Lam-Mim (19)		+
Alamet	Nişane	+	…ve herbirine karşı o tek yüzde birer alâmet-i farika koymayan ve o küçük yüzde hadsiz alâmet-i farika bırakmayan bir sebep, birtek insanın yüzündeki hâtem-i vahdâniyete icad cihetiyle el uzatamaz.
Alem	Simge		Belki namazda ve ezandaki gibi elfâz-ı mübarekeler, mânâ-yı örfîlerine alem ve nam olmuşlar.
A'lem/Alem	Daha iyi bilen/bilir; Esma		Allahu a'lem, bunun bir te'vili şudur ki:…
Âlem/Alem	Dünya	+	İşte şu âyet, pek âşikâr bir tarzda Fahr-i Âlem aleyhissalâtü vesselâmı tavsif eder.
Alim/Âlim	Bilgin	+	Âlim olsun, âmi olsun, her kim ona ve onlara baksa, kat'iyen diyecek ki,…
Alim/Alîm	Esma, her şeyi bilen Allah	+	Sonra, "Senin Rabbin Alîm ve Hakîmdir," der.
Allam	Esma, her şeyi hakkıyla bilen Allah	+	Ey Fâtır-ı Kàdir, ey Fettâh-ı Allâm, ey Fa'âl-i Hallâk
Allame	Derin alim		…Üstadımız define-i ulûm ve fünûn, bedîü'l-beyan allâme-i Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri ile birlikte haşretsin.
Avalim	Âlemler		Evet, âlem-i süflînin mânevî destgâhları ve küllî kanunları, avâlim-i ulviyededir.
İlam/İ'lam	Bildirme, bildirilen şey	+ (dağ anlamında)	Malûmu ilâm, bahusus müşâhed olursa, abestir.
İlm/İlim	Bilgi	+	Çünkü müessir, ilim değildir, kudrettir. İlim, malûma tâbidir.
Malum/Ma'lum	Bilinen	+	Çünkü müessir, ilim değildir, kudrettir. İlim, malûma tâbidir.
Muallim	Öğretmen		Merhum Muallim Cudi'nin kasidesi mübarektir.
Muallem	Bilgili, eğitimli	+	Seferberlikte, bir taburda, biri muallem, vazifeperver, diğeri acemî, nefisperver iki asker beraber bulunuyordu.
Müteallim	Öğrenen		Hadsiz şükür olsun ki, bir muallim terhis edildi, onun bedeline iki Hasan ve iki Mustafa ve üç muallim ve bir çalışkan müteallim, vazifeleri içinde Denizli kahramanının vazifesini görüyorlar.
Taallüm	Öğrenme		Demek ki, insanın vazife-i fıtriyesi, taallümle tekemmüldür, dua ile ubûdiyettir.
Talim	Öğretme		Vazifeperver nefer talime ve cihada dikkat eder, erzak ve tayınatını hiç düşünmezdi.
Ulema	Alimler		Neden ulema, ümera kapısında görünüyor da, ümera ulema kapısında görünmüyor?
Ulum	İlimler		Elbette nev-i beşer âhir vakitte ulûm ve fünuna dökülecektir, bütün kuvvetini ilimden alacaktır.
Ayn-Lam-Nun (3)		+
Alenen	Açıkça		…Allah'ı inkâr eden insanlar alenen ve tefahurla dolaştığı…
Aleni	Açık olarak		Şu halde tevafukat-ı gaybiye, bir keramet-i aleniye olarak endamını nurlarda izhar ediyor.
İlan/Îlan/İ'lan	Duyurma		Şu âlem, görünen ve görünmeyen bütün tabakat ve envâiyle Lâ ilâhe illâ Hû diye tevhidi ilân ediyor.
Ayn-Lam-Vav (16)		+
A'lâ/A'la	En yüksek, en iyi	+	…birden bire Kur'ân-ı Azimüşşan, yüksek belâgatiyle, harika fesahatiyle mele-i a'lâdan yeryüzüne indi.
Ali/Âlî/Âli	Yüksek, yüce	+	Bu harika zâtın yüzer zâhir ve bâhir kat'î mu'cizelerinin kuvvetine ve dinindeki binler ali ve esaslı hakikatlerine istinaden,…
Aliyy	Esma (En yüce olan)	+	Evet, سُبْحَانَ اللّٰهِ cümlesi, Vâcib-ül Vücud, Aliyy-ül Azîm olan Allah'tan abdin ve mümkinin bu'duna bakıyor.
İla/İ'la	Yükseltme, yüceltme		Her bir mü'min i'lâ-yı kelimetullah ile mükelleftir.
İlave	Ek		Demek, ömrüne hergün bir buçuk saat ilâve ediyor.
