Tahir Cevdet Belbez

Nurpedia.org - İman ve İslam Hakikatlerine Dair Nur Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Cevdet Bey.png

Cevdet Bey 1898-1906 yılları arasında Van valiliği yapmış Tahir Paşa'nın oğludur. 1914-1917 yılları arasında babası gibi Van valiliği yapmıştır.[1] Onun valiliği döneminde Ermeniler isyan çıkarmış, yol keserek köyleri yakıp yıkmaya başlamıştır. Bunun üzerine binlerce müslüman Bitlis'e sığınmış, Van boşaltılmıştı. Üstad Ruslarla Ermenilerin Van'a hücumunda Van kalesinde bir kısım talebeleriyle şehit olana kadar mücadeleye karar vermiş, Cevdet Bey'in ısrarıyla Vastan'a çekilmişti. Vali ve ahali Bitlis'e çekilirken geride kalanları korumak için Bediüzzaman talebeleriyle Vastan'ı korudu. Daha sonra Bitlis'te Cevdet Bey'le yetim çocukların iaşesine çalıştı. Bedîüzzamân’ın kardeşi Abdülmecid harbin yadigârı olan İşârâtu’l-İ’caz’ın müsveddesini Diyarbakır’da Vali Cevdet Bey’in evinde Müküslü Hamza ile beraber temize çekerken (4 Mart 1915) mürekkep dökülerek Bitlis'in düşmesiyle Bediüzzaman'ın esir düştüğü ve talebelerinin kanlarının döküldüğü vakte tevafuk eder. 1919'da basılan İşaratül İ'caz'ın kağıt masrafını Van Valisi Cevdet Bey’in kayınbiraderi olan Savunma Bakanı Enver Paşa karşılar. Cevdet Bey İstanbul'u işgal edenler İngilizler tarafından Malta'ya sürgün edilir. Kaçarak kurtulur.[2]

Şahsi Bilgiler[düzenle]

Diğer İsimleri: Cevdet Bey

Doğum Yeri ve Tarihi: İşkodra, Arnavutluk, 1878[1]

Vefat Yeri ve Tarihi: İstanbul, 14 Ocak 1955[1]

Kabrinin Yeri: Rumelihisarı Aile Kabristanı, İstanbul

Bediüzzaman Said Nursi ile Görüşmeleri[düzenle]

Bediüzzaman gençliğinde Van'dayken çok münasebetleri olmuştur.

Risale-i Nur'da Nerede ve Nasıl Bahsedildiği[düzenle]

Bedîüzzaman, Kafkas Cephesi’nde Enver Paşa ve Fırka Kumandanının hayranlıkla takdir ettikleri hizmet-i cihadiyeyi yaptıktan sonra, Rus kuvvetlerinin ilerlemesinden dolayı Van’a çekildi. Van’ın tahliyesi ve Rusların hücumu sırasında, bir kısım talebeleriyle Van Kalesi’nde şehit oluncaya kadar müdafaaya kat’î karar verdikleri halde, geri çekilen Van Valisi Cevdet Bey’in ısrarıyla, Vastan kasabasına çekildi. Vali, Kaymakam, ahali ve asker Bitlis tarafına çekilirken, bir alay Kazak süvarisi Vastan üzerine hücum etmişti. Molla Said, Van’dan kaçan ahalinin mal ve çoluk çocuklarının düşman eline geçmemesi için otuz kırk kadar kaçamamış asker ve bir kısım talebeleriyle o Kazaklara karşı koymuş ve hepsinin kurtulmasını sağlamıştır. Hattâ hücum eden Kazaklara dehşet vermek için geceleyin onların üstündeki yüksek bir tepeye hücum tarzında çıkıyor, güya büyük bir imdat kuvveti gelmiş zannettirerek, Kazakları oyalayıp ilerletmiyordu. Böylelikle Vastan’ın Rus istilasından kurtulmasına sebep olmuştur.

O muharebe zamanlarında sipere döndüğü vakit, kıymettar talebesi Molla Habib ile İşaratü’l-İ’caz namındaki tefsirini telif ediyordu. Bazen avcı hattında, bazen at üzerinde, bazen de sipere girdikleri zaman; kendisi söylüyor, Molla Habib de yazıyordu. İşaratü’l-İ’caz’ın büyük bir kısmı bu vaziyette telif edilmiştir.

(Tarihçe-i Hayat, İlk Hayatı)


Iicaz murekkeb-768x784.png

Haşiye: Diyarbakır’da Van Valisi Cevdet Bey’in evinde 19 Şubat 1330 tarihinde Cuma gecesi bu tefsirin ilk Arabî nüshasını tebyiz ederken şu şekl-i garib, tevafukan vaki olmuştur. Ve o gece vukua gelen Bitlis’in sukutuyla müellif Bedîüzzaman’ın esaretine rast gelir. Sanki şu şekl-i garibin, şu mu’cizeler ve hârikalar bahsinde o gece husule gelmesi, müellifin Ruslara esir düştüğüne ve beraberinde bulunan bazı talebelerinin şehit olarak kanlarının dökülmesine hârika bir işarettir.

Said’in küçük kardeşi, yirmi senelik talebesi Abdülmecid

Ve keza bu nakış, başı kesilmiş bir yılanın kuyruğunu müellif Bedîüzzaman’a sarmış olduğuna ve müellifin yaralı olarak otuz saat ölüme muntazıran su arkının içinde kaldığı yere benziyor ve o vaziyeti andırıyor.

Eski Said’in ehemmiyetli talebesi Hamza

(İşârâtu’l-İ’caz)

Risale-i Nur'daki Diğer Alakalı Yerler[düzenle]

İlgili Resimler/Fotoğraflar[düzenle]

İlgili Maddeler[düzenle]

Kaynakça[düzenle]