İlliyin/İlliyun	Cennetin en yüksek derecesi	+	…insanı ve bütün mahlûkatı, esfel-i sâfilîn olan fenâ-yı mutlaka sukuttan, kıymetsizlikten, faidesizlikten, abesiyetten, âlâ-yı illiyîn olan kıymete, bekàya, ulvî vazifeye, mektubat-ı Samedâniye olması derecesine çıkarıyor.
İstila/İsti'la	Yükseltme		…ve vakt-i merhununa kadar imtidadına ve ibadullahi's-salihînin istirahat ve isti'lâsına medar ve müessir olacak yine sensin.
İtila/İ'tila	Yüksek dereceye çıkmak		Kur'ân'ın ifadesindeki sadelik ve berraklık, Müslümanlığın intişar ve i'tilâsını bilâ-tevakkuf temâdi ettiren sâik kuvvet olmuştur.
Mualla	Yüksek, yüce		Acaba, maddeden mücerred ve muallâ, hem kaydın tahdidinden ve kesafetin zulmetinden münezzeh ve müberrâ;…
Müteal	Yüce, büyük; Esma		Ey Mutasarrıf-ı Fa'âl ve ey Feyyâz-ı Müteâl,…
Müteali/Mütealî	Yükselen, yüce	+	Dinî nice bin işte o olmuş müteâlî
Teala	Namı büyük (Esma)		Bu kudsî ve ruhî rabıta, biiznillâhi teâlâ, dünyalar durdukça duracak ve nurdan bir sel halinde ebediyetlere kadar akıp gidecektir.
Teali	Yükselme		…küçük bir mikroba mağlûp olan bu küçük insan, terbiye-i Kur'ân ile ne kadar teâli ediyor.
Ulüvv/Uluvv	Yücelik, yükseklik	+	Belki ehl-i hidayetin ihtilâfı, ulüvv-ü himmetin sû-i istimalinden ve ehl-i dalâletin ittifakı, himmetsizlikten gelen zaaf ve aczdendir.
Ulvi (Ulviyet)	Yüce		Kur'ân'ın menbaına dikkat edilse, Kur'ân'ın derece-i belâğati, ulviyet ve hüsnü anlaşılır.
Ulya	Yüce		Onda bir mahkeme-i kübrâ, bir mâ'dele-i ulyâ, bir mekreme-i uzmâ vardır.
Ayn-Lam-Ye (1)		+
Alâ/Ala (Aleyhi)	Üzerin(d)e	+	…en âzamî bir mertebede o münasebeti Muhammed-i Arabî Sallallahu Aleyhi Vesellem göstermiştir.
Ayn-Mim-Dal (8)		+
Amden	Kasten		Sizin o misâkı terk etmeniz, amden değil; belki sehiv ve nisyandan ileri gelmiştir.
Amud	Sütun		Bu ise, yerin, zeminin küreviyetiyle ve şer'an kıble Kâbe-i Mükerremenin üstü tâ Arşa kadar ve altı ferşe kadar bir amûd-u nuranî olması, küreviyetle istikbal-i erkânda bulunabilir.
İmad	Direk, esas	+	Öyle de: Milletlerin, izzetinin imadı,/ hem de tarz-ı hayatı, bir mizanla tartılır.
İtimad/İ'timad	Güven		İtimad ettiğim mühim üstadlarımın mektuplarının başlarında istimal etmeleridir.
Mutemed	Güvenilir		İşte gizli düşmanlarım, bunun gibi, bu fikirlerinden istifade ederek, mutemed hizmetçilerimi dağıtmakla fırsat bulup beni zehirlediler.
Mutemid/Mu'temid	Güvenen		Sizi idam-ı ebedîden ve dünyevî ve uhrevî cehennemlerden kurtaran Kur'ân'ın himayeti altına mü'minâne ve mutemidâne giriniz…
Taammüd	Bilerek suç işleme		…onların, yollarda halk içinde mü'minlere mülakatlarını taammüd ettiklerine işarettir.
Umde	Prensip, nokta		…son celse-i muhakemede esasa dair beş umdeyi hâvi tahriri takdim ettiğim ikinci itiraznamem ve son müdafaatımda…
Ayn-Mim-Ra (8)		+
İmar	Yapma		…ve muhafaza-i âhiretle beraber imâr-ı dünya etmekle sa'ye neşat veren…
İmaret	Bayındırlık, memurluk	+	…her asırda dahi hem kıyamet kopacağını, hem dünyanın devamını düşünebildiği için, hem dünyanın fâniliğinde hayat-ı bâkiyeye, hem hiç ölmeyecek gibi imaret-i dünyaya çalışabilir.
Mamur/Ma'mur	İmar/tamir edilen	+	…belki esmâya ve âhirete bakan iki yüzünü, esmâ ve âhiret için sevmiş ve ibadet-i fikriye ile o yüzleri mamur etmiş, güya bütün dünyasıyla ibadet etmiş.
Mimar	İmar eden		Nasıl ki, meselâ Ayasofya kubbesindeki taşlar, eğer mimarının emrine ve san'atına tâbi olmazlarsa,…
Muammer	Uzun ömürlü	+	Fîmâba'd, Rabbim uzun ömürler ihsan etsin, muammer, ebedî şifa ve deva ve inayetler ihsan buyursun.
Ömür	Hayat	+	Ömür sermayesi pek azdır; lüzumlu işler pek çoktur.
Tamir/Ta'mir	Onarma		İşte, şu temsil gibi; dünya sarayının, şu kâinat şehrinin tahrip ve tamiri için muktazi var.
Ümran/Umran	Mutluluk ve medeniyet		Âlemlere devr-i umrân;/Asr-ı nüzul-i Furkan gibi.
Ayn-Mim-Kaf (4)		+
A'mak/Amak	Derinlikler		Ecel, neam, evet, cevher-i insaniyet a'mak-ı vicdanın dibinde enîn ve hanîn edip bağıracak:
Amik/Amîk	Derin	+	Binlerle dâhi ve yüz binlerle müdakkik ve yüksek ehl-i tahkik, kıl kadar bir şüphe bırakmayan tetkikat-ı amîkalarıyla, başta vücub-u vücud ve vahdet olarak müsbet mesâil-i imaniyeyi ispat ediyorlar.
Tamik/Ta'mik	Derinleştirme		Dikkat ettim ve tahkik ve tâmik ettim.
Umk	Derinlik		Hem nasıl ki, aynanın siyah renkli yüzü, ne misalî umkunda ne de arazında hiçbir şey istiab etmez.
Ayn-Mim-Lam (10)		+
Amal/Âmâl	Ameller		Cenâb-ı Erhamürrâhimîn, sizlere, yazanlara ve yardım edenlere herbir harfine mukabil bin rahmet eylesin ve binler meyve-i Cennet ihsan etsin ve yüzer hasenat defter-i amâlinizde yazdırsın.
Amel	İş, davranış	+	Amel, cins-i cezadır. Ceza, cins-i ameldir.
Amele	İşçi		İşte bu nevi amelelerin sair amelelere bir riyaset ve nezaretleri var. Onların derecat ve rütbelerine göre, derece derece maaşları var.
Ameliyat	Operasyon		Fakat pek şiddetli ameliyat-ı cerrahiye yaptı.
Amil/Âmil	Yapan, işleyen	+	Ve keza, ifrat ve tefrit, hayat-ı içtimaiyeye karşı isyan ateşini yakan iki âmildir.
İmal/İ'mal	Yapma, üretme		Şimdi şarkta müthiş bir silâh imal ediliyor.
İstimal/İsti'mal	Kullanma		O acip ve nâzik âletleri gayet daracık evinde ve küçücük haşin tarlanda istimal edip kıracaksın, ateşe atacaksın.
Mamul/Ma'mul/Mamül	Yapışmış şey		Ben ise bütün Avrupa'ya boykot yapıyorum; onun için yalnız memleketimin maddî ve mânevî mâmulâtını giyiyorum" buyurmuştur.
Muamele	Davranış		Ve o muameledeki terakki zembereğinin hareketi, mücahede ile olur.
Müstamel	Kullanılan		Namaz tesbihatının âhirinde Şâfiîlerde gayet müstamel ve meşhur bir salâvat olan…
Ayn-Mim-Mim (10)		+
Ami (Amiyane)	Okumamuş		Birisi âmiyâne tevhiddir ki, "Allah'ın şeriki yok ve bu kâinat Onun mülküdür" der.
Amm/Âmm	Genel, umumi		Âmm, hâssa delâlât-ı selâsenin hiçbirisiyle delâlet etmez.
Amme	Sure adı; Sıradan halk, umumi		Adeta, ders aldığı Amme cüz'ünü birtek şekerlemeye satan havâi bir çocuk gibi,…
Ammi	Amca	+	Nis'li Kureyşîlerden Ahmed Kureyşî, muhterem pederiyle ve ammizadesi Ahmed ile Nurların has nâşir ve talabelerinden olması,…
Avam	Sıradan halk		Cemaat, avamdır. Avam ise, hakaikı çıplak olarak göremez, ancak onlarca malûm ve me'lûf üslûp ve elbise altında görebilirler.
Eamm	Daha umumi		…sesçe en yüksek ve vasıfça en parlak ve zikirce en etemm ve şükürce en eamm ve mahiyetçe en ekmel…
İmame/Amame	Sarık		Tac, "amâme," yani sarık demektir.
Taammüm	Yaygınlaşma		…o zamanda medeniyet taammüm etmediğinden ve hususî kaldığından…
Tamim	Yaygınlaştırma		Yani, semâ kaydıyla yapılan tahsis, tamim içindir.
Umum (Umumi)	Tüm, hepsi		Umum kardeşlerime birer birer selâm ve dua ediyoruz.
Ayn-Mim-Ye (4)		+
Ama/Âmâ/A'mâ	Kör	+	Şu ehl-i dalâletin gösterdikleri esbab-ı tabiiye, hem müteaddit, hem birbirinden haberi yok, hem kör, iki elinde iki kör olan tesadüf-ü a'mâ ve ittifakıyet-i avrânın eline vermiştir.
Amya	Kör		…şu bütün akılları hayrette bırakan nakş ve san'at-ı bediada tahayyül ettikleri tesadüf-ü amyâ ve bütün hikemin şehâdâtına rağmen…
Muamma	Bulmaca, gizem		Ene, künûz-u mahfiye olan esmâ-i İlâhiyenin anahtarı olduğu gibi, kâinatın tılsım-ı muğlâkının dahi anahtarı olarak bir muammâ-yı müşkilküşâdır,…
Teami	Görmezden gelme		Mücâzâtın şiddetini de gördüğü vakit, teâmî ve inkâr ile kendisini tesellî eder.
Ayn-Nun (1)		+
An	-'den, -'dan	+	An'aneli senedin faidesi nedir ki, lüzumsuz yerde, malûm bir vakıada, "an filân, an filân, an filân" derler?
Ayn-Nun-Be-Ra (1)
Anber/Amber	Balıktan çıkan güzel koku		Gariptir ki, bazı adam pis bir çamura düşer, kendini aldatmak için misk ü anber diye yüzüne gözüne bulaştırır.
Ayn-Nun-Dal (8)		+
Anud (Anudane)	Çok inatçı		…dinî mukaddesata karşı mürtedâne, mütemerridâne, anûdâne mücadele eder.
İnad/İnat	Israr, ayak direme		O şiddetli inadı, o lüzumsuz umur-u zâileye vermeyip, âli ve bâki olan hakaik-i imaniyeye ve esâsât-ı İslâmiyeye ve hidemât-ı uhreviyeye sarf eder.
İnd (İndinde)	Yan(ında), nezd(inde)	+	Hakaik-i imaniyeden birtek meselenin inkişafı ve vuzuhu, benim indimde binler ezvak ve kerâmâta müreccahtır.
İndi/İndî	Sübjektif, kendince		…esefle karşılanan haksız ve indî bir hüküm ve karara uğrayan safhaya aittir.
Muannid	İnatçı		Zira, tarafgir bir muannid, kendi a'mâl-i hayriyesinde hasmına tefevvuk ister.
Müteannid	İnat eden		Madem Kur'ân-ı Hakîmin feyziyle ve nuruyla en mütemerrid ve müteannid dinsizleri ıslah ve irşad etmeye, Kur'ân'ın himmetine güveniyorsun…
Taannüd	İnat etme		Acaba nev-i beşer şekavetiyle o fünunların şehadetini cerh ve istikra-i tâmmı nakz ve iptal ve meşiet-i İlâhiyesinin karşısında temerrüd, taannüde muktedir olacak mıdır?
Teanüd	İnatlaşma		Veya menfidir ki, hırs-ı ırkî ile intibaha gelir ki, tenakürle teanüdün sebebidir.
Ayn-Dal-Lam-Be (veya Ayın-Nun-Dal-Lam?) (1)
Andelib/Andelip	Bülbül		Meselâ bir ahırda atın kişnemesini işiten bir adam, yüksek bir sarayda andelibin terennümünü, güzel sadâsını işitir.
Ayn-Nun-Sad-Ra (2)
Anasır	Unsurlar		Kur'ân'ın anâsır-ı esasiyesinin şu dört maksatta temerküz ettiği anlaşılıyor.
Unsur	Element, öğe; aynı soydan kişiler		İkinci arş, fazl ve rahmet arşıdır ki, su unsurudur.
Ayn-Nun-Ayn-Nun (1)
Anane/An'ane	Gelecek; rivayet zincirini sıralamak		An'anesi zaman-ı Sahabeden başlayarak gelmiş.
Ayn-Nun-Fe (1)
Ta'nif/Tanif	Şiddetle azarlama		Şimdiki rüesâya tevbih ve ta'nifte hakkım yoktur.
Ayn-Nun-Kaf (3)		+
Anka	Hayali bir kuş		Ve medeniyetin muşa'şâ bu kadar mehasininden, sizin anka-i meşrebâneniz sizi müstağnî etmiştir.
Müteanika	Birbirinin boynuna sarılı		…uzun boğumları mütenasika ve müteşaib, dalları müteanika, meyve ve semeratı mütenevvia olan bir şecere-i hakikat sana tasvir eder.
Teanuk	Birbirinin boynuna sarılma		Biri, kâinatın heyet-i mecmuasındaki teâvün, tesanüd, teânuk, tecâvübden tezahür eden sikke-i kübrâ-yı Ulûhiyettir ki, Bismillâh ona bakıyor.
Ayn-Nun-Kef-Be (1)
Ankebut	Örümcek; Sure adı		…o sûreye "Ankebût" namı vermek ve onun ehemmiyetsiz ağına ehemmiyet vermek tam yerinde olup, bu âyete gelen şüphe ve evhamları esasıyla reddettiğini gördüm.
Ayn-Nun-Vav (9)		+
İnayet	Yardım		Şimdiye kadar mükerrer tecrübelerle bu gibi hâletlerimde, inâyet-i İlâhiye imdadıma yetişiyordu.
İtina/İ'tina	Titizlik göstermek		Adeta bir neferin kemâl-i itinâ ile teçhizat ve idaresini yapsın ve mutî ve muhteşem orduya hiç bakmasın?
Malayani	Boş		Ona ait olmayan sözler mâlâyâni sayılabilir.
Mana/Ma'na	Anlam		Senin ikinci sualin olan, mânâ-yı ismî ile mânâ-yı harfînin bahsi ise, ilm-i nahvin umum kitapları başlarında o mesele izah edildiği gibi,…
Manevi	Mana ile ilgili		Belki Kur'ân'ın mu'cize-i mâneviyesinin tereşşuhatı ve lem'alarıdır ki,…
Meani/Maani	Manalar		Demek, maânî-i mensûsa, müteselsilen menba-ı Risaletten alınmıştır.
Muanven	Unvanlı		Risale-i Nur Külliyatından el-Mesneviyyü'l-Arabî ile muanven büyük Üstad'ın cihanbaha pek kıymettar şu eserini de Allah'ın avn ve inayetiyle Arabîden Türkçeye çevirmeye muvaffak olmakla kendimi bahtiyar addediyorum.
Unvan/Ünvan	Lakab		Kusurlarımı, sened-i özrümü, mazeretimi bu unvan ile ibraz ediyorum.
Yani/Ya'ni	Demektir ki…		Yani, "Sakalımın beyazlanmakla parlaması seni korkutmasın.
Ayn-He-Dal (8)		+
Ahd/Ahid/Ahit	Söz	+	Öyle bir ahd etmişim ki, re'sü'l-mâli de kaybetsem mesleğimden dönmeyeceğim.
Mahud/Ma'hud	Sözü geçen, belirli		Maahâzâ, sâbıkan zikirlerinden bir mâhudiyet çıkar.
Muahede	Sözleşme		…eski Harb-i Umumîde İslâmiyet düşmanları galebe çalmakla, muahede şartlarını, dünyayı dine tercih rejimi mebdeine tevafuk ediyor.
Muahid	Anlaşmalı		Hıristiyan bir zimmîyi ve kâfir muahidi ibka eder.
Müteahhid/Müteahhit	Taahhüd eden		Kardeşimiz Müteahhit İsmail Efendi, Hilmi Beyle hususî olarak her zaman görüşmekte olduğundan,…
Taahhüd	Söz verme		Herbir zîhayatın rızkı taahhüd-ü Rabbânîsi altında olduğundan, açlıktan ölmek olmamak lâzım gelir.
Uhde	Sorumluluk, üstlenme		Zira uhdesinden gelmediğim çok vazifeyi bana yükletiyor.
Uhud	Ahidler		Yani, sahife-i âlemde yaratılan delâil, uhûd-u İlâhiye hükmündedir.
Ayn-Vav-Cim (1)		+
İvicac/İ'vicac	Eğri-büğrülük		Terettüb, teselsülü yoktur. İlliyet, maluliyet giremez. İ'vicacâtı yoktur.
Ayn-Vav-Dal (14)		+
Adat/Âdât	Adetler		Âdât ve muamelâttaki Sünnet-i Seniyye ise, ittibâ ettikçe, o âdât, ibadet olur.
Adet/Âdet	Düzenli yapılan şey		…hem yerlerine gayet yüksek âdetleri, güzel ahlâkları tesis eden bir zât harikulâde olmaz mı?
Adeta	Sanki		Adeta herbir şey bütün eşyaya hükmediyor.
Adi/Âdi	Sıradan	+ (Dönen anlamında)	Ben makam sahibi değilim. Âdi bir neferin, müşir makamının evâmirini tebliği gibi, ben de mânevî bir müşiriyet makamının evâmirini tebliğ ediyorum.
Adiyat	Değersiz /sıradan) şeyler; Sure adı (Soluk soluğa koşan atlar anlamında)		Felsefe-i insaniye, gayet harikulâde mu'cizât-ı kudret-i İlâhiyenin mu'cizât-ı rahmeti üstüne âdiyat perdesi çeker.
Aid/Ait	İlişkin		Risale'tü-Nur'a Ait Dört-Beş Kerâmetten Bahseder
Avdet	Dönme		Bediüzzaman'ın Rusya Esaretinden Dönüşte Aldığı "Vatana Avdet" Belgesinin Arka Yüzü
İade	Geri verme		Bil ki, ekseriyetle Fâtır-ı Hakîmin âdetidir: Ehemmiyetli ve kıymettar şeyleri aynıyla iade ediyor.
İd/Îd	Bayram	+	Îd-i saîd-i fıtrînizi tebrik ve bilvesile dest ve dâmen-i kerimanelerini öperim.
İtiyad	Alışkanlık		Tiryakilikle, görenekle ve itiyadla, hâcat-ı gayr-ı zaruriye, hâcât-ı zaruriye hükmüne geçmiş.
İyadet/Iyadet	Hasta ziyareti		Hastalara bir merhem, bir teselli, mânevî bir reçete, bir iyâdetü'l-marîz ve geçmiş olsun makamında yazılmıştır.
Mead/Maad	Dönülecek yer, Ahiret	+	…mebde' ve meâdı, Allah'ı ve âhireti, değil yalnız bir sahifede, bir âyette, bir cümlede, bir kelimede, belki bazan bir harfte ve takdim, tehir, târif, tenkir ve hazf, zikir gibi heyetlerde öyle kuvvetli ispat eder ki,…
Mutad/Mu'tad	Adet edinilen, adet üzere		Bekir Ağa, mutadının hilâfı olarak, pek gülşen yüzlü idi.
Öd	Bir ağaç		…orada yedi defa gül yağlarına batırıldıktan sonra hâlis öd ağacı ile buhurlanmış ve bunlar ile yazılmışsın.
Ayn-Vav-Zel (6)		+
Euzu	Allah'a sığınırım; Euzu billahimineşşeytanirracim		Şeytanların bu müthiş tahribatına karşı en mühim silâhınız ve cihazat-ı tamiriyeniz istiğfardır ve "Eûzü billâh" demekle Cenâb-ı Hakka ilticadır.
İstiaze	Allah'a sığınma	+	Ayıbını görmediği için itiraf etmez, istiğfar etmez, istiâze etmez, şeytana maskara olur.
İyaz (El-iyazu billah)	Sığınma, sığınılacak yer		Sonra, halkı da kendisine kıyas eder, esbabı da o kıyasa dahil eder, büyük bir şirke düşer. El-iyâzü billâh!
Maaz (Maazallah)	(Allah) korusun	+	Bugünkü muvaffakiyete sebep olan ihlâs kalkarsa, maâzallah, o zaman çok vahîm neticeler tevellüd eder.
Muavvizeteyn	Felak ve Nas Sureleri		Nurlarıyla kara kalbimi nurlandırmış olduğunuz Mektubat'ınızdan, i'câz-ı Kur'ânîden İhlâs-ı Şerif, Muavvizeteyn, Fatiha-i Şerif surelerinin tevafukat-ı hurufiye sırlarını gösterir,…
Neuzu/Neuzü (Neuzu billah)	(Allah'a) sığınırız		…o mahbubu olan dünya hesabına ve beka ve ebediyeti ona tam mal etmesine binaen, bir mabudiyet derecesine çıkarır –neûzü billah– Allah’ı inkâr etmek vartasına yol açar.
Ayn-Vav-Ra (7)		+
Ar/Âr	Utanma		Evet, Asr-ı Saadetten evvelki zamanlarda kalb katılığı ve merhametsizlik öyle bir hadde baliğ olmuştu ki, kocaya vermekten âr ederek kızlarını diri diri toprağa gömerlerdi!
Ariyet	Emanet		Belki Risale-i Nur'un mânevî bir ismiydi; zâhir bir tercümanına âriyeten ve emaneten takılmış.
A'ver/Aver	Bir gözü kör		Deccal-misal dehâ-yı a'ver, bir dâr ile bir hayatı anlar, maddeperest olur ve dünyaperver. İnsanı yapar birer canavar.
Avra	Tek gözlü, kör		Şu ehl-i dalâletin gösterdikleri esbab-ı tabiiye, hem müteaddit, hem birbirinden haberi yok, hem kör, iki elinde iki kör olan tesadüf-ü a'mâ ve ittifakıyet-i avrânın eline vermiştir.
Avret	İnsanda örtülmesi gereken yerler	+	Dünyada sun'î libasın hikmeti, yalnız soğuk ve sıcaktan muhafaza ve ziynet ve setr-i avrete münhasır değildir.
İstiare	Emanet almak; bir kelimenin manasının geçici olarak farklı kullanmak		Zira birinci âyette olan istiâre-i bedia o derece hararetlidir ki, buz gibi olan cümudu eritir.
Müstear	Emanet alınmış		Kusurumu müstear hamallığıma bağışlamalı.
Ayn-Vav-Dad (2)
İvaz	Bedel, karşılık		Hem şefkat hâlistir, mukabele istemiyor, sâfi ve ivazsızdır.
Taviz/Ta'viz			Tarihçe-i Hayat'ın neşrolunmaması için eski partinin mühim adamları, büyük bir tâvizle eski partinin bazı memurlarını bu hatâya sevk etmişler.
Ayn-Vav-Kaf (2)		+
Avaik	Engeller		Avâik müdahale edemez.
Tavik/Ta'vik	İlerlemeye engel olma		Ve madem her yerde hazır ve herşeye müteveccih olur; öyle ise mevcudat ve vesâit ve ecram Onun ef'âline mümânaat etmez, ta'vik etmez; belki hiç lüzum yok.
Ayn-Vav-Lam (2)		+
Aile (Kökü Ayn-Vav-Ye de olabilir)	Çoluk-çocuk, familya		Bu zamanda aile hayatının ve dünyevî ve uhrevî saadetinin ve kadınlarda ulvî seciyelerin inkişafının sebebi, yalnız daire-i şeriattaki âdâb-ı İslâmiyetle olabilir.
İyal (Kökü Ayn-Vav-Ye de olabilir)	Geçimi üstlenilenler		Zira dinleri, malları, canları, iyalleri tehlikeye düşüyor; muaraza edilseydi kurtulurlardı.
Ayn-Vav-Nun (11)		+
An	Çok kısa süre; Şu		Meselâ, Hazret-i Cebrail aleyhisselâm, Dıhye suretinde huzur-u Nebevîde bulunduğu bir anda, huzur-u İlâhîde, haşmetli kanatlarıyla Arş-ı Âzamın önünde secdeye gider,/An şart ki, suret-i fâniyeden ve kendinden geçebilirsen...
Avan/Âvân	Anlar		Ve zuhr zamanında—ki o zaman gündüzün kemâli ve zevâle meyli ve yevmî işlerin âvân-ı tekemmülü ve meşâğilin tazyikinden muvakkat bir istirahat zamanı…
Avane/Avene			Avânesi ise, enbiya aleyhimüsselâmdır.
Avn	Yardım		…rumuzat-ı Kur'ân'a avn-i Hakla vâkıf, müdakkik, muarrif, mübeşşir Üstadımdan şunu öğrenmek istiyor ve bunu kalben cidden çok arzu ediyorum...
İane	Yardım		…ve bu tarzda imdad ve iâne-i gaybiye, acaba güneş gibi bir Mürebbî-i Hakîm-i Zülcelâli, bir Müdebbir-i Rahîm-i Zülcemâli göstermiyor mu?
İstiane	Yardım isteme		…herşey ve her zîhayat Ondan istiâne eder, medet bekliyor,…
Muavenet	Yardım		Muavenet eli(ni) kabul etmek ayrıdır. Adavet eli(ni) öpmek de ayrıdır.
Muavin	Yardımcı		…kuvvetli, ciddî, samimî, gayyur, fedakâr ve kalemleri birer elmas kılıç olan kardeşleri bana muavin ihsan etti.
Muin	Yardım eden, Esma		Tasarruf-u kudretin vüs'ati, vesâit ve muinleri reddeder
Müstean	Kendisinden yardım istenen (Esma)	+	…Mâbud ve Müsteân olan Hâlıka giden yolu göstermek lâzımdır ki, sizinle gelebileyim.
Teavün	Yardımlaşma		İşte, kâinatta câri olan teavün-ü umumî, seyyarattan tâ zîhayatın âzâ ve cihazat ve zerrât-ı bedeniyesine kadar kemâl-i intizamla cereyan eden muvazene-i âmme ve muhafaza-i şâmile; …
Ayn-Ye-Be (4)		+
Ayb/Ayıp/Ayıb	Kusur, utanılacak şey		Ayıbını görmediği için itiraf etmez, istiğfar etmez, istiâze etmez, şeytana maskara olur.
Meayib	Kusurlar		Mâbuda lâyık bir tarzda nefsini metheder; mâbuda lâyık bir tenzihle nefsini meâyipten tenzih ve tebrie eder.
Ta'yib/Tayib	Ayıplama		Şâirin dediği gibi, fehimleri hasta olduğundan, sağlam sözleri tâ'yip ediyorlar …
Uyub	Ayıplar		Cenâb-ı Hak, Settârü'l-Uyûbdur; hasenat seyyiata mukabil gelse, affeder.
Ayn-Ye-Ra (2)		+
Ayar/A'yar	Derece		Hem de istikrarsız, mütegayir ve mütegayyir, birbirine mükezzib fen ve felsefe nazariyatı; tarik ve menbaca ayrı olan vahyin nususuna ayar olamaz, mehenk olamaz.
Mi'yar/Miyar	Ölçü		Herhangi bir iklimde zuhur eden bir ıslahatçının mahiyet ve hakikatini, sadakat ve samimiyetini gösteren en gerçek mi'yar, dâvâsını ilâna başladığı ilk günlerle, muzaffer olduğu son günler arasında ferdî ve içtimaî, uzvî ve ruhî hayatında vücuda gelen değişiklik farklarıdır, derler.
Ayn-Ye-Sin (1)		+
İsa (İsevi)	Peygamber	+	…büyük Deccal, şeytanın iğvâsı ve hükmüyle şeriat-ı İseviyenin ahkâmını kaldırıp Hıristiyanların hayat-ı içtimaiyelerini idare eden rabıtaları bozarak …
Ayn-Ye-Şın (5)		+
Ayyaş	İçkici		Ayyaş bir adam, ayyaş olmadığı vakitte iyi saat yapabilir.
İaşe	Beslenme, geçindirme		Ve o iaşe, ihyâ fiilleri içinde, aynı zamanda o zîhayatın cesedini tanzim, teçhiz fiilleri müşahede olunuyor.
Maaş	Geçinilecek şey (aylık)	+	İşte bu nevi amelelerin sair amelelere bir riyaset ve nezaretleri var. Onların derecat ve rütbelerine göre, derece derece maaşları var.
Maişet	Geçim	+	Maişet cihetinde kanaat ve iktisat beni ihtiyaçtan kurtarıyor.
Taayyüş/Teayyüş	Yaşama, geçinme, beslenme		…insanın ehl-i sevâhil kısmının kısm-ı âzamının medar-ı taayyüşleri balıktır ve ehl-i sevâhil olmayan kısmının medar-ı taayyüşleri, ziraatle, öküzün omuzundadır ve mühim bir medar-ı ticareti de balıktır.
Ayn-Ye-Kaf (1)
Ayyuk	Pek yüksek bir yıldız		Onlara reva görülen zulüm, işkence, şeytanları bile dehşete düşürdü, ayyûka çıktı, vahşet halini aldı.
Ayn-Ye-Lam (Bkz. Ayn-Vav-Lam)
Ayn-Ye-Nun (10)		+
Ayan/Ayân	Açık		…zümre-i tuğyana kahr ve şiddetle ders-i ibret verecek pek münasebetli sözler, mevzuu bahis âsârda ayân-beyan görülmektedir.
Ayan/A'yan	Gözler; belli şeyler; meclis azaları		Böyle meclis-i meb'usan ve a'yan ve vükelânın en mühim vazifelerini düşündürecek bir emri uhdeme aldım.
Ayn (Ayniyet)	Göz; pınar; (ta) kendisi; Ayın harfi; güneş	+	…Arapça hem çeşme, hem güneş, hem göz mânâsında olan ayn kelimesi,…
Aynı/Ayn/Aynen/Aynısı	(Ta) kendisi		Aynı halde Kerîm ismi dahi tecellî ediyor, yuvasını tezyin eder.
İn/În	Ceylan gözlü	+	…belki yetmiş süslü hulleleri birbiri üstüne giymiş bir hûri'l-în, belki, yetmiş lâtif, ziynetli perdelere sarılmış bir gül goncası gibi pâk ve temizdir.
Muayene	Kontrol, gözden geçirme		Raporda, Said Nursî'nin, yapılan muayene neticesi, ne karadan, ne denizden ve ne de havadan Samsun'a gitmeye vücudu tahammül edemeyeceği yazılı idi.
Muayyen	Belli		Demek, hakikatte hem ecel muayyen ve mukadderdir,…
Müteayyin	Belirli hale gelmiş		Hem taayyünler ve hususiyetler, önceden yapılmış kaplar ve kalıplar gibi değildir ki, tâ o taayyünün kalıbı, müteayyin olan kimseye in'amın yüzünü çevirip kazandıran bir şey olsun.
Taayyün/Teayyün	Belirlenme		Belki ehl-i dünyanın ve ehl-i siyasetin ve ehl-i mektep gibi hayat-ı içtimaiyenin tabakatına dair birer muayyen vazife ile ve has bir hizmet ile meşgul taifelerin, cemaatlerin ve cemiyetlerin vazifeleri taayyün edip ayrılmış.
Tayin/Ta'yin	Belirleme, atama		Tayin ve tabirine olan acz, vücuduna halel getirmez.